Aksis

rodzaj ssaka

Aksis[4] (Axis) – rodzaj ssaka z podrodziny jeleni (Cervinae) w obrębie rodziny jeleniowatych (Cervidae).

Aksis
Axis[1]
C.H. Smith, 1827[2]
Ilustracja
Przedstawiciele rodzaju – grupa aksisów czytal (A. axis) w Zoo w Barcelonie
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Podgromada żyworodne
Infragromada łożyskowce
Rząd Cetartiodactyla
Podrząd przeżuwacze
Infrarząd Pecora
Rodzina jeleniowate
Podrodzina jelenie
Plemię Cervini
Rodzaj aksis
Typ nomenklatoryczny

Cervus axis Erxleben, 1777

Synonimy
Gatunki

zobacz opis w tekście

Zasięg występowaniaEdytuj

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w południowej i południowo-wschodniej Azji[5][6][7].

MorfologiaEdytuj

Długość ciała 130–155 cm, długość ogona 17–30 cm, wysokość w kłębie 55–95 cm; długość poroża u samców 20–110 cm; masa ciała 35–110 kg[6].

SystematykaEdytuj

EtymologiaEdytuj

  • Axis: epitet gatunkowy Cervus axis Erxleben, 1777; łac. axis „nieznany ssak” z Indii wspomniany przez Pliniusza Starszego[8].
  • Hyelaphus: gr. ὑς hus, ὑος huos „świnia, wieprz”; ελαφος elaphos „jeleń”[9]. Gatunek typowy: Cervus porcinus E.A.W. Zimmrmann, 1780.

Podział systematycznyEdytuj

Axis pojawił się na terenie obecnej Chińskiej Republiki Ludowej pod koniec miocenu[5]. Monofiletyczność Axis była wielokrotnie kwestionowana, ale najnowsze analizy filogenetyczne ją potwierdzają[5]. Do rodzaju należą następujące gatunki[5][4]:

PrzypisyEdytuj

  1. Axis, [w:] Integrated Taxonomic Information System [online] (ang.).
  2. C.H. Smith: A synopsis of the species of the class Mammalia. W: G. Cuvier & E. Griffith (red.): The animal kingdom: arranged in conformity with its organization. Cz. 5. London: G.B. Whittaker, 1827, s. 312. (ang.)
  3. C.J. Sundevall. Methodisk öfversigt af Idislande djuren, Linnés Pecora. „Kungliga Svenska vetenskapsakademiens handlingar”. För år 1844, s. 180, 1844 (szw. • łac.). 
  4. a b Nazwy zwyczajowe za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 174. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.)
  5. a b c d C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 2: Eulipotyphla to Carnivora. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 310. ISBN 978-84-16728-35-0. (ang.)
  6. a b S. Mattioli: Family Cervidae (Deer). W: D.E. Wilson & R.A. Mittermeier (red. red.): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 2: Hoofed Mammals. Barcelona: Lynx Edicions, 2011, s. 415–416. ISBN 978-84-96553-77-4. (ang.)
  7. D.E. Wilson & D.M. Reeder (red. red.): Genus Axis (ang.). W: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2021-04-05].
  8. Palmer 1904 ↓, s. 130.
  9. Palmer 1904 ↓, s. 337.

BibliografiaEdytuj