Anastazja z Dalmacji

święta chrześcijańska, męczennica

Św. Anastazja z Dalmacji (gr. Ἀναστασία Φαρμακολυτρια[1], cs. Анастаси́я Узореши́тельница) – męczennica, święta Kościoła katolickiego i prawosławnego.

Święta
Anastazja
Ἀναστασία
męczennica
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia

połowa III wieku[1]
Rzym

Data i miejsce śmierci

304[2][1]
Sirmium

Czczona przez

Kościół katolicki,
Cerkiew prawosławną

Wspomnienie

25 grudnia[a],
22 grudnia[b],
4 stycznia[c]

Patronka

wdów i męczennic[2]

Szczególne miejsca kultu

Katedra św. Anastazji w Zadarze

Życiorys edytuj

Anastazja urodziła się w Rzymie w połowie III wieku, jako córka poganina i chrześcijanki. O jej życiu wiadomo niewiele. Została wydana za mąż za bogatego poganina, lecz pod pretekstem wymyślonej choroby zachowała dziewictwo. Jej mąż był okrutnikiem i znęcał się nad nią. Po jego śmierci zajęła się pomocą uwięzionym chrześcijanom.

Przewodnikiem duchowym Anastazji był Chryzogon, który w czasie panowania cesarza Dioklecjana został uwięziony i skazany na śmierć za wyznawanie wiary. Wyrok został wykonany w 303 roku, w Akwilei. Anastazja towarzyszyła mu do ostatnich chwil, po czym sama została uwięziona i wtrącona do więzienia w Sirmium. Została skazana na śmierć przez spalenie w Sirmium, w 304 roku[2].

Kult edytuj

Imię Anastazji wymienia się w Kanonie Rzymskim.

W V wieku relikwie świętej przeniesiono do Konstantynopola i złożono w specjalnie dla niej dedykowanej świątyni. W okresie późniejszym, jej głowę oraz prawą rękę przeniesiono do Monasteru Świętej Anastazji, znajdującego się niedaleko Świętej Góry Atos (Athos).

Obecnie sarkofag świętej znajduje się w katedrze św. Anastazji w Zadarze[3]. Poświęcona jest jej także rzymska Bazylika Sant’Anastasia al Palatino.

W ikonografii Anastazja przedstawiana jest z palmą w ręku, z mieczem, nożycami (jako symbolem cenzury) lub naczyniem na maść, a także na stosie albo przywiązana do pala.

Jest patronką męczenników, wdów.

Wspomnienie liturgiczne w Kościele katolickim obchodzone jest 25 grudnia, natomiast w Cerkwi prawosławnej 22 grudnia/4 stycznia[4], tj. 4 stycznia według kalendarza gregoriańskiego.

Zobacz też edytuj

Uwagi edytuj

Przypisy edytuj

  1. a b c Heiligenlexikon ↓.
  2. a b c Brewiarz ↓.
  3. Danuta Gibas-Krzak: Dalmacja – kamienna oaza dla strudzonych. mowiawieki.pl. [dostęp 2014-02-07]. [zarchiwizowane z tego adresu (2006-10-05)].
  4. podwójne datowanie

Bibliografia edytuj