Aleksandyr Nikołaew Foł (bułg. Александър Николаев Фол; ur. 3 lipca 1933 w Sofii, zm. 1 marca 2006 w Sofii[1]) – bułgarski historyk, filolog i polityk komunistyczny, działacz Bułgarskiej Partii Komunistycznej, minister oświaty (1979–1986)[1].

Aleksandyr Foł
Data i miejsce urodzenia

3 lipca 1933
Sofia

Data śmierci

1 marca 2006

Wicepremier
Okres

od 28 grudnia 1979
do 18 czerwca 1981

Przynależność polityczna

Bułgarska Partia Komunistyczna

Minister oświaty
Okres

od 28 grudnia 1979
do 24 marca 1986

Poprzednik

Draża Wyłczewa

Następca

Iłczo Dimitrow

Odznaczenia
Order Stara Płanina (Bułgaria) Kawaler Orderu Sztuki i Literatury (Francja)

Pochodzenie i edukacja

edytuj

Był synem pisarza i reżysera Nikołaja Foła i Wery z d. Bojadżiewej. W 1957 ukończył studia z zakresu historii i filologii klasycznej na Uniwersytecie Sofijskim. Studia kontynuował w paryskim Collège de France i w Niemieckim Instytucie Archeologicznym w Berlinie.

Działalność naukowa

edytuj

Po ukończeniu studiów rozpoczął pracę naukową na Uniwersytecie Sofijskim. Specjalizował się w historii kultury starożytnej Grecji i Tracji. W 1972 uzyskał tytuł profesora nadzwyczajnego, a w 1975 zwyczajnego. Należał do grona założycieli Katedry Historii Starożytnej i Trakologii na Uniwersytecie Sofijskim, a także Instytutu Trakologii, będącego oddziałem Bułgarskiej Akademii Nauk, którym kierował do 1992. Od 1972 organizował kongresy trakologiczne, był także współautorem wystawy Skarby Tracji, otwartej w Sofii w 1974. Autor kilkunastu monografii poświęconych historii starożytnej. Był członkiem korespondentem Serbskiej Akademii Nauk i Sztuk, a także członkiem honorowym Rumuńskiego Instytutu Trakologii.

Działalność polityczna

edytuj

Od lat 60. XX w. Aleksandyr Foł należał do grona młodych intelektualistów bułgarskich, współpracujących z Ludmiłą Żiwkową. Był współorganizatorem wystawy prezentujących bułgarskie skarbu sztuki trackiej, którą udostępniono w 25 krajach świata. W latach 1979-1986 kierował ministerstwem edukacji. W latach 1981–1990 był członkiem Komitetu Centralnego Bułgarskiej Partii Komunistycznej.

Życie prywatne

edytuj

Był żonaty (żona Walerija Foł jest historykiem), miał córkę Aleksandrę. Zmarł na chorobę nowotworową i został pochowany na stołecznym Cmentarzu Centralnym.

Odznaczenia i wyróżnienia

edytuj
 
Pomnik Aleksandra Foła w Sofii

Za swoją działalność naukową i polityczną Foł został uhonorowany Orderem Starej Płaniny, Medalem Świętego Cyryla, a także francuskim Orderem Sztuki i Literatury. W sąsiedztwie Instytutu Trakologii znajduje się obelisk poświęcony pamięci Aleksandra Foła[2]. Imię Aleksandra Foła nosi jedna z ulic w południowej części Sofii.

Wybrane publikacje

edytuj
  • 1967: Епаминонд. Държавно военно издателство, Sofia
  • 1969: Тракийско военно изкуство, Държавно военно издателство, Sofia.
  • 1970: Демографска и социална структура на древна Тракия, Наука и изкуство, Sofia.
  • 1972: Политическа история на траките, Наука и изкуство, Sofia.
  • 1975: Тракия и Балканите през ранно-елинистическата епоха, Наука и изкуство, Sofia.
  • 1990: Политика и култура на древна Тракия, Наука и изкуство, Sofia.
  • 2001: Тракийската култура: Казано и премълчано, Рива, Sofia.

Przypisy

edytuj
  1. a b Taszo Taszew: Министрите на България 1879-1999. Sofia: АИ „Проф. Марин Дринов”/Изд. на МО, 1999, s. 487-488. ISBN 978-954-430-603-8.
  2. Александър Фол. monuments.bg. [dostęp 2020-12-12]. (bułg.).

Bibliografia

edytuj
  • Taszo Taszew: Министрите на България 1879-1999. Sofia: АИ „Проф. Марин Дринов”/Изд. на МО, 1999, s. 487-488. ISBN 978-954-430-603-8.