Otwórz menu główne

Aleksander Zwierzyński (ur. 3 lutego 1880 w Tuszynie k. Łodzi, zm. 3 lutego 1958 tamże) – przewodniczący Stronnictwa Narodowego w czasie II wojny światowej, wicemarszałek Sejmu II Rzeczypospolitej, wiceprezes Rady Jedności Narodowej od września 1944, polski prawnik i dziennikarz.

Aleksander Zwierzyński
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 3 lutego 1880
Tuszyn, Królestwo Polskie
Data i miejsce śmierci 3 lutego 1958
Tuszyn, Polska
Poseł na Sejm RP III kadencji (II RP)
Okres od 16 listopada 1930
do 10 lipca 1935
Przynależność polityczna Stronnictwo Narodowe

ŻyciorysEdytuj

Studiował na Wydziale Prawa Uniwersytetu Warszawskiego i w École d'études politiques. Od 1905 był członkiem Ligi Narodowej. W 1907 osiadł w Wilnie. Pisywał m.in. do Dziennika Wileńskiego, Pobudki, Kuriera Litewskiego i Kuriera Małego. Po wybuchu I wojny światowej został członkiem Komitetu Polskiego w Wilnie. Był działaczem Stronnictwa Narodowo-Demokratycznego.

W styczniu 1922 wybrany do Sejmu Litwy Środkowej, w marcu 1922 wraz z innymi posłami tego Sejmu wszedł w skład Sejmu Ustawodawczego. W wyborach parlamentarnych w listopadzie 1922 uzyskał mandat poselski z listy Związku Ludowo-Narodowego, wybrany został na wicemarszałka Sejmu. Ponownie wybrany do Sejmu w wyborach 1928 i 1930 roku (w tych ostatnich z listy państwowej Stronnictwa Narodowego). Członek najwyższych władz ZLN, później Komitetu Politycznego i Komitetu Głównego Stronnictwa Narodowego.

13 lutego 1938 w redakcji Dziennika Wileńskiego w odwecie za zamieszczenie krytycznego artykułu o Józefie Piłsudskim został pobity przez oficerów Wojska Polskiego. Autor artykułu, redaktor naczelny gazety Stanisław Cywiński nie wymieniając Piłsudskiego z nazwiska użył określenia kabotyn – jak wtedy uważano - uwłaczając pamięci Marszałka.

W czasie II wojny światowej działał w konspiracji. Od połowy 1941 był pracownikiem Biura Wschodniego Delegatury Rządu na Kraj. W 1943 został prezesem Zarządu Głównego Stronnictwa Narodowego, we wrześniu 1944 powołany na wiceprezesa Rady Jedności Narodowej.

8 marca 1945 aresztowany przez NKWD i UB w Brwinowie i wywieziony do Moskwy. Skazany w pokazowym procesie szesnastu na osiem miesięcy więzienia. W listopadzie 1945 powrócił do kraju.

BibliografiaEdytuj