Otwórz menu główne

Aleksander Sochaczewski, właściwie Lejb Sonder (ur. 3 maja 1843 w Iłowie, zm. 15 czerwca 1923 w Biedermannsdorf) – polski malarz żydowskiego pochodzenia, reprezentant romantyzmu, zesłaniec.

Aleksander Sochaczewski
Ilustracja
Aleksander Sochaczewski, ok. 1913 r.
Imię i nazwisko Lejb Sonder
Data i miejsce urodzenia 3 maja 1843
Iłów
Data i miejsce śmierci 15 czerwca 1923
Biedermannsdorf
Narodowość żydowska
Dziedzina sztuki malarstwo
Epoka romantyzm
Ważne dzieła
  • Pożegnanie Europy
  • Śmierć na taczce
  • Gudzińska, obywatelka Warszawy, nad przeręblą
  • W drodze do katorgi
Odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski

Spis treści

ŻyciorysEdytuj

Uczeń Warszawskiej Szkoły Rabinów, od 1860 studiował w Szkole Sztuk Pięknych w Warszawie pod kierunkiem prof. Józefa Simmlera. Aresztowany jesienią 1862 na fali aresztowań po nieudanych zamachach na Aleksandra Wielopolskiego, więziony w Cytadeli, skazany − już po wybuchu powstania styczniowego − na 20 lat pobytu na Syberii (10 lat katorgi, 10 lat zwykłego osiedlenia). Po powrocie z zesłania (1884) z uwagi na brak zgody władz carskich na pobyt w Królestwie Polskim osiedlił się we Lwowie.

 
Aleksander Sochaczewski, Branka Polaków do armii rosyjskiej w 1863

Następnie mieszkał m.in. w Monachium i Brukseli, gdzie stworzył cykl przejmujących obrazów dokumentujących katorgę i pobyt na Syberii w okresie zsyłek po powstaniu styczniowym, z najsłynniejszym "Pożegnanie Europy" (1894). Obraz ma znaczenie symboliczne, autor uwiecznił szereg znanych zesłańców, zesłanych w różnych zsyłkach, w tym siebie - postać stojącą przy słupie granicznym z prawej strony - mężczyzna patrzący na słup.

W 1913, w pięćdziesiąta rocznicę powstania styczniowego, po wystawie we Lwowie Sochaczewski przekazał radzie miejskiej Lwowa kolekcję obrazów w zamian za dożywotnią rentę.

2 maja 1924 został odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski[1].

W 1956 Ministerstwo Kultury ZSRR przekazało Polsce kolekcję obrazów Aleksandra Sochaczewskiego. W setną rocznicę powstania styczniowego (1963), wyeksponowano kolekcję w Muzeum X Pawilonu cytadeli warszawskiej (ekspozycja stała).

PrzypisyEdytuj

BibliografiaEdytuj

  • Helena Boczek: Aleksander Sochaczewski 1843-1923 - malarz syberyjskiej katorgi : życie, twórczość i dzieje kolekcji. Beata Meller. Warszawa: Muzeum Historyczne m. st. Warszawy : Muzeum Niepodległości, 1995. ISBN 83-900-7271-8.

Linki zewnętrzneEdytuj