Albańczycy

naród indoeuropejski

Albańczycy (alb. Shqiptarët) – naród pochodzenia indoeuropejskiego zamieszkujący Albanię (około 3 milionów), Kosowo (1,8 miliona), Macedonię Północną (około 510 tysięcy), Czarnogórę (około 31 tysięcy) oraz Europę Zachodnią, głównie Niemcy. Arboresze jako potomkowie Albańczyków mieszkają także we Włoszech. Albańczycy z Albanii wyznają w 59% islam (57% wyznaje Islam w obrządku sunnickim, 2% w bektaszyckim), 17% wyznaje chrześcijaństwo (10% katolicyzm, 7% prawosławie) pozostałe 24% to większości osoby niewierzące lub takie, które nie chciały podawać swojej religii[1]. Kosowscy Albańczycy są w 96% muzułmanami, pozostałe 4% to głównie katolicy[2].

Albańczycy
Ilustracja
Kobiety w albańskich strojach ludowych
Populacja

ok. 8 mln

Miejsce zamieszkania

Albania ok. 3 000 000
Kosowo 1 871 503
Turcja 1 300 000
Macedonia Północna 509 083
Grecja 443 550
Włochy 401 949
Stany Zjednoczone 174 711
Niemcy 100 000
Szwajcaria 92 000
Serbia 50 000
Czarnogóra 31 163

Język

albański

Religia

większość: islam, mniejszość: katolicyzm, prawosławie i niewierzący

Pokrewne

Arwanici, Arboresze

Albańczyków wywodzi się (według jednej z teorii, obecnie dominującej) od niezromanizowanych autochtonicznych Ilirów. W ich etnogenezie pewien udział mogli również mieć Trakowie i wiele innych nacji. Potomkami zromanizowanych Illirów są Wołosi. Początki ich państwowości sięgają XII wieku. W XIV wieku znaleźli się pod turecką dominacją, podczas której wielu z nich przeszło na islam. Niepodległość uzyskali w drugiej dekadzie XX wieku.

W północnej części kraju Albańczycy zachowali pozostałości ustroju rodowo-plemiennego (np. krwawą zemstę). W kulturze narodowej dzielą się oni na dwie grupy: żyjący na północy Gegowie, żyjący na południe od rzeki ShkumbinToskowie, a także dwie grupy z pogranicza grecko-albańskiego – w Czamerii Czamowie i Labowie. Grupy te używają odmiennych dialektów języka albańskiego.

Albański chłop z córką, 1906

Albańczykami byli m.in.:

Albańskiego pochodzenia są również aktorzy Jim i John Belushi, aktorka Eliza Dushku oraz piosenkarki Dua Lipa, Bebe Rexha, Rita Ora i Ava Max.

Zobacz też edytuj

Przypisy edytuj

  1. e, Albania Population 2023 | Religion in Albania, America Demografia, 8 stycznia 2022 [dostęp 2024-01-09] (ang.).
  2. Kosovo, United States Department of State [dostęp 2024-01-09] (ang.).