Otwórz menu główne

Alfred Biedermann

polski przemysłowiec

Alfred Biedermann (ur. 14 lipca 1866 w Łodzi, zm. 29 sierpnia 1936 w Bad Nauheim) – łódzki fabrykant (przemysł włókienniczy), od 10 sierpnia 1914 do grudnia 1914 przewodniczący Głównego Komitetu Obywatelskiego w Łodzi; jeden z założycieli i rzeczywisty twórca łódzkiej komunikacji tramwajowej miejskiej i podmiejskiej, członek Rady Centralnego Związku Polskiego Przemysłu, Górnictwa, Handlu i Finansów w 1920 roku[1].

Alfred Biedermann
Ilustracja
Dr Alfred Biedermann, ok. 1932 r.
Data i miejsce urodzenia 14 lipca 1866
Łódź
Data i miejsce śmierci 29 sierpnia 1936
Bad Nauheim, Niemcy (Hesja)
Miejsce spoczynku Stary Cmentarz w Łodzi, część ewangelicka
Zawód, zajęcie fabrykant (przemysł włókienniczy)
Edukacja inżynier-chemik
(Uniwersytet w Zurichu), dr nauk filozoficznych
(Uniwersytet w Getyndze)
Odznaczenia
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi

Spis treści

ŻyciorysEdytuj

Był synem Roberta Ludwika Biedermanna, łódzkiego przemysłowca (właściciela zakładów włókienniczych przy obecnej ul. Jana Kilińskiego 1/3 i 2) i Adelmy z d. Braun[2]. Jednym z jego braci był Bruno Biedermann.

W Łodzi zdobył wykształcenie na poziomie średnim w Wyższej Szkole Realnej przy ówczesnym Rynku Nowego Miasta (ob. pl. Wolności). Kontynuował naukę, najpierw na kierunku chemicznym na Uniwersytecie w Zurichu (1882–1885), a następnie studiował filozofię na Uniwersytecie w Getyndze, którą zakończył dyplomem doktora nauk filozoficznych (1885–1886)[2].

Po odbyciu jednorocznej służby wojskowej w charakterze ochotnika[a], w latach 1887–1889, odbył kilka zawodowych podróży edukacyjnych do fabryk włókienniczych w Niemczech, Francji, Danii i Anglii. Po tym etapie nauki zawodu rozpoczął pracę jako jeden z dyrektorów w zakładach ojca, którymi po jego śmierci w 1899 roku za­rządzał.

W czerwcu 1890 roku reaktywował, po kilku latach przerwy, działalność łódzkiej stacji meteorologicznej, założonej we wrześniu 1886 roku staraniem łódzkiego oddziału Towarzystwa Popierania Przemysłu i Handlu[3]. Był jednym z głównych inicjatorów, wraz z Juliuszem Kunitzerem i grupą łódzkich fabrykantów, uruchomienia w Łodzi miejskiej (grudzień 1898) i podmiejskiej komunikacji tramwajowej (styczeń 1901). Był długoletnim, nieprzerwanie do śmierci, członkiem zarządów najpierw Konsorcjum a następnie Towarzystwa Kolei Elektrycznej Łódzkiej (tramwaje miejskie) oraz również najpierw Konsorcjum a następnie Towarzystwa Łódzkich Wąskotorowych Elektrycznych Kolei Dojazdowych (tramwaje podmiejskie). Od 1900 r. był jednym z udziałowców Towarzystwa Akcyjnego „Saturn” w Czeladzi, kiedy to na nazwisko żony (zapewne z jej wiana) nabył jego akcje za 517 tys. rubli, a na swoje za 30 tys. rubli[4].

W początkach okupacji niemieckiej podczas I wojny światowej był przewodniczącym Rady Czternastu (od 1 sierpnia 1914 roku), przekształconej następnie w Komitet Obywatelski m. Łodzi (od 3 sierpnia 1914 roku), który z kolei został przekształcony w Główny Komitet Obywatelski m. Łodzi (od 10 sierpnia 1914 roku). Po zakończeniu jego działalności wyjechał, w maju 1915 roku, wraz z rodziną do Niemiec, skąd powrócił na początku maja 1918 roku. Prawdopodobnie na początku lat 20. XX w. opuścił Łódź i osiedlił się w Czeladzi, gdzie zaczął aktywnie działać na rzecz rozwoju przemysłu węglowego w oparciu kopalnię Towarzystwa Akcyjnego "Saturn".

W 1928 roku odznaczony został Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski za zasługi w dziedzinie rozbudowy krajowego przemysłu, a w 1930 Złotym Krzyżem Zasługi „za zasługi dla rozwoju polskiego przemysłu węglowego oraz dla gospodarczego i kulturalnego rozwoju Zagłębia Dąbrowskiego”[2][5].

 
Grób Alfreda Biedermana, z pomnikiem ufundowanym przez Towarzystwo Akcyjne „Saturn”

Zmarł 29 sierpnia 1936 roku w Bad Nauheim (Niemcy). 12 września 1936 został pochowany na Starym Cmentarzu w Łodzi, w części ewangelickiej[6] (kw. 41/K2, plac 45), w 2. rzędzie alei „dębowej”, pod jednym z nielicznych na łódzkich cmentarzach przykładem funeralnego modernizmu – pomnikiem z fundacji Towarzystwa „Saturn” w Czeladzi.

RodzinaEdytuj

16 listopada 1892 roku ożenił się z jedyną córką łódzkiej rodziny fabrykanckiej Ludwika Meyera i Matyldy z Haentschlów – Zofią (Sophie) Malwiną (1870–1895)[7][8]. Miał z nią dwóch synów: Rolfa Alfreda (ur. 1893) i Helmuta Hansa Ludwika (ur. 1895). Sophie zmarła w trzy tygodnie po drugim porodzie z powodu gorączki połogowej. Została pochowana na cmentarzu ewangelickim w Łodzi przy ul. Ogrodowej[9].

Po raz drugi ożenił się pięć lat po śmierci pierwszej żony (w 1900 r.) z Martą Anną von Berens[b], z którą miał troje dzieci: Margę Sofię (Ender) (1900–1992), Alfreda Roberta (1902–ok.1970) i Roberta Arno (1909–1945).

Zobacz teżEdytuj

UwagiEdytuj

  1. Ponieważ w systemie ochotniczym służba trwała tylko rok, a w sprzyjających okolicznościach mogła być skrócona nawet o pół roku; ochotnicy nie byli skoszarowani. Z powodu tych dogodnych warunków garnęli się do niej synowie zamożnych rodzin.
  2. Rodzina pochodzenia łotewskiego, z Rygi. Pod koniec XIX w. przeniosła się do Petersburga, a po rewolucji październikowej do Łodzi.

PrzypisyEdytuj

  1. Przegląd Gospodarczy : organ Centralnego Związku Polskiego Przemysłu, Górnictwa, Handlu i Finansów. 1920, z. 1, s. 20.
  2. a b c Leszek Skrzydło: Rody fabrykanckie. Łódź: Oficyna Bibliofilów, 1999, s. 11–12. ISBN 83-87522-23-6.
  3. [bez autora]. Z miasta i okolicy. Stacya meteorologiczna. „Dziennik Łódzki”. Rok VII (nr 131), s. 2, 1890-06-15. Bolesław Knichowiecki (red.). Łódź: Stefan Kossuth. ISSN 1898-3111. [dostęp 2016-05-02]. 
  4. Wanda Kuźko: Biedermannowie. Dzieje rodziny i fortuny 1730–1945. Łódź: Literatura, 2000, s. 103. ​ISBN 83-88484-26-5​.
  5. M.P. z 1930 r. nr 59, poz. 85.
  6. Alfred Biedermann. Nekrolog. „Kurier Warszawski”, s. 9, Nr 248 z 10 września 1936. 
  7. Akt małżeństwa w aktach kościoła ewangelickiego w Łodzi pw. Świętej Trójcy, rocznik 1892, nr aktu 284 [w:] Portal Genealodzy.pl [online], Polskie Towarzystwo Genealogiczne [dostęp 2016-05-02].
  8. [bez autora]. Kronika. Zaślubiny. „Dziennik Łódzki”. Rok IX (nr 257), s. 2, 1892-11-17. Bolesław Knichowiecki (red.). Łódź: Stefan Kossuth. ISSN 1898-3111. [dostęp 2016-08-17]. 
  9. Jan Dominikowski: Nekropolia Łodzi wielkoprzemysłowej. Łódź, 2004.

BibliografiaEdytuj

  • Wanda Kuźko: Biedermannowie. Dzieje rodziny i fortuny 1730–1945. Łódź: Literatura, 2000. ​ISBN 83-88484-26-5​.
  • Wojciech Źródlak, Jerzy Wojtowicz, Marcin Kaczyński, Łódzka podmiejska komunikacja tramwajowa 1901–2001, Jan Raczyński (red.), Łódź: Wyd. EMI-PRESS, 2001, ISBN 83-904079-8-1, OCLC 830247102.
  • Łódzkie tramwaje 1898–1998, Wojciech Źródlak, Jan Raczyński (red.), Tomasz Igielski (oprac.), Łódź: Wyd. EMI-PRESS, 1998, ISBN 83-904079-3-0, OCLC 830194061.