Alaksandr Czarwiakou

polityk białoruski
Zobacz też: Alaksandr Czarwiakou (ur. 1966).

Alaksandr Czarwiakou, biał. Аляксандр Рыгоравіч Чарвякоў (ur. 8 marca 1892 w Dukarce pod Mińskiem, zm. 16 czerwca 1937 w Mińsku) – białoruski polityk i działacz narodowy, członek KP(b)B i WKP(b), premier Białorusi w latach 1920–1924, głowa państwa (1920–1937) i sekretarz partii komunistycznej.

Alaksandr Czarwiakou
ilustracja
Data i miejsce urodzenia 8 marca 1892
Dukarka
Data i miejsce śmierci 16 czerwca 1937
Mińsk
Przewodniczący Rady Komisarzy Ludowych Białoruskiej SSR
Okres od 1920
do 1924
Przynależność polityczna Komunistyczna Partia Białorusi
Poprzednik Alaksandr Miasnikau
Następca Jazep Adamowicz

W 1915 roku ukończył instytut nauczycielski w Wilnie. W czasie I wojny światowej walczył w armii rosyjskiej. W 1917 roku został delegatem na Wszechbiałoruski Zjazd w Mińsku, od 1917 do 1918 roku reprezentował narodowe władze białoruskie w Moskwie.

Po powołaniu Lit-Biełu wszedł w jego skład jako ludowy komisarz oświaty (styczeń 1919), w 1920 roku stał na czele Komitetu Rewolucyjnego w Mińsku.

Od 1920 do 1924 roku pełnił urząd przewodniczącego Rady Komisarzy Ludowych Białoruskiej SRR oraz przewodniczył jej Centralnemu Komitetowi Wykonawczemu (de facto głowa państwa). Należał do KC KP(b)B i WKP(b).

W 1920 roku brał udział w delegacji radzieckiej negocjującej traktat pokojowy z Polską, jednak ostatecznie BSRR nie była jego stroną (zrzekła się pełnomocnictw na rzecz RFSRR). Mimo deklaracji, że nie dopuści do rozbioru Białorusi między Polskę a Rosję, nie protestował przeciwko włączeniu do II RP ziem etnicznie białoruskich.

W latach 1922–1937 zasiadał z klucza w Centralnym Komitecie Wykonawczym ZSRR (kolegialnej głowie państwa) – jako przedstawiciel Białorusi.

W latach dwudziestych i trzydziestych jako I sekretarz KP(b)B starał się prowadzić politykę białorutenizacji – za jego rządów Białoruś radziecka osiągnęła znaczy postęp w dziedzinie oświaty i kultury, która przestała być wyłącznie rosyjsko- lub polskojęzyczna.

Nie będąc w stanie zapobiec narastającym represjom wobec białoruskich działaczy narodowych i obawiając się aresztowania popełnił samobójstwo w czerwcu 1937 roku.

Poprzednik
Alaksandr Miasnikau
Emblem of the Byelorussian SSR (1981-1991).svg Premierzy Białoruskiej SRR
1920–1924
Emblem of the Byelorussian SSR (1981-1991).svg Następca
Jazep Adamowicz
Poprzednik
Alaksandr Miasnikau
Emblem of the Byelorussian SSR (1981-1991).svg Przewodniczący Centralnego Komitetu Wykonawczego Białoruskiej SRR
1920–1937
Emblem of the Byelorussian SSR (1981-1991).svg Następca
Michaił Stakun