Adrien-Marie Legendre

francuski matematyk

Adrien-Marie Legendre (ur. 18 września 1752 w Paryżu lub Tuluzie, zm. 10 stycznia 1833 w Paryżu) – francuski matematyk, członek Francuskiej Akademii Nauk. Zajmował się m.in. całkami eliptycznymi, wymyślił metodę najmniejszych kwadratów oraz napisał przeglądowe podręczniki z teorii liczb i geometrii[1][2].

Adrien-Marie Legendre
Ilustracja
Karykatura Legendre’a wykonana przez francuskiego artystę Julien-Léopolda Boilly’ego w 1820
Data i miejsce urodzenia

18 września 1752
Paryż lub Tuluza

Data i miejsce śmierci

10 stycznia 1833
Paryż

Zawód, zajęcie

matematyk

Narodowość

francuska

Alma Mater

Collège Mazarin

podpis

Legendre jako pierwszy dowiódł, że jest liczbą niewymierną, postawił również hipotezę o przestępności [2].

Życiorys edytuj

Adrien-Marie Legendre urodził się 18 września 1752 roku w zamożnej rodzinie. Prawdopodobnym miejscem jego narodzin jest Paryż, lecz jest możliwe, że przybył tam wraz z rodziną z Tuluzy w bardzo młodym wieku. Wykształcenie zdobył w Collège Mazarin w Paryżu, a w 1770 roku obronił tam pracę magisterską z fizyki i matematyki[3].

W latach 1775–1780 wykładał w École Militaire w Paryżu, a od 1795 w École Normale. W 1782 roku Akademia Berlińska przyznała Legendre’owi nagrodę za traktat Recherches sur la trajectoire des projectiles dans les milieux résistants, co zwróciło uwagę Lagrange’a[3].

W 1791 roku, wraz z Jean-Dominique'em Cassinim i Pierre'em Mechainem, został wyznaczony do komitetu Francuskiej Akademii Nauk, który miał zdefiniować system metryczny i wyznaczyć wzorzec metra[2].

W latach 1799–1815 pracował w École polytechnique i École Militaire[1]. Od tej drugiej instytucji Legendre otrzymywał emeryturę, którą utracił w 1824 roku, gdy odmówił poparcia kandydatowi ówczesnego rządu do Narodowego Instytutu Nauki i Sztuki[2].

Legendre zmarł w Paryżu 9 stycznia 1833 roku w biedzie, po długiej i bolesnej chorobie[3].

Wyróżnienia i upamiętnienie edytuj

Zobacz też edytuj

Przypisy edytuj

  1. a b Legendre Adrien Marie, [w:] Encyklopedia PWN [online] [dostęp 2023-07-23].
  2. a b c d Adrien-Marie Legendre | French Mathematician & Astronomer | Britannica, www.britannica.com [dostęp 2023-07-23] (ang.).
  3. a b c J.J. O'Connor, E.F. Robertson, Adrien-Marie Legendre – Biography, Maths History, styczeń 1999 [dostęp 2023-07-23] (ang.).
  4. Members of the American Academy by election year, 1800-1849, the American Academy of Arts and Sciences [dostęp 2023-07-23].
  5. The Names of the 72 Scientists Listed on the Borders of Each of the Four Sides of the Eiffel Tower. toureiffel.paris. [dostęp 2011-11-20]. (ang.).
  6. Planetary Names, planetarynames.wr.usgs.gov [dostęp 2023-02-19].

Linki zewnętrzne edytuj