Adolf (książę Holsztynu)

Adolf (ur. wrzesień 1600, zm. 19 września 1631) – książę Holsztynu, dowódca regimentu wojsk cesarskich w trakcie wojny trzydziestoletniej.

Adolf

Urodził się we wrześniu 1600 jako syn rządzącego na Gottorp księcia Holsztynu Jana Adolfa. Od 1621 subkoadiutor lubecki, walczył następnie w służbie cesarskiej jako dowódca regimentu podległy Johanowi von Tilly i Albrechtowi von Wallensteinowi od 1623 przeciwko książętom protestanckim i królowi Danii Chrystianowi IV[1]. Pozbawiony w związku z powyższym apanażu przez rządzącego wówczas na Gottorp swojego brata Fryderyka III, starał się uzyskać, ostatecznie bez powodzenia (w związku z podpisaniem kończącego ten etap zmagań wojny trzydziestoletniej w 1629 pokoju w Lubece), tron norweski[2] W 1627 przybył do Polski w związku z trwającą wojną polsko-szwedzką na czele wojsk w sile 3–4 tysięcy żołnierzy, by wspomóc ją w walce ze Szwecją, jednak już w październiku tego roku (wobec wrogości ze strony szlachty spowodowanej popełnianymi na ludności cywilnej gwałtach oraz niewielkiej liczbie tych posiłków), jego oddziały przeszły na terytorium Pomorza Zachodniego (księstwo pomorskie), a następnie dalej w głąb cesarstwa[3]. Ponownie pod dowództwem Johana von Tilly walczył z wojskami króla szwedzkiego Gustawa II Adolfa, finalnie 17 września 1631 w pod Breitenfeld został ciężko ranny i zmarł w Eilenburgu 19 września, a pochowano go w katedrze św. Piotra w Szlezwiku[4].

PrzypisyEdytuj

  1. G. Waitz, Adolf, [w:] Allgemeine Deutsche Biographie, t. 1, Leipzig 1875, s. 113.
  2. G. Waitz, Adolf, s. s. 113–114: błędna data pokoju w Lubece: 1623.
  3. K. Łopatecki, „Disciplina militaris” w wojskach Rzeczypospolitej do połowy XVII wieku, Białystok 2012, s. 475; B. Wachowiak, Okres IV: Pomorze Zachodnie w początkach czasów nowożytnych (1464–1648). Odrodzenie się i upadek państwa pomorskiego, [w:] G. Labuda (red.), Historia Pomorza, t. 2: Do roku 1815, cz. 1: (1464/66–1648/57), Poznań 1976, s. 994.
  4. G. Waitz, Adolf, s. 114

BibliografiaEdytuj

  • Karol Łopatecki, „Disciplina militaris” w wojskach Rzeczypospolitej do połowy XVII wieku, Białystok: Instytut Badań nad Dziedzictwem Kulturowym Europy, 2012.
  • Bogdan Wachowiak, Okres IV: Pomorze Zachodnie w początkach czasów nowożytnych (1464–1648). Odrodzenie się i upadek państwa pomorskiego, [w:] G. Labuda (red.), Historia Pomorza, t. 2: Do roku 1815, cz. 1: (1464/66–1648/57), Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, 1976, s. 651–1058.
  • Georg Waitz, Adolf, [w:] Allgemeine Deutsche Biographie, t. 1, Leipzig: Dunckler und Humblot, 1875, s. 113–114.