Otwórz menu główne

Anafora (gr. ἀναφορά anaphorá – „podniesienie”)[1][2], także epanafora (gr. ἐπαναφορά epanaphorá)[3] – celowe powtórzenie tego samego słowa lub zwrotu na początku kolejnych segmentów wypowiedzi. Stosowana jest w poezji i oratorstwie, szczególnie często w krótkich utworach

Na przykład:

Szybko, zbudź się, szybko, wstawaj.
Szybko, szybko, stygnie kawa!
Szybko, zęby myj i ręce! (...)
(Danuta WawiłowSzybko)

lub

To ja, Kasandra.
A to jest moje miasto pod popiołem,
A to jest moja laska i wstążki prorockie,
A to jest moja głowa pełna wątpliwości.
(Wisława SzymborskaMonolog dla Kasandry)

Ten środek stylistyczny szczególnie popularny był w poezji barokowej. Dobrym przykładem jest wiersz Do Anny Daniela Naborowskiego:

Z czasem wszytko przemija, z czasem bieżą lata,
Z czasem państw koniec idzie, z czasem tego świata.
Za czasem stawa dowcip i rozum niszczeje,
Z czasem gładkość, uroda, udatność wiotszeje.
Z czasem kwitnące łąki krasy ostradają,
Z czasem drewa zielone z liścia opadają.
Z czasem burdy ustają, z czasem krwawe boje,
Z czasem żal i serdeczne z czasem niepokoje.
Z czasem noc dniowi, dzień zaś nocy ustępuje,
Czasowi zgoła wszytko na świecie hołduje.
Szczyra miłość ku tobie, Anno, me kochanie,
Wszytkim czasom na despekt nigdy nie ustanie.

Długie akapity zorganizowane anaforą występują w poemacie Edison czeskiego poety Vítězslava Nezvala[4].

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Władysław Kopaliński: anafora. W: Słownik wyrazów obcych i zwrotów obcojęzycznych [on-line]. slownik-online.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-07-02)].
  2. Henry George Liddell, Robert Scott: ἀναφορά (ang.). W: A Greek-English Lexicon [on-line]. [dostęp 2018-07-16].
  3. Henry George Liddell, Robert Scott: ἐπαναφορά (ang.). W: A Greek-English Lexicon [on-line]. [dostęp 2018-07-16].
  4. Wiktor Jarosław Darasz, Mały przewodnik po wierszu polskim, Kraków 2003, s. 32-33.

BibliografiaEdytuj

  1. Stanisław Sierotwiński: Słownik terminów literackich. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1970.