Otwórz menu główne

Aleksander Karczyński[1] (ur. 20 lutego 1882 w Pelplinie, zm. 23 grudnia 1973 w Pelplinie) – polski organista, dyrygent i kompozytor, który całe swe twórcze życie spędził w USA. Był synem Ignacego – pelplińskiego zegarmistrza, a zarazem organisty w pobliskiej Nowej Cerkwi. Wśród jego licznego rodzeństwa (Aleksander był szóstym z jedenaściorga rodzeństwa) było trzech księży – w tym Sługa Boży Cyryl Karczyński – i dwie zakonnice.

A. Karczyński był uczniem pelplińskiego Collegium Marianum, a następnie gimnazjum w Chełmnie, gdzie wstąpił w szeregi Filomatów Pomorskich i został skazany w głośnym procesie toruńskim. Przez cztery lata studiował w Królewskiej Akademii Muzycznej w Monachium.

Od 1907 roku przebywał w USA. Był tam organistą kościołów chicagowskich (św. Apostołów Piotra i Pawła, a następnie św. Młodzianków), a także brał czynny udział w życiu amerykańskiej Polonii nie tylko jako muzyk (od 1927 roku był generalnym dyrygentem Związku Śpiewaków Polskich w Ameryce). Był współzałożycielem i sekretarzem polskiego Towarzystwa Naukowego im. św. Jadwigi. Redagował wydawany przez nie Polish-American Review(Przegląd Polsko-Amerykański) oraz miesięcznik "Lutnia". Był członkiem Zarządu Towarzystwa Literatów i Dziennkikarzy Polskich w Ameryce. Wykładał śpiew i literaturę polską w chicagowskich kolegiach (Sacred Heart College i St. Ignatius College).

W 1966 A. Karczyński przeszedł na emeryturę i wrócił do rodzinnego Pelplina, gdzie po śmierci został pochowany obok swych braci-księży.

Aleksander Karczyński jest kompozytorem między innymi Sonaty organowa b-moll op. 38. Trzyczęściowa Sonata jest jednym z najwspanialszych przykładów polskiej późnoromantycznej muzyki organowej.

PrzypisyEdytuj

  1. Hasło opiera się na Piotr Szumiński: Życie i twórczość Aleksandra Karczyńskiego ze szczególnym uwzględnieniem twórczości organowej. Warszawa 1986, mps pracy magisterskiej

Linki zewnętrzneEdytuj