Otwórz menu główne

Aleksander Teofil Lipiński

Aleksander Teofil Lipiński (ur. 14 września 1849 w Sanoku, zm. 28 grudnia 1897) – polski inżynier kolei.

Aleksander Teofil Lipiński
Data i miejsce urodzenia 14 września 1849
Sanok
Data śmierci 28 grudnia 1897
Miejsce spoczynku Cmentarz Centralny w Sanoku
Narodowość polska
Tytuł naukowy inżynier
Rodzice Walenty Lipiński,
Honorata z Machalskich
Krewni i powinowaci Kazimierz, Bronisław Filipczak
Grobowiec rodziny Lipińskich

ŻyciorysEdytuj

Urodził się 14 września 1849 w Sanoku jako syn Walentego (1813-1898) i Honoraty z domu Machalskiej (1826-1903)[1][2]. Ojciec, wraz z Mateuszem Beksińskim, przybyli do Sanoka jako byli powstańcy listopadowi, obaj wspólnie założyli zakład rzemieślniczy, później warsztat kotlarski, umiejscowiony przy obecnej ulicy Podgórze, z czasem rozwinięty przez Kazimierza w fabrykę maszyn i wagonów. Aleksander Teofil Lipiński był bratem Mieczysława (zm. 2 maja 1964 w wieku 12 lat)[3], Kazimierza (1857-1911, przedsiębiorca, poseł), Franciszka (zm. w 1861 w wieku 2 lat i 9 miesięcy)[4], Zofii (zm. w 1872 w wieku 7 lat[5]), Heleny (zamężna z inż. Henrykiem Stoyem[6].

Aleksander Lipiński ukończył szkołę realną z egzaminem dojrzałości w gimnazjum realnym w Tarnowie[1][7]. Od 1867 do 1873 studiował na Akademii Technicznej (późniejsza Politechnika Lwowska)[1]. Wstąpił do służby państwowej Austro-Węgier w okresie zaboru austriackiego. Został inżynierem Kolei Państwowej[8]. Został zatrudniony w C. K. Uprzywilejowanej Lwowsko-Czerniowiecko-Jaskiej Kolei, w strukturze której na stacji w Łużanach był aspirantem (1876)[9], urzędnikiem (1877)[10], urzędnikiem konserwacji kolei (1878)[11]. W 1882 był kierownikiem stacji Sichów[12]. W latach 90. był dyrektorem fabryki wagonów kolejowych w Sanoku[1] (dyrektorem całej fabryki maszyn i wagonów w Sanoku był jego brat Kazimierz).

Do końca życia był emerytowanym inżynierem[13]. Zmarł 28 grudnia 1897 w Sanoku w wieku 48 lat na zapalenie opon mózgowych[13]. Został pochowany w grobowcu rodzinnym na cmentarzu przy ul. Rymanowskiej w Sanoku 31 grudnia 1897[14][15][16]. Wykonał go rzeźbiarz Stanisław Piątkiewicz[17] i jest uznany za obiekt zabytkowy i podlega ochronie prawnej[18].

Jego żoną była Otylia z domu Lasnig[19] (wzgl. Laśnik[13]). Ich córkami były: Walentyna (1886-1955, od 1905 zamężna z Bronisławem Filipczakiem[19][20][21][22]), Rudolfina Maria (1889-1964, od 1910 zamężna z sędzią dr. Alfredem Janowskim)[23].

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d Księga pamiątkowa Towarzystwa „Bratniej Pomocy” Słuchaczów Politechniki we Lwowie (wydana z powodu Zjazdu z dnia 12. lipca 1894 byłych słuchaczów Akademii technicznej, następnie Szkoły politechnicznej we Lwowie). Lwów: 1897, s. 237.
  2. Edward Zając: Sanockie biografie. Sanok: Oficyna Wydawnicza Miejskiej Biblioteki Publicznej im. Grzegorza z Sanoka w Sanoku, 2009, s. 108-111. ISBN 978-83-61043-09-6.
  3. Księga zmarłych 1855–1878 Sanok. Sanok: Parafia Przemienienia Pańskiego w Sanoku, s. 122 (poz. 50).
  4. Księga zmarłych 1855–1878 Sanok. Sanok: Parafia Przemienienia Pańskiego w Sanoku, s. 77 (poz. 75).
  5. Księga zmarłych 1855–1878 Sanok. Sanok: Parafia Przemienienia Pańskiego w Sanoku, s. 274 (poz. 159).
  6. Księga Zmarłych 1904–1934 Sanok. T. J. Sanok: Parafia Przemienienia Pańskiego w Sanoku, s. 81 (poz. 103). Andrzej Romaniak: Sanok. Fotografie archiwalne – Tom I. Sanok: Muzeum Historyczne w Sanoku, 2009, s. 26, 28. ISBN 978-83-60380-26-0.
  7. Bronisław Filipczak, Wojciech Sołtys. Ze wspomnień (napisał Wojciech Sołtys). „Rocznik Sanocki”. Tom I, s. 211, 1963. Wydawnictwo Literackie. 
  8. Waldemar Bałda: Sowa i bocian. Opowieść o Posadzie Olchowskiej – III dzielnicy Miasta Sanoka. Kraków: AB Media, 2012, s. 21. ISBN 978-83-935385-7-7.
  9. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1877. Lwów: 1877, s. 498.
  10. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1878. Lwów: 1878, s. 488.
  11. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkiem Księstwem Krakowskiem na rok 1879. Lwów: 1879, s. 482.
  12. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkiem Księstwem Krakowskiem na rok 1882. Lwów: 1882, s. 498.
  13. a b c Księga aktów zejść rzym.-kat. Sanok 1878–1904. T. H. Sanok: Parafia Przemienienia Pańskiego w Sanoku, s. 271 (poz. 186).
  14. Bronisław Filipczak, Wojciech Sołtys. Ze wspomnień (napisał Wojciech Sołtys). „Rocznik Sanocki”. Tom I, s. 213, 1963. Wydawnictwo Literackie. 
  15. Paweł Nestorowicz: Boża rola. Przyczynek do historii cmentarzy sanockich w 110-tą rocznicę konsekracji cmentarza przy ul. Rymanowskiej. Sanok: 2005, s. 47.
  16. Spacer po cmentarzu przy ul. Rymanowskiej. zymon.com.pl. [dostęp 17 maja 2014].
  17. Paweł Nestorowicz, Boża rola: przyczynek do historii cmentarzy sanockich w 110. rocznicę konsekracji cmentarza przy ul. Rymanowskiej, Sanok 2005, s. 21.
  18. Zabytkowe nagrobki (pol.). starecmentarze.sanok.pl. [dostęp 2012-11-19].
  19. a b Księga małżeństw 1905–1912 Sanok. Sanok: Parafia Przemienienia Pańskiego w Sanoku, s. 11 (poz. 49).
  20. Bronisław Filipczak, Wojciech Sołtys. Ze wspomnień (napisał Wojciech Sołtys). „Rocznik Sanocki”. Tom I, s. 209, 1963. Wydawnictwo Literackie. 
  21. Waldemar Bałda: Sowa i bocian. Opowieść o Posadzie Olchowskiej – III dzielnicy Miasta Sanoka. Kraków: AB Media, 2012, s. 17, 21. ISBN 978-83-935385-7-7.
  22. Wojciech Sołtys. Bronisław Filipczak – prawnik z wykształcenia, muzyk z zamiłowania. „Materiały Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku”. 29, s. 154, 1986. Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku. 
  23. Księga małżeństw 1905–1912 Sanok. Sanok: Parafia Przemienienia Pańskiego w Sanoku, s. 82 (poz.31 ).