Otwórz menu główne

Aleja Armii Ludowej w Warszawie

ulica w Warszawie

Aleja Armii Ludowej – ulica w warszawskiej dzielnicy Śródmieście, będąca częścią Trasy Łazienkowskiej.

aleja Armii Ludowej
Solec, Ujazdów, Śródmieście Południowe
Ilustracja
Aleja Armii Ludowej przy al. Niepodległości, po prawej gmach Głównego Urzędu Statystycznego
Państwo  Polska
Miejscowość Warszawa
Długość 2820 m
Przebieg
Ikona ulica skrzyżowanie.svg 0 m ul. Solec
Ikona ulica wiadukt.svg 610 m rondo Stanisława Sedlaczka /
ul. Łazienkowska
↙→ ul.Myśliwiecka
ul. Rozbrat
Ikona ulica pod wiaduktem.svg 1390 m pl. Na Rozdrożu / Aleje Ujazdowskie
Ikona ulica pod wiaduktem.svg 1840 m ul. Marszałkowska
Ikona ulica z prawej.svg 2020 m ul. Mokotowska
Ikona ulica z lewej.svg 2040 m ul. Polna
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła 2120 m ul. Ludwika Waryńskiego
Ikona ulica z prawej.svg 2280 m ul. Romana i Jana Podoskich
Ikona ulica z prawej.svg 2730 m ul. Lekarska
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła 2820 m ←→ al. Niepodległości
ul. Wawelska
Położenie na mapie Warszawy
Mapa lokalizacyjna Warszawy
aleja Armii Ludowej
aleja Armii Ludowej
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
aleja Armii Ludowej
aleja Armii Ludowej
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
aleja Armii Ludowej
aleja Armii Ludowej
52,220862°N 21,031296°E/52,220862 21,031296
Wschodni odcinek ulicy, widok z placu Na Rozdrożu

PrzebiegEdytuj

Aleja Armii Ludowej jest częścią Trasy Łazienkowskiej. Rozpoczyna swój bieg, jako przedłużenie mostu Łazienkowskiego, przy skrzyżowaniu z Wisłostradą. Prowadząc po estakadzie, mija bez powiązania rondo Sedlaczka (skrzyżowanie ulic Łazienkowskiej, Myśliwieckiej i Rozbrat) i pokonuje Skarpę Warszawską. Następnie biegnąc w wykopie, krzyżuje się z Alejami Ujazdowskimi (plac Na Rozdrożu), a dalej przebiega bez powiązania pod ulicą Marszałkowską, by następnie skrzyżować się dwupoziomowym skrzyżowaniem z ulicą Waryńskiego. Aleja kończy swój przebieg kolejnym dwupoziomowym skrzyżowaniem z aleją Niepodległości, gdzie przechodzi w ulicę Wawelską[1].

HistoriaEdytuj

Pierwsze plany budowy arterii komunikacyjnej na południu Warszawy na odcinku Opaczewska – pl. Na Rozdrożu, powstały w latach 30. XX wieku[2]. Wiązały się one z likwidacją lotniska mokotowskiego (przenoszone na Okęcie i Gocław) oraz toru wyścigów konnych (przenoszony na Służewiec). Nowej arterii planowano nadać imię Józefa Piłsudskiego[2].

W zmienionej wersji przedwojenne plany rozwijane były po 1945 roku. W trakcie budowy Marszałkowskiej Dzielnicy Mieszkaniowej (1950–1952) wytyczono aleję Armii Ludowej na przedłużeniu ulicy Wawelskiej do pl. Na Rozdrożu i zbudowano wzdłuż niej domy, jednak przestrzeń między nimi przez kilkanaście kolejnych lat pozostawała niezagospodarowana.

Prace budowlane nad Trasą Łazienkowską, w której przebieg włączono aleję Armii Ludowej, rozpoczęto w 1968 roku, lecz z powodu braku pieniędzy wkrótce je przerwano. Budowa została wznowiona w 1971 roku, a uroczyste otwarcie miało miejsce 22 lipca 1974 roku, w dniu trzydziestolecia PRL[2].

Do końca 2013 roku[3] posiadała kategorię drogi krajowej oraz stanowiła fragment miejskiego odcinka drogi nr 2 i trasy europejskiej E30.

NazwaEdytuj

Nazwa alei upamiętnia Armię Ludową, konspiracyjną organizację zbrojną Polskiej Partii Robotniczej z okresu okupacji niemieckiej. Współpraca tej formacji z ZSRR sprawiła, że po transformacji ustrojowej 1989 pojawiły się propozycje zmiany nazwy alei. Podnoszono pomysł, by jej patronem został płk Ryszard Kukliński[4], lecz ostatecznie upamiętniono go ulicą na Białołęce, a aleja Armii Ludowej zachowała dotychczasową nazwę[5].

9 listopada 2017 wojewoda mazowiecki Zdzisław Sipiera wydał zarządzenie zastępcze w trybie przewidzianym przez ustawę z dnia 1 kwietnia 2016 r. o zakazie propagowania komunizmu lub innego ustroju totalitarnego przez nazwy jednostek organizacyjnych, jednostek pomocniczych gminy, budowli, obiektów i urządzeń użyteczności publicznej oraz pomniki[6], zmieniające nazwę arterii z al. Armii Ludowej na ul. Lecha Kaczyńskiego. Zarządzenie weszło w życie 10 listopada 2017[7]. 16 listopada Rada Miasta Stołecznego Warszawy przyjęła uchwałę o wniesieniu skargi na zarządzenie zastępcze do sądu administracyjnego[8].

11 stycznia 2018 rada przyjęła kolejną uchwałę, ponownie zmieniającą nazwę arterii z ul. Lecha Kaczyńskiego na Trasa Łazienkowska[9]. Uchwała weszła w życie 5 lutego[10], 14 dni od dnia jej ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Mazowieckiego, jednakże jej wykonanie zostało wstrzymane 7 lutego przez rozstrzygnięcie nadzorcze wojewody[11][12]. 1 marca Rada Miasta Stołecznego Warszawy przyjęła uchwałę o wniesieniu skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze do sądu administracyjnego[13]. 29 października 2018 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, że wojewoda mazowiecki miał rację, stwierdzając nieważność uchwały Rady Miasta o zmianie nazwy ul. Lecha Kaczyńskiego na Trasę Łazienkowską[14].

28 maja 2018 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zarządzenie zastępcze wojewody mazowieckiego z 9 listopada 2017[15][16][17]. Wojewoda mazowiecki zapowiedział wniesienie skargi kasacyjnej od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego[18]. 7 grudnia Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną wojewody[19].

Przeciwko zmianie nazwy alei krytycznie wypowiedział się Piotr Osęka, który określił to „konfiskatą pamięci” przez IPN[20][21].

PrzypisyEdytuj

  1. Mapa Warszawy, www.mapawarszawy.pl [dostęp 2017-11-16].
  2. a b c Obwodnica Śródmieścia część południowa. Trasa Łazienkowska, SISKOM [dostęp 2017-12-15].
  3. Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 27 września 2013 r. w sprawie pozbawienia dróg kategorii dróg krajowych (Dz.U. z 2003 r. poz. 1153)
  4. Warszawa: ulica pułkownika Kuklińskiego zastąpi aleję Armii Ludowej?, polskieradio.pl, 9 lutego 2014 [dostęp 2017-11-16].
  5. Warszawa ma ulicę płk. Kuklińskiego, poland.us, 6 lipca 2014 [dostęp 2017-11-16] (pol.).
  6. Dz.U. z 2016 r. poz. 744.
  7. Zarządzenie zastępcze Wojewody Mazowieckiego z dnia 9 listopada 2017 r. w sprawie nadania nazwy ulicy, 10 listopada 2017 [dostęp 2017-11-10] (pol.).
  8. Uchwała nr LVII/1472/2017 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 16 listopada 2017 r. w sprawie wniesienia skargi na zarządzenie zastępcze, bip.warszawa.pl [dostęp 2017-11-23].
  9. Rada Warszawy: Trasa Łazienkowska zamiast ulicy Lecha Kaczyńskiego, 11 stycznia 2018 [dostęp 2018-01-12] (pol.).
  10. Uchwała nr LX/1578/2018 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 11 stycznia 2018 r. w sprawie zmiany nazwy ulicy w Dzielnicy Śródmieście m.st. Warszawy, 22 stycznia 2018 [dostęp 2018-02-16] (pol.).
  11. Wojewoda odkręcił decyzję radnych. Kaczyńskiego, nie Trasa Łazienkowska, 23 stycznia 2018 [dostęp 2018-01-29] (pol.).
  12. Rozstrzygnięcie nadzorcze nr WNP-I.4131.8.2018 Wojewody Mazowieckiego z dnia 7 lutego 2018 r., 12 lutego 2018 [dostęp 2018-02-16] (pol.).
  13. Uchwała nr LXII/1664/2018 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 1 marca 2018 r. w sprawie wniesienia skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze, bip.warszawa.pl [dostęp 2018-04-09].
  14. Sygnatura akt II SA/Wa 606/18, wyrok z 29 października 2018 Katarzyna Żaczkiewicz-Zborska, WSA: Radni złamali prawo zmieniając aleję Lecha Kaczyńskiego na Trasę Łazienkowską WSA przyznał rację wojewodzie, że Rada nie uzyskała opinii IPN ani wojewody na zmianę nazwy ulicy, a to jest przesłanką, którą powinni spełnić radni. A zatem naruszyli prawo w istotny sposób.
  15. Wyrok Wojewódzkiego Sądu administracyjnego w Warszawie z dnia 28 maja 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 2075/17
  16. Komunikat w sprawie skarg na zarządzenia zastępcze Wojewody Mazowieckiego w przedmiocie zmian nazw ulic położonych w m.st. Warszawa w związku z ustawą o zakazie propagowania komunizmu, bip.warszawa.wsa.gov.pl, 28 maja 2018 [dostęp 2018-06-14].
  17. Sąd: nie będzie ulicy Lecha Kaczyńskiego w Warszawie, tvnwarszawa.tvn24.pl, 28 maja 2018 [dostęp 2018-05-28].
  18. Wyroki WSA ws. zarządzeń zastępczych – Wojewoda złoży skargi kasacyjne do NSA, mazowieckie.pl, 30 maja 2018 [dostęp 2018-06-14].
  19. Nieudana dekomunizacja. Nie będzie ulicy Lecha Kaczyńskiego, tvnwarszawa.tvn24.pl, 7 grudnia 2018 [dostęp 2018-12-07].
  20. IPN chciał „skonfiskować pamięć”. Ta ekspertyza obroniła ulice Warszawy przez szaloną dekomunizacją, Archiwum Osiatyńskiego [dostęp 2019-10-05] (pol.).
  21. Dekomunizacja ulic w Warszawie. Ekspertyza historyka - OKO.press, oko.press [dostęp 2019-10-05].