Aleksander Narbutt-Łuczyński

Aleksander Jerzy Narbut-Łuczyński[a] (ur. 28 lutego 1890 w Skierniewicach, zm. 25 lipca 1977 w New Britain) – generał brygady Wojska Polskiego i Polskich Sił Zbrojnych.

Aleksander Narbut-Łuczyński
Ilustracja
generał brygady generał brygady
Data i miejsce urodzenia 28 lutego 1890
Skierniewice
Data i miejsce śmierci 25 lipca 1977
New Britain
Przebieg służby
Lata służby 1914–1946
Siły zbrojne Wojsko Polskie
Polskie Siły Zbrojne
Formacja Legiony Polskie
Polska Siła Zbrojna
Jednostki Dowództwo Okręgu Korpusu Nr V
Stanowiska dowódca okręgu korpusu
Główne wojny i bitwy I wojna światowa
wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa
kampania wrześniowa
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Niepodległości Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Walecznych (1920-1941, czterokrotnie) Złoty Krzyż Zasługi (nadany dwukrotnie) Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Odznaka Honorowa Ligi Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej Odznaka Honorowa PCK I stopnia Kawaler Orderu Narodowego Legii Honorowej (Francja)
Odznaka Oficerska Związków Strzeleckich „Parasol”
Manewry Wojska Polskiego we wrześniu 1938. – gen. bryg. Aleksander Narbutt-Łuczyński (trzyma mapę) w otoczeniu attaché wojskowych

ŻyciorysEdytuj

Urodził się w Skierniewicach, w ówczesnym mieście powiatowych guberni warszawskiej, w rodzinie Michała i Marii z Gajkowskich[2]. W latach 1906-1911 uczył się w siedmioklasowej Szkole Realnej w Skierniewicach[2]. Studiował filozofię we Lwowie skąd przeniósł się na wydział prawa w Liège. Działał w Polskich Drużynach Strzeleckich. Od sierpnia 1914 do lipca 1917 w Legionach Polskich, dowódca kompanii i batalionu w 5 i 6 pułku piechoty Legionów. 29 września 1914 został mianowany na stopień porucznika i 15 czerwca 1915 na stopień kapitana piechoty[3]. Po kryzysie przysięgowym internowany w Beniaminowie. Sierpień – październik 1918 zastępca komendanta kursów oficerskich Polskiej Siły Zbrojnej. 1 listopada tego roku na czele oddziału 2 pułku piechoty przejął od Austriaków Twierdzę Dęblińską[4].

Grudzień 1918 – lipiec 1920 organizator i dowódca 34 pułku piechoty. 22 maja 1920 został zatwierdzony z dniem 1 kwietnia 1920 w stopniu pułkownika piechoty, w grupie oficerów byłych Legionów Polskich[5].

5 kwietnia 1919 roku, w Pińsku, z jego rozkazu podlegli mu żołnierze rozstrzelali 35 osób narodowości żydowskiej[6].

W okresie lipiec – sierpień 1920 dowódca XVIII Brygady Piechoty, sierpień 1920 – listopad 1921 dowódca Grupy Operacyjnej , a potem 9 Dywizji Piechoty. We wrześniu 1921 został dowódcą 2 Dywizji Piechoty Legionów w Kielcach. 3 maja 1922 został zweryfikowany w stopniu pułkownika ze starszeństwem z 1 czerwca 1919 i 73. lokatą w korpusie oficerów piechoty[7]. 1 grudnia 1924 Prezydent RP Stanisław Wojciechowski na wniosek Ministra Spraw Wojskowych, gen. dyw. Władysława Sikorskiego awansował go na generała brygady ze starszeństwem z dniem 15 sierpnia 1924 i 32. lokatą w korpusie generałów[8]. 20 maja 1930 zwolniony został ze stanowiska dowódcy 2 DP Leg. i mianowany dowódcą Okręgu Korpusu Nr V w Krakowie[9].

Został osadnikiem wojskowym w kolonii Mikłaszowce, w powiecie grodzieńskim[10].

W kampanii wrześniowej był dowódcą etapów Armii „Kraków”. Po kampanii wrześniowej internowany w Rumunii w obozie w Băile Herculane[11]. Przedostał się do Francji. Styczeń – marzec 1940 generał do specjalnych poruczeń Ministra Spraw Wojskowych w Paryżu, marzec – czerwiec 1940 w rezerwie oficerskiej Naczelnego Wodza. W lipcu 1940, po ewakuacji do Anglii, został przydzielony do Stacji Zbornej Oficerów Rothesay. W lutym 1941 został członkiem Wojskowego Trybunału Orzekającego. Od czerwca 1942 do 1946 był przewodniczącym Centralnej Komisji Regulaminowej Polskich Sił Zbrojnych[12].

Po demobilizacji osiadł w USA. Zmarł 25 lipca 1977 w New Britain, w stanie Connecticut[13]. Został pochowany na cmentarzu przy Narodowym Sanktuarium Matki Bożej Częstochowskiej w Doylestown[13].

Autor autobiograficznej książki wydanej w 1966 r. w Londynie U kresu wędrówki. Wspomnienia.

Ordery i odznaczeniaEdytuj

UwagiEdytuj

  1. Wojewoda krakowski zarządzeniem z 7 kwietnia 1933 zezwolił gen. bryg. Aleksandrowi Łuczyńskiemu na zmianę nazwiska rodowego „Łuczyński” na nazwisko „Narbut-Łuczyński”[1].

PrzypisyEdytuj

  1. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 8 z 28 czerwca 1933 roku, s. 147.
  2. a b Stawecki 1994 ↓, s. 202.
  3. Lista starszeństwa 1917 ↓, s. 3.
  4. Tadeusz Kryska-Karski i Stanisław Żurakowski podają, że dowodził twierdzą modlińską.
  5. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 20 z 29 maja 1920 roku, s. 383.
  6. Henry Morgenthau: Mission of The United States to Poland. 1919.
  7. Lista starszeństwa 1922 ↓, s. 20.
  8. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 131 z 17 grudnia 1924 roku, s. 730.
  9. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 18 czerwca 1930 roku, s. 199.
  10. Osadnicy wojskowi – lista kompletna. kresy.genealodzy.pl. s. 114. [dostęp 5 kwietnia 2015].
  11. Piotr Stawecki, Generałowie polscy w wojnie obronnej 1939 roku i ich dalsze losy wojenne : cz. 2, [w:] Przegląd Historyczno-Wojskowy 15 (66)/3 (249) s. 93–94.
  12. Kryska-Karski i Żurakowski 1991 ↓, s. 135.
  13. a b Stawecki 1994 ↓, s. 203.
  14. a b c d e f g Stanisław Łoza (red.): Czy wiesz kto to jest?. Warszawa: Wydawnictwo Głównej Księgarni Wojskowej, 1938, s. 445–446.
  15. Dekret Wodza Naczelnego L. 2646 z 28 lutego 1921 r. Dziennik Personalny z 1921 r. Nr 11 poz. 328
  16. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych nr 9/1934, s. 105
  17. M.P. z 1931 r. nr 18, poz. 31 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”.
  18. M.P. z 1931 r. nr 64, poz. 101 „za zasługi na polu organizacji i wyszkolenia wojska”.
  19. M.P. z 1933 r. nr 110, poz. 139.
  20. Zarządzenia Prezesa Rady Ministrów. „Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych”. Nr 13, s. 291, 11 listopada 1933. 
  21. Piętnastolecie L. O. P. P.. Warszawa: Wydawnictwo Zarządu Głównego Ligi Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej, 1938, s. 286.
  22. Polski Czerwony Krzyż. Sprawozdanie za 1935. Warszawa: 1936, s. 11.

BibliografiaEdytuj