Otwórz menu główne

Agostino Steffani (ur. 25 lipca 1654 w Castelfranco Veneto, zm. 12 lutego 1728 we Frankfurcie) – włoski kompozytor, kapłan katolicki i biskup, dyplomata.

Agostino Steffani
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 25 lipca 1654
Castelfranco Veneto
Data i miejsce śmierci 12 lutego 1728
Frankfurt
Instrumenty głos, organy
Gatunki muzyka barokowa
Agostino Steffani
biskup
Ilustracja
Data urodzenia 25 lipca 1654
Data śmierci 12 lutego 1728
wikariusz apostolski Hanoweru
Okres sprawowania 1709–1723, 1726–1728
Wyznanie chrześcijaństwo
Kościół rzymskokatolicki
Prezbiterat 1680
Sakra biskupia 2 stycznia 1707[1]

Steffani był muzykiem barokowym z pokolenia poprzedzającego pokolenie wielkich mistrzów dojrzałego baroku (Antonio Vivaldi, Georg Philipp Telemann, Georg Friedrich Händel, Johann Sebastian Bach etc.); współczesnymi Steffaniemu byli m.in. Arcangelo Corelli, Johann Pachelbel, Henry Purcell i Alessandro Scarlatti. Steffani stworzył formę włoskiego duetu kameralnego (kantaty kameralnej), zajmującą miejsce pośrednie pomiędzy ścisłą polifonią pochodzącą od Giovanni Palestriny i rozwijaną przez kompozytorów barokowych, a nowym stylem harmonicznym z basso continuo[2][3]. Salonowe duety odznaczały się techniką kontrapunktyczną i wyrafinowanym warsztatem wokalnym[2]. Pod wpływem muzyki Steffaniego tworzyli wszyscy kompozytorzy włoskiego i niemieckiego baroku[2].

Agostino Steffani od wczesnej młodości żył i działał w Niemczech, gdzie był uczniem Johanna Kaspara Kerlla[4]. Steffani napisał 18 oper w stylu wywodzącym się od przedstawicieli opery weneckiej (Giovanni Legrenzi i Carlo Pallavicino), który rozwinął muzycznie i tematycznie[3]; w Paryżu zapoznał się też z operami Jean-Baptiste Lully[4]. Oprócz tematyki antycznej Steffani posługiwał się historycznymi tradycjami germańskimi, a w sferze muzycznej dokonał syntezy osiągnięć włoskich, francuskich i niemieckich[3]. Przykładami oper są Marco Aurelio (1681), Alarico il Baltha (1687), Niobe (1688), Henrico Leone (1689), La superbia d’Alessandro (1690), Orlando generoso (1696), Arminio (1707), Amor vien dal destino i Tassilone (1709)[3][4]. W operach Steffaniego, zgodnie z włoską tradycją, eksponowana jest liryczna melodyka, a w technicznie karkołomnych popisowych ariach wokalista konkuruje nieraz z solistami instrumentalnymi[4]. Steffani był głównym w Niemczech kompozytorem oper; w szeregu przypadków libretta były współcześnie tłumaczone na język niemiecki i opery były lokalnie wystawiane w tym języku[4]. Concerto grosso jest jedną z form instrumentalnych stosowanych przez tego kompozytora[5]. W latach 1681–1688 Steffani był zatrudniony jako kapelmistrz na dworze bawarskim w Monachium, gdzie skomponował pięć oper, wśród nich Servio Tullio (1686) na okazję ślubu Maksymiliana II Emanuela i Marii Antoniny[6]. Wiele istotnych dzieł, w tym osiem oper (libretta napisał Ortensio Mauro) powstało, kiedy Steffani pełnił funkcję kapelmistrza na dworze elektora w Hanowerze (1688–1703), gdzie książę Ernest August założył stałą operę włoską[6][7]. W tym czasie Steffani również sfinalizował formę duetu kameralnego i tworzył popularne dawniej madrygały bez akompaniamentu[8]. Działalność polityczno-dyplomatyczna zawsze zakłócała pracę Steffaniego jako kompozytora; nie pisał z tego powodu oper w okresie 1696–1707[4]. Muzyczne innowacje i synteza stylów dokonane przez Steffaniego miały szczególne znaczenie jako punkt wyjściowy dla twórczości Jerzego Fryderyka Haendla, który naśladował m.in. kilkuczęściowe duety-kantaty liryczne i rozwijał technikę polifoniczną włosko-niemieckiego poprzednika[2][8][9].

PrzypisyEdytuj

  1. Agostino Steffani (ang.). catholic-hierarchy.org. [dostęp 2018-11-29].
  2. a b c d Józef W. ReissMała historia muzyki, s. 70, 78–79. Polskie Wydawnictwo Muzyczne, Kraków 1965.
  3. a b c d Historia muzyki powszechnej, tom II, s. 184–185. Redakcja Józef M. Chomiński, rozdział Barok Elżbieta Dziębowska, Polskie Wydawnictwo Muzyczne, Kraków 1965.
  4. a b c d e f Gerald Abraham, The Concise Oxford History of Music, s. 365–366. Oxford University Press, Oxford 1979, 1985; ​ISBN 0-19-311319-8​ ​ISBN 0-19-284010-X​ pbk.
  5. Historia muzyki powszechnej, tom II, s. 157.
  6. a b The Oxford Illustrated History of Opera, redakcja Roger Parker, s. 32. Oxford University Press, Oxford 1994, ​ISBN 0-19-285445-3​.
  7. Historia muzyki powszechnej, tom II, s. 212.
  8. a b Gerald Abraham, The Concise Oxford History of Music, s. 379, 383.
  9. Historia muzyki powszechnej, tom II, s. 184-185, 218.

Linki zewnętrzneEdytuj