Alpenvereinseinteilung der Ostalpen

Mapa Alp Wschodnich z granicami i numeracją grup górskich według AVE

     Nördliche Ostalpen

     Zentrale Ostalpen

     Südliche Ostalpen

     Westliche Ostalpen

Alpenvereinseinteilung der Ostalpen (AVE, podział Alp Wschodnich według Alpenverein) – opublikowana w 1984[1] klasyfikacja pasm górskich Alp Wschodnich, która wyróżnia 75 pasm górskich w tej części Alp, pogrupowanych w cztery dominujące jednostki. Została opracowana wspólnie przez kluby alpejskie z trzech państw: Österreichischer Alpenverein (Austria), Deutscher Alpenverein (Niemcy) i Alpenverein Südtirol (Włochy, zrzeszający niemiecko- i ladyńskojęzycznych mieszkańców Południowego Tyrolu).


Lista grup górskich Alp Wschodnich według AVE, 1984Edytuj

Nr
AVE
Nazwa[i] Mapa Jednostki
dominujące
[ii][iii]
Państwo Najwyższy
szczyt
Wysokość
(m n.p.m.)
Zdjęcie
1 Las Bregencki;
Bregenzer Wald
Nördliche Ostalpen
Północne Alpy Wapienne
  Austria Glatthorn 2134  
2 Alpy Algawskie;
Allgäuer Alpen
Nördliche Ostalpen
Północne Alpy Wapienne
  Niemcy
  Austria
Großer Krottenkopf 2657  
3a Lechquellengebirge Nördliche Ostalpen
Północne Alpy Wapienne
  Austria Große Wildgrubenspitze 2753  
3b Alpy Lechtalskie;
Lechtaler Alpen
Nördliche Ostalpen
Północne Alpy Wapienne
  Austria Parseierspitze 3036  
4 Wettersteingebirge und Mieminger Kette Nördliche Ostalpen
Północne Alpy Wapienne
  Austria
  Niemcy
Zugspitze
Hochplattig
2962
2768
 
5 Karwendel Nördliche Ostalpen
Północne Alpy Wapienne
  Austria
  Niemcy
Birkkarspitze 2749  
6 Brandenberger Alpen (Rofangebirge) Nördliche Ostalpen
Północne Alpy Wapienne
  Austria Hochiss 2299  
7a Ammergauer Alpen Nördliche Ostalpen
Północne Alpy Wapienne
  Niemcy
  Austria
Daniel 2340  
7b Bayerische Voralpen Nördliche Ostalpen
Północne Alpy Wapienne
  Niemcy
  Austria
Krottenkopf 2086  
8 Kaisergebirge Nördliche Ostalpen
Północne Alpy Wapienne
  Austria Ellmauer Halt 2344  
9 Leoganger und Loferer Steinberge Nördliche Ostalpen
Północne Alpy Wapienne
  Austria Birnhorn
Großes Ochsenhorn
2634
2511
 
10 Alpy Berchtesgadeńskie;
Berchtesgadener Alpen
Nördliche Ostalpen
Północne Alpy Wapienne
  Austria
  Niemcy
Hochkönig 2941  
11 Chiemgauer Alpen Nördliche Ostalpen
Północne Alpy Wapienne
  Niemcy
  Austria
Sonntagshorn 1961  
12 Salzburger Schieferalpen   Nördliche Ostalpen
Północne Alpy Wapienne
lub Alpy Centralne
  Austria Hundstein 2117  
13 Tennengebirge   Nördliche Ostalpen
Północne Alpy Wapienne
(Alpy Salzburskie)
  Austria Raucheck 2430  
14 Dachstein   Nördliche Ostalpen
Północne Alpy Wapienne
(Alpy Salzburskie)
  Austria Hoher Dachstein 2995  
15 Totes Gebirge   Nördliche Ostalpen
Północne Alpy Wapienne
(Alpy Salzburskie)
  Austria Großer Priel 2515  
16 Alpy Ennstalskie;
Ennstaler Alpen
  Nördliche Ostalpen
Północne Alpy Wapienne
  Austria Hochtor 2369  
17a Salzkammergut-Berge Nördliche Ostalpen
Północne Alpy Wapienne
  Austria Gamsfeld 2027  
17b Oberösterreichische Voralpen Nördliche Ostalpen
Północne Alpy Wapienne
  Austria Hoher Nock 1963  
18 Hochschwabgruppe Nördliche Ostalpen
Północne Alpy Wapienne
  Austria Hochschwab 2277  
19 Mürzsteger Alpen Nördliche Ostalpen
Północne Alpy Wapienne
  Austria Hohe Veitsch 1981  
20 Rax-Schneeberg-Gruppe Nördliche Ostalpen
Północne Alpy Wapienne
  Austria Klosterwappen 2076  
21 Ybbstaler Alpen Nördliche Ostalpen
Północne Alpy Wapienne
  Austria Hochstadl 1919  
22 Türnitzer Alpen Nördliche Ostalpen
Północne Alpy Wapienne
  Austria Großer Sulzberg 1400  
23 Gutensteiner Alpen Nördliche Ostalpen
Północne Alpy Wapienne
  Austria Reisalpe 1399  
24 Las Wiedeński;
Wienerwald
Nördliche Ostalpen
Północne Alpy Wapienne
  Austria Schöpfl 893  
25 Rätikon Zentrale Ostalpen
Alpy Centralne
(Alpy Retyckie)
  Szwajcaria
  Austria
  Liechtenstein
Schesaplana 2964  
26 Silvretta Zentrale Ostalpen
Alpy Centralne
(Alpy Retyckie)
  Szwajcaria
  Austria
Piz Linard 3411  
27 Samnaungruppe Zentrale Ostalpen
Alpy Centralne
(Alpy Retyckie)
  Austria
  Szwajcaria
Muttler 3294  
28 Ferwallgruppe Zentrale Ostalpen
Alpy Centralne
(Alpy Retyckie)
  Austria Hoher Riffler 3168  
29 Sesvennagruppe;
Alpi della Val Müstair
Zentrale Ostalpen
Alpy Centralne
(Alpy Retyckie)
  Szwajcaria
  Włochy
  Austria
Piz Sesvenna 3204  
30 Alpy Ötztalskie;
Ötztaler Alpen; Alpi Venoste
Zentrale Ostalpen
Alpy Centralne
(Alpy Retyckie)
  Austria
  Włochy
Wildspitze 3768  
31 Stubaier Alpen   Zentrale Ostalpen
Alpy Centralne
(Alpy Retyckie)
  Austria
  Włochy
Zuckerhütl 3507  
32 Sarntaler Alpen Zentrale Ostalpen
Alpy Centralne
(Alpy Retyckie)
  Włochy Hirzer Spitze 2781  
33 Tuxer Alpen Zentrale Ostalpen
Alpy Centralne
  Austria Lizumer Reckner 2884  
34 Alpy Kitzbühelskie;
Kitzbüheler Alpen
Zentrale Ostalpen
Alpy Centralne
  Austria Kreuzjoch 2558  
35 Alpy Zillertalskie;
Zillertaler Alpen; Alpi della Zillertal
  Zentrale Ostalpen
Alpy Centralne
  Austria
  Włochy
Hochfeiler 3510  
36 Venedigergruppe;
Gruppo del Venediger
  Zentrale Ostalpen
Alpy Centralne
(Wysokie Taury)
  Austria
  Włochy
Großvenediger 3657  
37 Rieserfernergruppe;
Vedrette di Ries
Zentrale Ostalpen
Alpy Centralne
(Wysokie Taury)
  Włochy
  Austria
Hochgall 3436  
38 Villgratner Berge;
Monti del Villgraten
Zentrale Ostalpen
Alpy Centralne
(Wysokie Taury)
  Austria
  Włochy
Weiße Spitze 2962  
39 Granatspitzgruppe Zentrale Ostalpen
Alpy Centralne
(Wysokie Taury)
  Austria Großer Muntanitz 3232  
40 Glocknergruppe Zentrale Ostalpen
Alpy Centralne
(Wysokie Taury)
  Austria Großglockner 3798  
41 Schobergruppe   Zentrale Ostalpen
Alpy Centralne
(Wysokie Taury)
  Austria Petzeck 3283  
42 Goldberggruppe Zentrale Ostalpen
Alpy Centralne
(Wysokie Taury)
  Austria Hocharn 3254  
43 Kreuzeckgruppe Zentrale Ostalpen
Alpy Centralne
(Wysokie Taury)
  Austria Mölltaler Polinik 2784  
44 Ankogelgruppe Zentrale Ostalpen
Alpy Centralne
(Wysokie Taury)
  Austria Hochalmspitze 3360  
45a Radstädter Tauern Zentrale Ostalpen
Alpy Centralne
(Niskie Taury)
  Austria Weißeck 2711  
45b Schladminger Tauern Zentrale Ostalpen
Alpy Centralne
(Niskie Taury)
  Austria Hochgolling 2862  
45c Rottenmanner und Wölzer Tauern Zentrale Ostalpen
Alpy Centralne
(Niskie Taury)
  Austria Rettlkirchspitze 2475  
45d Seckauer Tauern Zentrale Ostalpen
Alpy Centralne
(Niskie Taury)
  Austria Geierhaupt 2417  
46a Alpy Gurktalskie;
Gurktaler Alpen[2]; Nockberge[3]
Zentrale Ostalpen
Alpy Centralne
(Alpy Noryckie)
  Austria Eisenhut 2441  
46b Lavanttaler Alpen;
Labotniške Alpe
Zentrale Ostalpen
Alpy Centralne
(Alpy Noryckie)
  Austria
  Słowenia
Zirbitzkogel 2396  
47 Randgebirge östlich der Mur Zentrale Ostalpen
Alpy Centralne
  Austria
  Węgry
Stuhleck 1782  
48a Ortler-Alpen;
Gruppo Ortles-Cevedale
Südliche Ostalpen
(Alpy Retyckie)
  Włochy
  Szwajcaria
Ortler 3905  
48b Gruppo Sobretta-Gavia
(Sobretta-Gavia-Gruppe)
  Südliche Ostalpen
(Alpy Retyckie)
  Włochy Monte Sobretta 3296  
48c Nonsberggruppe;
Alpi della Val di Non
Südliche Ostalpen
(Alpy Retyckie)
  Włochy Laugenspitze 2434  
49 Alpi dell’Adamello e della Presanella
(Adamello-Presanella-Alpen)
Südliche Ostalpen
(Alpy Retyckie)
  Włochy Cima Presanella 3556  
50 Prealpi Gardesane
(Gardaseeberge)
  Südliche Ostalpen
Południowe Alpy Wapienne
  Włochy Monte Cadria 2254
51 Dolomiti di Brenta
(Brenta-Gruppe)
Südliche Ostalpen
Południowe Alpy Wapienne
(Alpy Retyckie)
  Włochy Cima Tosa 3173  
52 Dolomity
Dolomiti; Dolomiten
  Südliche Ostalpen
Południowe Alpy Wapienne
  Włochy Marmolada 3343  
53 Dolomiti di Fiemme;
Fleimstaler Alpen
Südliche Ostalpen
Południowe Alpy Wapienne
  Włochy Cima d’Asta 2847  
54 Prealpi Vicentine
(Vizentiner Alpen)
Südliche Ostalpen
Południowe Alpy Wapienne
  Włochy Cima Dodici 2336  
55 do 1984 (Belluneser Alpen)[iv] style="text-align: left" class="tabela-liczba" data-sort-value="&Błąd w wyrażeniu: nieoczekiwany operator „/”Błąd w wyrażeniu: nieoczekiwany operator „/”Błąd w wyrażeniu: nieoczekiwany operator „/”Błąd w wyrażeniu: nieoczekiwany operator „/”Błąd w wyrażeniu: nieoczekiwany operator „/”Błąd w wyrażeniu: nieoczekiwany operator „/”Błąd w wyrażeniu: nieoczekiwany operator „/”Błąd w wyrażeniu: nieoczekiwany operator „/”Błąd w wyrażeniu: nieoczekiwany operator „/”Błąd w wyrażeniu: nieoczekiwany operator „/”Błąd w wyrażeniu: nieoczekiwany operator „/”Błąd w wyrażeniu: nieoczekiwany operator „/”Błąd w wyrażeniu: nieoczekiwany operator „/”Błąd w wyrażeniu: nieoczekiwany operator „/”Błąd w wyrażeniu: nieoczekiwany operator „/”-1.000000" |
56 Alpy Gailtalskie;
Gailtaler Alpen
  Südliche Ostalpen
Południowe Alpy Wapienne
  Austria Große Sandspitze 2770  
57a Karnischer Hauptkamm;
Alpi Carniche
  Südliche Ostalpen
Południowe Alpy Wapienne
  Austria
  Włochy
Hohe Warte 2780  
57b Prealpi Carniche
(Südliche Karnische Alpen)
  Südliche Ostalpen
Południowe Alpy Wapienne
  Włochy Cima dei Preti 2706  
58 Alpy Julijskie;
Julijske Alpe; Alpi Giulie
(Julische Alpen)
  Südliche Ostalpen
Południowe Alpy Wapienne
  Słowenia
  Włochy
Triglav 2864  
59 Karawanki i Pohorje;
Caravanche; Karavánke, Pohorje
(Karawanken und Bachergebirge)
Südliche Ostalpen
Południowe Alpy Wapienne
  Austria
  Słowenia
  Włochy
Hochstuhl
Črni Vrh
2237
1543
 
60 Alpy Kamnickie;
Steiner Alpen; Kamniško-Savinjske Alpe
Südliche Ostalpen
Południowe Alpy Wapienne
  Słowenia
  Austria
Grintovec 2558  
61 Obszary pozaalpejskie w Austrii[v] style="text-align: left" class="tabela-liczba" data-sort-value="&Błąd w wyrażeniu: nieoczekiwany operator „/”Błąd w wyrażeniu: nieoczekiwany operator „/”Błąd w wyrażeniu: nieoczekiwany operator „/”Błąd w wyrażeniu: nieoczekiwany operator „/”Błąd w wyrażeniu: nieoczekiwany operator „/”Błąd w wyrażeniu: nieoczekiwany operator „/”Błąd w wyrażeniu: nieoczekiwany operator „/”Błąd w wyrażeniu: nieoczekiwany operator „/”Błąd w wyrażeniu: nieoczekiwany operator „/”Błąd w wyrażeniu: nieoczekiwany operator „/”Błąd w wyrażeniu: nieoczekiwany operator „/”Błąd w wyrażeniu: nieoczekiwany operator „/”Błąd w wyrażeniu: nieoczekiwany operator „/”Błąd w wyrażeniu: nieoczekiwany operator „/”Błąd w wyrażeniu: nieoczekiwany operator „/”-1.000000" |
62 Obszary pozaalpejskie w Niemczech[v] style="text-align: left" class="tabela-liczba" data-sort-value="&Błąd w wyrażeniu: nieoczekiwany operator „/”Błąd w wyrażeniu: nieoczekiwany operator „/”Błąd w wyrażeniu: nieoczekiwany operator „/”Błąd w wyrażeniu: nieoczekiwany operator „/”Błąd w wyrażeniu: nieoczekiwany operator „/”Błąd w wyrażeniu: nieoczekiwany operator „/”Błąd w wyrażeniu: nieoczekiwany operator „/”Błąd w wyrażeniu: nieoczekiwany operator „/”Błąd w wyrażeniu: nieoczekiwany operator „/”Błąd w wyrażeniu: nieoczekiwany operator „/”Błąd w wyrażeniu: nieoczekiwany operator „/”Błąd w wyrażeniu: nieoczekiwany operator „/”Błąd w wyrażeniu: nieoczekiwany operator „/”Błąd w wyrażeniu: nieoczekiwany operator „/”Błąd w wyrażeniu: nieoczekiwany operator „/”-1.000000" |
63 Plessur-Alpen Westliche Ostalpen
(Alpy Retyckie)
  Szwajcaria Aroser Rothorn 2980  
64 Oberhalbsteiner Alpen (Platta-Gruppe);
Alpi del Platta
Westliche Ostalpen
(Alpy Retyckie)
  Szwajcaria
  Włochy
Piz Platta 3392  
65 Albula-Alpen Westliche Ostalpen
(Alpy Retyckie)
  Szwajcaria Piz Kesch 3418  
66 Bernina-Alpen[vi]:   Westliche Ostalpen
(Alpy Retyckie)
  Włochy
  Szwajcaria
Piz Bernina 4049  
67 Livigno-Alpen;
Alpi di Livigno
  Westliche Ostalpen
(Alpy Retyckie)
  Włochy
  Szwajcaria
Cima de’ Piazzi 3439  
68 Alpy Bergamskie;
Alpi Orobie; Alpi Bergamasche
(Bergamasker Alpen)
Westliche Ostalpen;
Południowe Alpy Wapienne
  Włochy Pizzo di Coca 3052  
  1. W kolumnie nazwa (odpowiednią czcionką):
    • polski egzonim (za KSNG; o ile istnieje);
    • endonim(y);
    • ew. (nazwa niemiecka według AVE) – np. gdy pasmo leży w Słowenii lub Włoszech (poza Południowym Tyrolem), czyli poza obszarem niemieckojęzycznym, gdy niemiecka nazwa nie jest endonimem.
  2. W kolumnie jednostki dominujące (odpowiednią czcionką):
    • nazwa jednostki dominującej według podziału AVE;
    • nazwa jednostki dominującej dla pasma – zgodna z informacjami podawanymi w hasłach polskiej Wikipedii nt. poszczególnych łańcuchów górskich (zwykle za SummitPost.org lub/i Encyklopedią PWN);
    • (nazwa podgrupy jednostki dominującej obejmującej pasmo) – zgodna z informacjami podawanymi w hasłach polskiej Wikipedii nt. poszczególnych łańcuchów górskich (zwykle za SummitPost.org lub/i Encyklopedią PWN)
  3. Nie istnieje jeden oficjalny, uniwersalny podział Alp na grupy górskie używany we wszystkich krajach alpejskich, mimo podejmowanych prób stworzenia międzynarodowej klasyfikacji podgrup Alp (patrz np. SOIUSA). Podział Alp Wschodnich na cztery jednostki dominujące AVE (Nördliche Ostalpen, Zentrale Ostalpen, Südliche Ostalpen, Westliche Ostalpen) nie jest tożsamy z klasyfikacją, podawaną np. przez SummitPost.org, w której wymienia się trzy grupy nadrzędne (Północne Alpy Wapienne, Alpy Centralne, Południowe Alpy Wapienne).
  4. W 1984 zaklasyfikowane w części do Dolomitów (52) a w pozostałej części do Prealpi Carniche (Südliche Karnische Alpen) (57b).
  5. a b Numery obszarów, które nie zaliczają się do Alp Wschodnich. Deutscher Alpenverein i Österreichischer Alpenverein używały ich w przewodnikach turystycznych opisujących schroniska górskie.
  6. Włoski endonim: Alpi del Bernina.
  7. Włoski endonim: Massiccio del Bernina.
  8. Włoski endonim: Monti della Val Bregaglia.

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Franz Graßler: Alpenvereinseinteilung der Ostalpen (AVE). DAV/ÖAV/AVS: Berg '84. Alpenvereinsjahrbuch. Band 108; 1984, s. 215–224.
  2. Endonim według KSNG: Nazewnictwo geograficzne świata. Zeszyt 12. Europa, Część II, s. 24, Komisja Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami Rzeczypospolitej Polskiej przy Głównym Geodecie Kraju, Warszawa, 2010. [dostęp 2014-05-14].
  3. Endonim według AVE: Alpenvereinseinteilung der Ostalpen (1984). [dostęp 2014-05-14].

Linki zewnętrzneEdytuj