Anatolij Lapidiewski

Anatolij Wasiljewicz Lapidiewski (ros. Анато́лий Васи́льевич Ляпиде́вский, ur. 23 marca 1908 we wsi Biełaja Glina w guberni stawropolskiej (obecnie w Kraju Krasnodarskim), zm. 29 kwietnia 1983 w Moskwie) – radziecki pilot wojskowy, generał major lotnictwa, pierwszy Bohater Związku Radzieckiego (1934).

Anatolij Lapidiewski
ilustracja
generał-major lotnictwa
Data i miejsce urodzenia 23 marca 1908
Biełaja Glina, Imperium Rosyjskie
Data i miejsce śmierci 29 kwietnia 1983
Moskwa, ZSRR
Przebieg służby
Lata służby 1926–1933 i 1935–1961
Siły zbrojne Armia Czerwona,
Wojskowe Siły Powietrzne
Główne wojny i bitwy II wojna światowa (front wschodni)
Odznaczenia
Złota Gwiazda Bohatera Związku Radzieckiego
Order Lenina Order Lenina Order Lenina Order Rewolucji Październikowej Order Czerwonego Sztandaru Order Wojny Ojczyźnianej I klasy Order Wojny Ojczyźnianej II klasy Order Czerwonego Sztandaru Pracy Order Czerwonej Gwiazdy Order Czerwonej Gwiazdy Order „Znak Honoru” Medal 100-lecia urodzin Lenina Medal „Za Obronę Moskwy” Medal „Za Zwycięstwo nad Niemcami w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941-1945” Medal „Za Ofiarną Pracę w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941-1945”

ŻyciorysEdytuj

Był uczniem ślusarza i kowalem, do 1926 skończył 9 klas szkoły w Jejsku, od września 1926 służył w Armii Czerwonej, w 1927 ukończył Leningradzką Wojskowo-Teoretyczną Szkołę Sił Wojskowo-Powietrznych. W 1928 ukończył Sewastopolską Wojskową Szkołę Lotników Morskich, był pilotem w lotnictwie morskim i lotnikiem-instruktorem wojskowej szkoły lotników morskich w Jejsku, w kwietniu 1933 został przeniesiony do rezerwy, po czym pracował jako pilot w Dalekowschodnim Zarządzie Cywilnej Floty Powietrznej. W lutym-marcu 1934 brał udział w ratowaniu pasażerów tonącego statku Czeluskin, wykonując 29 lotów i ratując 12 osób - 10 kobiet i 2 dzieci. Za ten czyn 20 kwietnia 1934 otrzymał (jako pierwszy) tytuł Bohatera Związku Radzieckiego. Od marca 1935 ponownie służył w Armii Czerwonej, w 1939 ukończył Akademię Wojskowo-Powietrzną im. Żukowskiego i został zastępcą szefa Głównej Inspekcji Ludowego Komisariatu Przemysłu Lotniczego ZSRR, od lutego do września 1940 był szefem Wydziału Próbnych Lotów tego resortu, następnie był dyrektorem zakładów lotniczych nr 156, 166 i 288 w Moskwie i Omsku. Od maja do września 1942 był szefem Wydziału Prób Instytutu Naukowo-Badawczego Sił Wojskowo-Powietrznych, następnie brał udział w wojnie z Niemcami jako zastępca dowódcy Sił Wojskowo-Powietrznych 19 Armii ds. tyłów, a od grudnia 1942 do września 1943 pomocnik szefa i szef wydziału 7 Armii Powietrznej, walczył na Froncie Karelskim, 1943-1945 był dyrektorem zakładu doświadczalnego Specjalnego Biura Konstruktorskiego (OKB) Tupolewa. W latach 1945-1949 był głównym kontrolerem Ludowego Komisariatu/Ministerstwa Kontroli Państwowej ZSRR, od lutego do kwietnia 1949 zastępcą ministra przemysłu lotniczego ZSRR, 1949-1954 dyrektorem zakładu lotniczego nr 25, 1954-1961 dyrektorem zakładu doświadczalnego Biura Konstruktorskiego-25, 5 czerwca 1946 otrzymał stopień generała majora. W marcu 1961 zakończył służbę wojskową. Był członkiem Centralnego Komitetu Wykonawczego ZSRR (1935-1937) i deputowanym do Rady Najwyższej ZSRR 1 kadencji (1937-1946). Został pochowany na Cmentarzu Nowodziewiczym.

UpamiętnienieEdytuj

W jego rodzinnej miejscowości postawiono jego pomnik. Jego imieniem nazwano dwie szkoły (m.in. w Jejsku), ulice w Moskwie, Barnaule, Nowosybirsku, Groznym, Omsku, Rostowie nad Donem, Stawropolu, Ułan Ude, Jarosławiu, Wyksie, Jejsku, Tichoriecku, Magnitogorsku, Orsku, Rybińsku i innych miastach.

OdznaczeniaEdytuj

I medale.

BibliografiaEdytuj