Otwórz menu główne

Afroamerykańska odmiana języka angielskiego

nieliteracka forma języka angielskiego, używana przez Afroamerykanów

Angielszczyzna afroamerykańska (ang. African American Vernacular English, AAVE, potocznie: Ebonics) – dialekt (socjolekt) języka angielskiego używany przez Afroamerykanów, charakteryzujący się różnicami gramatycznymi, fonologicznymi i słownikowymi w stosunku do angielszczyzny ogólnej (Standard English)[1][2], a także licznymi wpływami języków afrykańskich[3]. Wykazuje niewielkie zróżnicowanie geograficzne.

WymowaEdytuj

Charakterystyczne cechy AAVE:

  • redukcja zbitek spółgłoskowych na końcu słowa: John ran fas < John ran fast
  • zębowa wymowa „th” np. they > dey; think > tink; nothing > nofing
  • redukcja dyftongów np. my > ma

GramatykaEdytuj

Przykłady Standardowa angielszczyzna
He workin’. He is working. (w tej chwili)
He be workin’. He works. (zwykle) np. „He be workin’ Tuesdays.”
He stay workin’. He is always working.
He been workin’. He has been working.
He been had that job. He has had that job for a long time and still has it.
He done worked. He has worked.
He finna go to work. He is about to go to work. Finna jest skróconym „fixing to”

SłownictwoEdytuj

AAVE dzieli swój zasób słowny z wieloma innymi odmianami języka angielskiego, zwłaszcza z dialektami południowymi. Słowa występujące w innych formach angielszczyzny przyjmują często inne znaczenia na gruncie tego socjolektu, np.:

  • bad – „bardzo dobry”; w językach zachodnioafrykańskich odpowiedniki słowa „zły” bywają używane w znaczeniu „bardzo, niezwykle” np. w bambara a nyinata jaw-ke „Ona jest bardzo ładna”, w dosłownym tłumaczeniu na angielski: She is beautiful bad, por. gujański kreolski mi laik am bad, yu noo „bardzo go lubię”
  • bogus – „oszust” z języka hausa boko
  • cool – „spokojny” z języka mandingo
  • dig – „rozumieć” z języka wolof dega[3]

PrzypisyEdytuj

  1. Walter Edwards, A Handbook of Varieties of English: A Multimedia Reference Tool, t. 2, Walter de Gruyter, 2004, s. 383 (ang.).
  2. John Rickford, The Oxford Handbook of African American Language, Oxford University Press, 2015, s. 302, 310 (ang.).
  3. a b Jack Sidnell, African American Vernacular English [w:] Language varieties [online], une.edu.au [zarchiwizowane z adresu 2010-04-15] (ang.).