Aix (ptaki)

Aixrodzaj ptaka z podrodziny kaczek w rodzinie kaczkowatych (Anatidae).

Aix[1]
F. Boie, 1828[2]
Ilustracja
Przedstawiciel rodzaju – mandarynka (A. galericulata)
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

ptaki

Podgromada

Neornithes

Infragromada

ptaki neognatyczne

Rząd

blaszkodziobe

Rodzina

kaczkowate

Podrodzina

kaczki

Plemię

Tadornini

Rodzaj

Aix

Typ nomenklatoryczny

Anas sponsa Linnaeus, 1758

Synonimy
Gatunki
  • A. galericulata
  • A. sponsa

Zasięg występowaniaEdytuj

Rodzaj obejmuje gatunki naturalnie występujące w Ameryce Północnej i Azji[6][7]. W Europie występują ptaki introdukowane, uciekinierzy z niewoli i ich potomkowie[8].

MorfologiaEdytuj

Długość ciała 41–54 cm, rozpiętość skrzydeł 68–74 cm; masa ciała samców 544–862 g, samic 428–862 g[7].

SystematykaEdytuj

EtymologiaEdytuj

  • Aix: gr. αιξ aix, αιγος aigos „duży, płetwonogi ptak” wspomniany przez Arystotelesa, którego nadal nie zidentyfikowano, ale przypuszcza się, że jest to mała gęś lub duża kaczka. Według Gessnera (1555), Aldrovandiego (1599–1603) i innych autorów nazwa ta stosowana była również dla czajek z rodzaju Vanellus (por. αιξ aix, αιγος aigos „koza”)[9].
  • Dendronessa: gr. δενδρον dendron „drzewo”; νησσα nēssa „kaczka”[10]. Gatunek typowy: Anas galericulata Linnaeus, 1758.
  • Lampronessa: gr. λαμπρος lampros „jasny, promienny”; νησσα nēssa „kaczka”[11]. Gatunek typowy: Anas sponsa Linnaeus, 1758.

Podział systematycznyEdytuj

Do rodzaju należą następujące gatunki[12]:

PrzypisyEdytuj

  1. Aix, [w:] Integrated Taxonomic Information System [online] (ang.).
  2. F. Boie. Bemerkungen über mehrere neue Vogelgattungen. „Isis von Oken”. 21, s. kol. 329, 1828. (niem.). 
  3. T.C. Eyton: A monograph on the anatidae or duck tribe. London: Longman, Orme, Brown, Green, & Longman, 1838, s. 119. (ang.).
  4. W. Swainson: Anatidæ. W: J. Richardson & W. Swainson: Fauna boreali-americana, or, The zoology of the northern parts of British America: containing descriptions of the objects of natural history collected on the late northern land expeditions, under command of Captain Sir John Franklin, R.N.. Cz. 2: The Birds. Londyn: John Murray, 1831, s. 446. (ang.).
  5. J.G. Wagler. Mittheilungen über einige merkwürbige Thiere. „Isis von Oken”. 25, s. 282, 1832. (niem.). 
  6. F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): IOC World Bird List (v11.2). [dostęp 2022-01-12]. (ang.).
  7. a b C. Carboneras: Family Anatidae (Ducks, geese and Swans). W: J. del Hoyo, A. Elliott & J. Sargatal: Handbook of the Birds of the World. Cz. 1: Ostrich to Ducks. Barcelona: Lynx Edicions, 1992, s. 598. ISBN 84-87334-10-5. (ang.).
  8. Petr Bednář. Kaczki rodzaju Aix. „Nowa Exota”. 3/2018. s. 37. ISSN 1214-8962. 
  9. Aix, [w:] The Key to Scientific Names, J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca [dostęp 2022-01-12] (ang.).
  10. Dendronessa, [w:] The Key to Scientific Names, J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca [dostęp 2022-01-12] (ang.).
  11. Lampronessa, [w:] The Key to Scientific Names, J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca [dostęp 2022-01-12] (ang.).
  12. Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Plemię: Tadornini Reichenbach, 1849-50 (wersja: 2020-07-06). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2021-03-21].