Aleja Wyzwolenia w Warszawie

ulica w Warszawie

Aleja Wyzwolenia – ulica w śródmieściu Warszawy. Łączy dwa place: Na Rozdrożu i Zbawiciela.

Aleja Wyzwolenia w Warszawie
Śródmieście
Ilustracja
Aleja Wyzwolenia, widok w kierunku zachodnim
Państwo  Polska
Miejscowość Warszawa
Przebieg
Ikona ulica plac.svg światła pl. na Rozdrożu,
Ikona ulica skrzyżowanie.svg ul. Faustyna Czerwijowskiego, ul. Służewska
Ikona ulica skrzyżowanie.svg ul. Stefanii Sempołowskiej, ul. Natolińska
Ikona ulica plac.svg pl. Zbawiciela
Położenie na mapie Warszawy
Mapa konturowa Warszawy, w centrum znajduje się punkt z opisem „Aleja Wyzwolenia w Warszawie”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum na prawo znajduje się punkt z opisem „Aleja Wyzwolenia w Warszawie”
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa konturowa województwa mazowieckiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Aleja Wyzwolenia w Warszawie”
Ziemia52°13′11,0″N 21°01′15,0″E/52,219722 21,020833

OpisEdytuj

Ulica stanowi historycznie część ulicy Nowowiejskiej, ukształtowanej jako fragment Osi Stanisławowskiej, założenia urbanistycznego z II poł. XVIII wieku. Ulica, nazywana pierwotnie Drogą Królewską, biegła od Zamku Ujazdowskiego do wsi Wielka Wola[1]. Przed 1875 po południowej stronie ulicy wybudowano koszary dla rosyjskiego Litewskiego Pułk Lejbgwardii[1].

W grudniu 1933 ulicy nadano nazwę al. 6 Sierpnia[2]. Upamiętniała ona wymarsz w 1914 Pierwszej Kompanii Kadrowej[1].

Podczas II wojny światowej zabudowa tego odcinka ulicy została niemal kompletnie zniszczona. Wzdłuż przemianowanej w styczniu 1946[3] (według innego źródła w marcu 1949)[2] na aleję Wyzwolenia ulicy powstało nowe założenie, wykorzystujące historyczną oś stanisławowską. Według projektu Eleonory Sekreckiej powstało w latach 1949–1955 osiedle mieszkaniowe MDM Latawiec, pochodzącej od jego kształtu widzianego z lotu ptaka, z szerokimi pasami zieleni pomiędzy jezdnią a budynkami. Od alei wyprowadzone są cztery ulice, tworzące razem całość założenia z położonymi na tyłach głównych budynków szkołami i przedszkolami.

Ostateczne zamknięcie kształtu alei Wyzwolenia nastąpiło wraz z budową Trasy Łazienkowskiej, kiedy od strony przebudowanego na złożony węzeł drogowy placu Na Rozdrożu wzniesiono dwa budynki mieszkalne.

Aleja, mimo przekształceń urbanistycznych, zachowała układ i charakter fragmentu osiemnastowiecznej osi stanisławowskiej – jej oś wskazuje Zamek Ujazdowski, zaś w kierunku zachodnim widoczna jest daleka perspektywa ulicy Nowowiejskiej, zamknięta dopiero terenem odległej Stacji Filtrów.

Ze względu na układ placu Na Rozdrożu dojazd do alei od jego strony nie jest możliwy.

Ważniejsze obiektyEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b c Eugeniusz Szwankowski: Ulice i place Warszawy. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1970, s. 256.
  2. a b Kwiryna Handke: Słownik nazewnictwa Warszawy. Warszawa: Slawistyczny Ośrodek Wydawniczy, 1998, s. 377. ISBN 83-86619-97X.
  3. Jan Górski: Odbudowa Warszawy. Wybór dokumentów i materiałów. Tom 2. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1977, s. 260.