Aleksandër Meksi

polityk albański

Aleksandër Gabriel Meksi (ur. 8 marca 1939 w Tiranie[1]) – albański archeolog, konserwator zabytków i polityk, profesor, deputowany, w latach 1992–1997 premier Albanii.

Aleksandër Meksi
Ilustracja
Pełne imię i nazwisko Aleksandër Gabriel Meksi
Data i miejsce urodzenia 8 marca 1939
Tirana
Premier Albanii
Okres od 13 kwietnia 1992
do 11 marca 1997
Przynależność polityczna Demokratyczna Partia Albanii
Poprzednik Vilson Ahmeti
Następca Bashkim Fino
podpis

ŻyciorysEdytuj

W 1959 ukończył inżynierię budownictwa na Uniwersytecie Tirańskim. Pracował w elektrowni wodnej, następnie przez 25 lat w instytucie zajmującym się zabytkami kultury, a od 1987 w instytucie archeologicznym. Specjalizował się w restauracji i konserwacji zabytków architektury średniowiecznej[1][2]. Pracował też jako nauczyciel akademicki. Uzyskiwał stopnie kandydata nauk (1982) i doktora (1988), a w 1995 otrzymał profesurę[2]. Autor i współautor licznych artykułów naukowych i publikacji książkowych poświęconych m.in. albańskiej architekturze sakralnej oraz lokalizowaniu i restauracji zabytków[1][2].

W działalność polityczną zaangażował się w okresie przemian, w grudniu 1990 będąc jednym z założycieli Demokratycznej Partii Albanii[1]. Do 1997 wchodził w skład prezydium tego ugrupowania, do 2001 zasiadał w jego radzie krajowej. W 1991 po raz pierwszy uzyskał mandat poselski[2], został wiceprzewodniczącym parlamentu[1]. Wybierany na deputowanego do Zgromadzenia Albanii w kolejnych wyborach, pozostawał jego członkiem do 2001[2].

W kwietniu 1992, wkrótce po zwycięskich dla demokratów wyborach, odsunięciu komunistów od władzy i objęciu urzędu prezydenta przez Salego Berishę, został powołany na premiera Albanii[3]. Jego gabinet był odpowiedzialny za przeprowadzenie w Albanii reform wprowadzających demokratyzację państwa i gospodarkę rynkową[2]. Pozostał na urzędzie premiera również po wyborach w 1996[1]. Zakończył urzędowanie w marcu 1997[4] w okresie kryzysu związanego z wydarzeniami tzw. albańskiej rewolucji piramidowej. Zastąpił go wówczas socjalista Bashkim Fino, który stanął na czele rządu jedności narodowej[3].

Powrócił później do działalności badawczej[1]. Od 2001 publicznie krytykował liderów Demokratycznej Partii Albanii[2]. W 2009 stanął na czele prawicowej koalicji wyborczej Poli i Lirisë[1], która nie uzyskała parlamentarnej reprezentacji.

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d e f g h Robert Elsie: Historical dictionary of Albania. Wyd. 2. Lanham: The Scarecrow Press, 2010, s. 298. [dostęp 2021-09-17]. (ang.)
  2. a b c d e f g Sot përvjetori i 80-të/ Aleksandër Meksi, historiani që u bë kryeministër (alb.). cna.al, 8 marca 2019. [dostęp 2021-09-17].
  3. a b Sali Berisha (hiszp.). cidob.org. [dostęp 2021-09-17].
  4. Leaders of Albania (ang.). zarate.eu. [dostęp 2021-09-17].