Amelia pomorska

Amelia pomorska (ur. 28 stycznia 1547 na zamku w Wołogoszczy, zm. 16 września 1580 tamże[1]) – księżniczka pomorska, córka Filipa I z dynastii Gryfitów.

Amelia pomorska
księżniczka pomorska
Dane biograficzne
Dynastia Gryfici
Data i miejsce urodzenia 28 stycznia 1547
Wolgast
Data śmierci 16 września 1580 tamże
Miejsce spoczynku w kościele św. Piotra w Wołogoszczy
Ojciec Filip I
Matka Maria saska

ŻycieEdytuj

Była piątym w kolejności znanym dzieckiem i najstarszą córką Filipa I, księcia pomorskiego, szczecińskiego i wołogoskiego oraz Marii, elektorówny saskiej. Być może nosiła również imię Zofia[2]. Imię otrzymała po babce ze strony ojca, Amelii[3]. W 1566 rozpoczęły się pierwsze rozmowy na temat wydania księżniczki za mąż. Na zjeździe Rzeszy w Augsburgu jej najstarszy brat Jan Fryderyk rozmawiał na temat ślubu bliżej niedoprecyzowanego Karola, księcia ziębickiego, z księżniczką pomorską[4]. Wyżej wspomnianego księcia Karola identyfikuje się albo, co bardziej prawdopodobne, z Karolem Krzysztofem z Podiebradów, albo z Karolem II, księciem ziębicko-oleśnickim, również pochodzącym z rodu Podiebradów[5]. Jednak do małżeństwa nie doszło. Istnienie również hipoteza, że w 1569 dwór polski planował wydanie księżniczki za Albrechta Fryderyka, księcia pruskiego i lennika polskiego. Niepowodzenie projektów matrymonialnych spowodowało, że Amelia pozostała w stanie panieńskim, a potem wstąpiła do klasztoru[6].

W literaturze przedmiotu można spotkać się z opinią, że księżniczka była osobą chorowitą. Rezygnowała ze zbytków na rzecz skromnego życia. Księżniczka zmarła 16 września 1580 na zamku w Wołogoszczy, a w sześć dni później (22 września) pochowano ją w kościele św. Piotra w Wołogoszczy[7].

GenealogiaEdytuj

Jerzy I pomorski
ur. 11 IV 1493
zm. na przeł. 9/10 V 1531
Amelia reńska
ur. 25 VII 1490
zm. 6 I 1525
Jan
ur. ?
zm. ?
Małgorzata (Anhalt)
ur. ?
zm. ?
         
     
  Filip I wołogoski
ur. 14/15 VII 1515
zm. 14 II 1560
Maria saska
ur. 15 XII 1516
zm. w okr. 5–7 I 1583
     
   
Amelia pomorska
(ur. 28 I 1547, zm. 16 IX 1580)

PrzypisyEdytuj

  1. E. Rymar, Rodowód książąt pomorskich, s. 456–457.
  2. E. Rymar, Rodowód książąt pomorskich, s. 465.
  3. H. Hannes, Bildnisse der pommerschen Herzoginnen, [w:] Die Herzöge von Pommern. Zeugnisse der Herrschaft des Greifenhauses, red. Norbert Buske, Joachim Krüger, Ralf-Gunnar Werlich, Wien–Köln–Weimar 2012, s. 38–39; E. Rymar, Rodowód książąt pomorskich, s. 456.
  4. W przekazie pojawia się Elżbieta pomorska, jednak prawdopodobnie pomylono Amelię z Elżbietą, córką Barnima IX Starego, bowiem w swoim liście z 12 maja 1566 Jan Fryderyk mieni się bratem przyszłej żony. Por. E. Rymar, Rodowód książąt pomorskich, s. 456.
  5. E. Rymar, Rodowód książąt pomorskich, s. 456 i n.
  6. E. Rymar, Rodowód książąt pomorskich, s. 457 (przyp. 167).
  7. J. W. Szymański, Książęcy ród Gryfitów, s. 43.

BibliografiaEdytuj

  • Hellmut Hannes, Bildnisse der pommerschen Herzoginnen, [w:] Die Herzöge von Pommern. Zeugnisse der Herrschaft des Greifenhauses, red. Norbert Buske, Joachim Krüger, Ralf-Gunnar Werlich, Wien–Köln–Weimar 2012 (Veröffentlichungen der historischen Kommission für Pommern. Reihe V: Forschungen zur pommerschen Geschichte 45), s. 29–48.
  • Edward Rymar, Rodowód książąt pomorskich, Szczecin: Książnica Pomorska im. Stanisława Staszica, 2005, ISBN 83-87879-50-9, OCLC 69296056.
  • Szymański J. W., Książęcy ród Gryfitów, Goleniów – Kielce 2006, ​ISBN 83-7273-224-8​.