Amiot 143

Amiot 143francuski samolot bombowy i rozpoznawczy z okresu II wojny światowej.

Amiot 143
Ilustracja
Dane podstawowe
Państwo  Francja
Producent Societé d'Emboutissage et de Constructions Mécaniques – Amiot
Typ samolot bombowy i rozpoznawczy
Konstrukcja średniopłat o konstrukcji metalowej, podwozie klasyczne – stałe
Załoga 5 (pilot, obserwator-bombardier, radiotelegrafista-strzelec, 2 strzelców pokładowych)
Historia
Data oblotu 1931
Lata produkcji 19351938
Dane techniczne
Napęd 2 silnik gwiazdowe 14-cylindrowe Gnome Rhône 14 Kirs/Kjrs Mistral Major
Moc 870 KM (640 kW) każdy
Wymiary
Rozpiętość 24,53 m
Długość 18,24 m
Wysokość 5,70 m
Powierzchnia nośna 100,0
Masa
Własna 6100 kg
Startowa 9700 kg
Osiągi
Prędkość maks. 310 km/h
Prędkość przelotowa 270 km/h
Prędkość wznoszenia 4,7 m/s
Pułap 7900 m
Zasięg 1300 km (z bombami)[1]
Dane operacyjne
Uzbrojenie
4 km MAC 34 kal. 7,5 mm
1600 kg bomb (na zaczepach pod skrzydłami i w komorze bombowej)
Użytkownicy
Francja
Rzuty
Rzuty samolotu

HistoriaEdytuj

W 1928 roku dowództwo francuskiego lotnictwa ogłosiło konkurs na uniwersalny bombowiec. Do tego konkursu przystąpiła wytwórnia Societé d'Emboutissage et de Constructions Mécaniques – Amiot w Colombes. Przedstawiła ona projekt oznaczony jako Amiot 140. Samolot ten został zwycięzcą tego konkursu.

Prototyp samolotu Amiot 140 został zbudowany w 1931 roku i po poddaniu go serii badań w locie i naniesieniu pewnych zmian i poprawek w 1934 roku został skierowany do produkcji pod oznaczeniem Amiot 143 M4. W pierwszej wersji był czteromiejscowy.

Pierwsze seryjne samoloty Amiot 143 M4 zostały wyprodukowane w kwietniu 1935 roku. Po zbudowaniu 40 sztuk, firma Amiot przystąpiła do produkcji zmodyfikowanego wariantu Amiot 143 M5 (samolot wielomiejscowy – Multiplace de Combat, z załogą pięcioosobową), oznaczanego przez lotnictwo jako Amiot 143 BN5 (pięciomiejscowy bombowiec nocny)[2]. Produkcja trwała do 1938 roku i łącznie wyprodukowano 178 samolotów tego typu.

Użycie w lotnictwieEdytuj

Po rozpoczęciu produkcji seryjnej samoloty Amiot 143 były sukcesywnie wprowadzane do Francuskich Sił Powietrznych i ostatecznie zostało w nie wyposażone do 1939 roku 5 dywizjonów bombowych. Od bogatego przeszklenia gondoli, z dużymi oknami, popularnie nazywany był „autobus”[2].

Na podstawie umowy wojskowej Francji z Polską samoloty tego typu w przypadku ataku Niemiec na Polskę miały zostać użyte do bombardowania terytorium Niemiec, przy czym po przelocie nad Niemcami miały one lądować w Polsce. Po wybuchu we wrześniu 1939 roku wojny, do lotów takich nie doszło.

Samoloty Amiot 143 były używane w 1939 roku do lotów rozpoznawczych nad Zagłębiem Ruhry. Na wiosnę 1940 roku zaczęto ich używać do transportu lotniczego i szkolenia personelu latającego.

W maju 1940 roku po ataku Niemiec na Francję samoloty te były używane do bombardowania linii transportowych i kolumn wojsk niemieckich. 14 maja 1940 roku w czasie nalotu w rejonie Sedanu poniosły one tak duże straty, że wycofano je z lotów bombowych i używano jedynie do rozpoznania.

Po kapitulacji Francji pozostałe na wyposażeniu lotnictwa samoloty Amiot 143 weszły w skład lotnictwa kolaboracyjnego rządu w Vichy. Używano ich tam jako samolotów transportowych.

Na samolotach tego typu na wiosnę 1940 roku szkolił się również polski personel latający z tworzącego się polskiego dywizjonu bombowego w Caen. Na tych samolotach część polskich lotników ewakuowała się na południe Francji.

KonstrukcjaEdytuj

Samolot Amiot 143 M5 był pięciomiejscowym samolotem bombowo-rozpoznawczym, używanym także do transportu powietrznego.

Był to średniopłat o konstrukcji całkowicie metalowej, napędzany dwoma silnikami gwiazdowymi. Posiadał on silne uzbrojenie obronne, z kabinami załogi o licznych oknach i dobrej widoczności we wszystkich kierunkach.

Kadłub o przekroju prostokątnym i owalnym, o konstrukcji kratownicowo-półskorupowej, mieścił w przedniej i środkowej części kabiny załogi. W przodzie u góry kadłuba znajdowała się ruchoma wieżyczka strzelecka To23 z karabinem maszynowym MAC kal. 7,5 mm obsługiwana przez strzelca pokładowego[3]. Karabin w wieży nosowej miał kąt ostrzału 220° w poziomie i zapas 800 nabojów[3]. Pod nią i za nią znajdowała się w gondoli przeszklona kabina nawigatora, który równocześnie był bombardierem oraz kabina transportowa. Kabina transportowa mogła służyć zarówno do przewozu ładunku bomb, jak również żołnierzy. Nad nią, u góry kadłuba mieściła się zakryta kabina pilota. Nieco dalej za nią znajdowała się ruchoma wieżyczka strzelecka To14bis z karabinem maszynowym MAC kal. 7,5 mm, strzelająca do tyłu i obsługiwana przez strzelca[3]. U dołu kadłuba, na końcu gondoli było stanowisko z karabinem maszynowym MAC kal. 7,5 mm, które w razie potrzeby obsługiwał radiotelegrafista[3]. W razie potrzeby nawigator obsługiwał czwarty km MAC mocowany w oknie podłogi gondoli z przodu[3]. Wczesne samoloty do numeru 40 miały pojedyncze lub podwójnie sprzężone km Lewis 7,7 mm w trzech pierwszych stanowiskach[3]. Kadłub kończył się pojedynczym usterzeniem klasycznym.

Do kadłuba był przytwierdzony płat trójdzielny, trójdźwigarowy, o obrysie prostokątno-trapezowym. W płacie po obu stronach kadłuba, znajdowały się dwie gondole silnikowe, do których zamocowano stałe podwozie, podparte zastrzałami do boków kadłuba. Koła podwozia były osłonięte owiewkami.

Samolot mógł przenosić bomby o łącznej masie do 1600 kg. W kadłubowej komorze bombowej mieściła się bomba o wagomiarze 500 kg albo 4 bomby 200 kg lub 100 kg albo 8 bomb 50 kg lub 32 bomby 10 kg[1]. Ponadto pod skrzydłami można było przenosić dalsze cztery bomby 200 kg lub 100 kg[1].

PrzypisyEdytuj

  1. a b c Schmid 2003 ↓, s. 13.
  2. a b Schmid 2003 ↓, s. 15-16.
  3. a b c d e f Schmid 2003 ↓, s. 13-15.

BibliografiaEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj