Otwórz menu główne

Ambroży Grabowski (ur. 7 grudnia 1782 w Kętach, zm. 3 sierpnia 1868 w Krakowie) – polski historyk, księgarz, kolekcjoner, archeolog i antykwariusz, autor przewodników po Krakowie.

Ambroży Grabowski
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 7 grudnia 1782
Kęty
Data i miejsce śmierci 3 sierpnia 1868
Kraków
Miejsce spoczynku Cmentarz Rakowicki
Zawód, zajęcie historyk, księgarz
Krewni i powinowaci Karel Estreicher (zięć)
Maria Estreicherówna, Stanisław Estreicher (wnukowie)
Karol Estreicher i Krystyna Grzybowska (prawnukowie)
Grobowiec Ambrożego Grabowskiego na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie

Spis treści

RodzinaEdytuj

Zięciem jego był Karol Estreicher, dyrektor Biblioteki Jagiellońskiej, wnukami – Maria Estreicherówna i Stanisław Estreicher, prawnukami – Karol Estreicher, muzealnik, i Krystyna Grzybowska.

ŻyciorysEdytuj

Był samoukiem. Jako antykwariusz gromadził w swej księgarni rzadkie druki polskie, wskutek czego uczeni – tacy jak Jerzy Samuel Bandtkie czy Jan Paweł Woronicz – zachęcili go do badania zabytków krakowskich, zwyczajów ludowych itd. W 1824 roku Ambroży Grabowski w trakcie swoich badań ustalił imię autora ołtarza Mariackiego, które z wiekami zostało zapomniane.

Pochowany został na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie, w grobowcu rodzinnym, w kwaterze 20[1].

DziełaEdytuj

Owocem długoletniej skrzętnej pracy są liczne, często ilustrowane dzieła, z których najważniejsze to:

  • Historyczny opis miasta Krakowa i jego okolic (1822[2], następne wyd. pt. Kraków i okolice jego w latach 1830, 1836, 1844),
  • Starożytności historyczne polskie... (1845)[3][4],
  • Ojczyste spominki... dyjaryjusze, relacje, pamiętniki i t. d.... (1845)[5][6],
  • Dawne zabytki miasta Krakowa (1850)[7],
  • Starożytnicze wiadomości o Krakowie, zbiór pism i pamiętników... (1852)[8].
  • Skarbniczka naszej archeologii... (Lipsk 1854, z 39 wizerunkami baszt i bram krakowskich)[9],
  • O ikonografii polskiej,
  • Listy króla Władysława IV,
  • Krótkie przypowieści dawnych Polaków (1819)[10].

Dzieła w :

PrzypisyEdytuj

  1. Karolina Grodziska-Ożóg: Cmentarz Rakowicki w Krakowie (1803-1939). Wyd. II. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 1987, s. 110. ISBN 83-08-01428-3.
  2. Ambroży Grabowski, Historyczny opis miasta Krakowa i jego okolic, wyd. 1822., polona.pl [dostęp 2018-09-04].
  3. Ambroży Grabowski, Starożytności historyczne polskie czyli Pisma i pamiętniki do dziejów dawnej Polski, listy królów i znakomitych mężów, przypowieści, przysłowia i.t.p. T. 1, wyd. 1840., polona.pl [dostęp 2018-09-04].
  4. Ambroży Grabowski, Starożytności historyczne polskie czyli Pisma i pamiętniki do dziejów dawnej Polski, listy królów i znakomitych mężów, przypowieści, przysłowia i.t.p. T. 2, wyd. 1840., polona.pl [dostęp 2018-09-04].
  5. Ambroży Grabowski, Ojczyste spominki w pismach do dziejów dawnéj Polski, diaryusze, relacye, pamiętniki i.t.p. służyć mogące do objaśnienia dziejów krajowych tudzież listy historyczne do panowania królów Jana Kazimiérza i Michała Korybuta oraz listy Jana Sobieskiego marszałka i hetmana wielkiego koronnego. T. 1, wyd. 1845., polona.pl [dostęp 2018-09-04].
  6. Ambroży Grabowski, Ojczyste spominki w pismach do dziejów dawnéj Polski, diaryusze, relacye, pamiętniki i.t.p. służyć mogące do objaśnienia dziejów krajowych tudzież listy historyczne do panowania królów Jana Kazimiérza i Michała Korybuta oraz listy Jana Sobieskiego marszałka i hetmana wielkiego koronnego. T. 2, wyd. 1840., polona.pl [dostęp 2018-09-04].
  7. Ambroży Grabowski, Dawne zabytki miasta Krakowa : przypomnienia przeszłości o niektórych starożytnych zwyczajach miesczan [!] krakowskich, o bramach, basztach i wszelkich téj niegdyś stolicy kraju obronach : z dodatkiem różnych do dziedziny pamiątek należących wiadomości, wyd. 1850., polona.pl [dostęp 2018-09-04].
  8. Ambroży Grabowski, Starożytnicze wiadomości o Krakowie : zbiór pism i pamiętników tyczących się opisowéj i dziejowéj przeszłości, oraz zwyczajów téj dawnéj stolicy kraju z dodatkiem różnych szczegółów Polaków zająć mogących, wyd. 1852, polona.pl [dostęp 2018-09-04].
  9. Ambroży Grabowski, Skarbniczka naszej archeologji obejmująca średniowiekowe pomniki wojennego budownictwa Polaków, wiadomości do dziejów sztuk pięknych w Polsce, oraz wspomnienia z naszej przeszłości i.t.p.,m wyd. 1854., polona.pl [dostęp 2018-09-04].
  10. Ambroży Grabowski, Krótkie przypowieści dawnych Polaków czyli Apophtegmata, anekdoty [...] : z rzadkich dzieł i rękopismów oyczystych zebrane, wyd. [1819]., polona.pl [dostęp 2018-09-04].