Aleksandr Lüders

Aleksandr Nikołajewicz von Lüders (ros. Александр Николаевич Лидерс) (ur. 26 stycznia 1790, zm. 13 lutego 1874) – rosyjski hrabia, generał, namiestnik Królestwa Polskiego od listopada 1861 do czerwca 1862. Pochodził z rodu pruskiej szlachty osiadłej w Cesarstwie Rosyjskim. Jego ojciec był generałem rosyjskim w okresie wojen napoleońskich.

Aleksandr Lüders
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia

26 stycznia 1790
Podole

Data śmierci

13 lutego 1874

Namiestnik Królestwa Polskiego
Okres

od listopada 1861
do czerwca 1862

Poprzednik

Karol Lambert

Następca

Konstanty Mikołajewicz Romanow

Odznaczenia
Order św. Andrzeja (Imperium Rosyjskie) Polska Odznaka Zaszczytna za Zasługi Wojenne Order św. Jerzego II klasy (Imperium Rosyjskie) Order św. Jerzego IV klasy (Imperium Rosyjskie) Cesarski i Królewski Order Orła Białego (Imperium Rosyjskie) Order Świętego Aleksandra Newskiego (Imperium Rosyjskie) Order Świętego Włodzimierza I klasy (Imperium Rosyjskie) Order Świętego Włodzimierza II klasy (Imperium Rosyjskie) Order Świętego Włodzimierza III klasy (Imperium Rosyjskie) Order Świętego Włodzimierza IV klasy (Imperium Rosyjskie) Order Świętej Anny I klasy (Imperium Rosyjskie) Order Świętej Anny II klasy (Imperium Rosyjskie)

ŻyciorysEdytuj

Lüders wystąpił w 1805 roku do rosyjskiej armii, brał udział w wojnie fińskiej w 1808 roku, w Turcji w 1810 roku. W Polsce tłumił powstanie listopadowe, brał udział w szturmie Woli we wrześniu 1831.

W 1843 r., na czele korpusu piechoty, tłumił powstanie Czeczenów pod wodzą Szamila w Dagestanie.

W 1849 r. jego V korpus pomógł Austrii w stłumieniu powstania węgierskiego w Transylwanii. 31 lipca 1849 pobił wojska węgierskie dowodzone przez gen. Józefa Bema w bitwie pod Segesvárem. W czasie wojny krymskiej był dowódcą Armii Południowej, operującej nad środkowym Dunajem.

W październiku 1861 został mianowany Namiestnikiem Królestwa Polskiego. Stosował wobec społeczeństwa polskiego terror, nie oszczędzał też Kościoła katolickiego (było to w okresie niepokojów poprzedzających wybuch powstania styczniowego[1]).

Odwołany z pełnienia funkcji w 1862 roku. W dniu kiedy opuszczał Warszawę, 3 czerwca?/ 15 czerwca 1862[2] został ranny w zamachu, przeprowadzonym w Ogrodzie Saskim przez rosyjskiego oficera z pochodzenia Ukraińca Andrija Potebnię.

W 1862 r. powrócił do Sankt Petersburga, gdzie otrzymał tytuł hrabiowski i został członkiem Rady Stanu. Jeden z jego wnuków, Aleksander von Lüders-Weymarn, był w latach 1899–1902 wicegubernatorem piotrkowskim, a później także członkiem rosyjskiej Rady Stanu.

PrzypisyEdytuj

  1. Luders Aleksander Nikołajewicz w Nordic Family Book (wydanie drugie, 1912).
  2. Лидерс, Александр Николаевич, граф. [dostęp 2015-08-27]. Cytat: 15 іюня 1862 г. во время прогулки въ Саксон. саду Л. б. ран. (ros.).