Amerykanie

obywalete i mieszkańcy Stanów Zjednoczonych

Amerykanie (ang. Americans) – pluralistyczna wspólnota narodowo-państwowa pochodzenia imigracyjnego, kształtująca się w Stanach Zjednoczonych, licząca w 2010 roku około 308.7 mln osób[4][5]. W związku ze specyficzną, migracyjną historią swojego powstania, posiada pochodzenie mieszane, przede wszystkim europejskie i afrykańskie. Mniejszość stanowią osoby pochodzenia azjatyckiego, rdzenni AmerykanieIndianie Ameryki Północnej oraz osoby pochodzenia hawajskiego i pacyficznego[6]. Skutkiem tradycyjnej wieloetniczności Stanów Zjednoczonych jest fakt, że wielu Amerykanów identyfikuje się zarówno ze Stanami Zjednoczonymi, jak i – raczej sentymentalnie – z krajem pochodzenia swoich przodków (np. Amerykanie niemieckiego, włoskiego czy irlandzkiego pochodzenia – German Americans, Italian Americans, Irish Americans).

Amerykanie
Liczebność ogółem 308 745 538 osób[1]
Regiony zamieszkania głownie: USA
Języki angielski (78.1%), hiszpański ( 13.5%), inne (8.4%)[2]
Główne religie protestantyzm (42%), katolicyzm (21%)[3]
Pokrewne grupy etniczne Europejczycy, Afrykańczycy, Latynosi, Azjaci

Istotnym elementem procesu narodowotwórczego w USA jest amerykanizacja, prowadząca do zaniku odrębności etnicznych grup imigracyjnego pochodzenia połączonego z adaptacją niektórych nowych elementów. W ten sposób pierwotna kultura angloamerykańska przekształciła się w odrębną kulturę amerykańską. Zasadą budowy współczesnego społeczeństwa amerykańskiego jest również wielokulturowość — zagwarantowanie każdej grupie prawa do kultywowania własnej tożsamości i tradycji[7].

Językiem ojczystym większości Amerykanów, zwłaszcza pochodzenia europejskiego i afrykańskiego, jest język angielski w jego amerykańskiej odmianie, odziedziczony po byłych kolonizatorach Ameryki Północnej – Anglikach. Ponadto znaczna część mieszkańców południa USA (Florydy, Teksasu, Nowego Meksyku oraz południowej Kalifornii) posługuje się językiem hiszpańskim. Społeczność Cajuns w Luizjanie oraz zamieszkujący Nową Anglię potomkowie Frankokanadyjczyków mówią po francusku.

Amerykanie w przytłaczającej większości zamieszkują Stany Zjednoczone. Ci żyjący poza USA mieszkają przede wszystkim w Meksyku, gdzie stanowią 1,1% populacji (ponad 1 mln osób) oraz w Kanadzie, gdzie stanowią 2,3% populacji (ponad 687 tys. osób)[8]. W Polsce żyje ich około 12 tysięcy[9]. Pod względem przynależności religijnej większość Amerykanów to chrześcijanie, głównie protestanci (42%) i katolicy (21%)[10].

Amerykaninem nie można jednak określić każdego mieszkańca dowolnego państwa Ameryki Północnej lub Południowej. W języku polskim Amerykanin oznacza mieszkańca USA[11]. Wobec mieszkańców innych państw tej części świata stosuje się określenie analogiczne do nazwy państwa, z którego pochodzi.

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Census 2010 News | U.S. Census Bureau Announces 2010 Census Population Counts - Apportionment Counts Delivered to President, census.gov [dostęp 2021-04-07] [zarchiwizowane z adresu 2010-12-24] (ang.).
  2. Explore Census Data, census.gov [dostęp 2021-04-21] (ang.).
  3. Measuring Religion in Pew Research Center’s American Trends Panel | Pew Research Center, pewforum.org [dostęp 2021-04-07] (ang.).
  4. Słownik języka polskiego, tomy I-X + Suplement, tom XI; red. Witold Doroszewski; wyd. Państwowe Wydawnictwo Wiedza Powszechna, Państwowe Wydawnictwo Naukowe; Warszawa 1958–1969, tom I, s. 109, 2. Amerykanka „obywatelka Stanów Zjednoczonych Ameryki Płn.”.
  5. Census 2010 News | U.S. Census Bureau Announces 2010 Census Population Counts – Apportionment Counts Delivered to President, census.gov [dostęp 2021-03-25] [zarchiwizowane z adresu 2010-12-24] (ang.).
  6. https://archive.ph/20150103065429/http://factfinder.census.gov/bkmk/table/1.0/en/DEC/10_SF1/QTP4
  7. Amerykanie, [w:] Encyklopedia PWN [online] [dostęp 2021-04-02].
  8. American citizens living abroad by country.
  9. https://stat.gov.pl/cps/rde/xbcr/gus/Przynaleznosc_narodowo-etniczna_w_2011_NSP.pdf
  10. 1615 L. St NW, Suite 800 Washington, DC 20036 USA202-419-4300 | Main202-419-4349 | Fax202-419-4372 | Media Inquiries, Measuring Religion in Pew Research Center’s American Trends Panel, Pew Research Center's Religion & Public Life Project, 14 stycznia 2021 [dostęp 2021-04-02] (ang.).
  11. Amerykanin. W: Słownik języka polskiego PWN [on-line]. WN PWN SA. [dostęp 2015-08-27].