Otwórz menu główne

Andrespol

wieś w województwie łódzkim

Andrespolwieś w Polsce, położona w województwie łódzkim, w powiecie łódzkim wschodnim, siedziba gminy Andrespol[3]. Od 2009 sołtysem Andrespola jest Marian Turzyński.[4]

Andrespol
Andrespol
Państwo  Polska
Województwo łódzkie
Powiat łódzki wschodni
Gmina Andrespol
Liczba ludności 3484[1]
Strefa numeracyjna (+48) 42
Kod pocztowy 95-020[2]
Tablice rejestracyjne ELW
SIMC 0413050[3]
Położenie na mapie gminy Andrespol
Mapa lokalizacyjna gminy Andrespol
Andrespol
Andrespol
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Andrespol
Andrespol
Położenie na mapie województwa łódzkiego
Mapa lokalizacyjna województwa łódzkiego
Andrespol
Andrespol
Położenie na mapie powiatu łódzkiego wschodniego
Mapa lokalizacyjna powiatu łódzkiego wschodniego
Andrespol
Andrespol
51,7244°N 19,6378°E/51,724440 19,637780
[andrespol.pl Strona internetowa miejscowości]

Spis treści

HistoriaEdytuj

Do roku 1809 tereny sołectw obecnej gminy Andrespol (oprócz Kraszewa i Zielonej Góry) oraz łódzkiej dzielnicy Andrzejów nosiły nazwę Bedoń. Pierwsza wzmianka o Bedoniu pochodzi z roku 1391, z łęczyckiej księgi grodzkiej. Bedoń był wsią szlachecką i graniczył z Karpinem, Wiączyniem Polnym, Wiączyniem Leśnym, Mileszkami, Kraszewem i Gałkowem. Znajdował się w zaborze rosyjskim.

Powstanie Andrespola[5]Edytuj

W drugiej połowie XVIII wieku na ziemie łódzką sprowadzani byli koloniści z Wielkopolski i Niemiec.

Jedną z pierwszych osad rolniczych utworzonych poprzez prawo olęderskie był Andrespol. Pierwsze ślady osadnictwa w obszarze Andrespola pojawiły się w 1803, kiedy na leśnej polanie (na południe od Bedonia) powstała osada Bedońskie Holendry.

W roku 1805 właściciel majątku w Bedoniu, bydgoski skarbnik Józef Gniewski, sprzedał go Magdalenie z Jordanów Suchockiej.

20 października 1807 właścicielka majątku podpisała kontrakt z niemieckimi kolonistami. W jednym z paragrafów umowy umieszczono zapis odnośnie zwolnienia kolonistów z czynszów i zobowiązań na okres 6 lat, poczynając od 11 listopada 1805 r. Data ta może wskazywać na fakt, iż właśnie w tym roku przybyli do Andrespola pierwsi osadnicy.

Natomiast rok 1807, jako data przybycia osadników, został potwierdzony przez proboszcza z pobliskich Mileszek ks.Daneckiego. Który podczas sporu o niezapłaconą dziesięcinę z Andrespola (1824r.) napisał:

że zaś koloniści Andryspola czyli Jędrzejowa w roku 1807 osadzeni zostali na gruntach pustych i zarosłych do wsi Bedonia należących.

Kontrakt z 1807 mówił także o podziale 29 włók gruntów między 29 osadników i przekazaniu trzydziestej na potrzeby nauczyciela i karczmarza. Nowa osada miała nosić nazwę Andreaspolle.

Rok 1805, jako data założenia Andrespola, został upowszechniony m. in. za sprawą dawnej literatury niemieckiej poświęconej osadnictwu na ziemiach polskich. Fakt przekazania wówczas przez Magdalenę Suchocką 30 włók chełmińskich 29 osadnikom uwzględnił w swej książce Albert Breyer.

Kopia skargi wniesionej przez kolonistów do cara Mikołaja I 8 lipca 1819 r. wskazuje jednak na inną datę założenia Andrespola. Koloniści skarżą się w niej na nadleśniczego z Wiączynia, który wskutek rekwizycji narzędzi i zwierząt pociągowych, odbiera im środki utrzymania oraz nie dopuszcza do karczowania lasu. Najważniejszy jest jednak fragment w którym mieszkańcy wspominają, że zostali osiedleni w tutejszym lesie 10 lat temu, co wskazuje na rok 1809 jako datę założenia wsi.

Podział AndrespolaEdytuj

W roku 1823r. w wyniku przegranego procesu osada Andrespol została podzielona na dwie części. Część wschodnia pozostała własnością dziedziców Bedonia, pod nazwą Andrespol. Natomiast część wschodnia weszła w skład Ekonomii Rządowej Łaznów, pod nazwą Andrzejowo (obecnie Andrzejów).

XX wiek[6][7]Edytuj

Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości po 1918 roku Andrespol znalazł się w granicach województwa łódzkiego, w powiecie brzezińskim, w gminie Gałkówek.

Podczas II wojny światowej znajdował się pod niemiecką okupacją. Włączono go do prowincji Kraj Warty i rejencji kaliskiej. W gminie poza niemiecką władzą działała konspiracyjna władza.

W latach 1946-1975 po II wojnie światowej, znajdował się ponownie w granicach województwa łódzkiego, w powiecie brzezińskim. Od 1975 po reformie administracyjnej Andrespol trafił do województwa piotrkowskiego (gmina Koluszki).

NazwaEdytuj

Z początku używano równocześnie dwóch nazw dla olęderskiej osady na ziemiach bedoński - Andrespol oraz Jędrzejów (przede wszystkim przez proboszczów Mileszek). Przez zaborców niemieckich wieś była nazywana Andreaspolle lub Andreasfelde. Po podziale w 1823r. proboszczowie Mileszek nadal używali tradycyjnego nazewnictwa wyróżniając Jędrzejów Królewski (Andrzejów) i Jędrzejów Prywatny (Andrespol).

Nazwa Andrespol pochodzi prawdopodobnie od imienia jednego z synów właścicielki majątku bedońskiego - Andrzeja.[8]

Andrespol obecnieEdytuj

Po reformie administracyjnej w 1999 roku Andrespol znalazł się w granicach województwa łódzkiego, w powiecie łódzkim wschodnim. Stał się także siedzibą nowej gminy Andrespol. Cała gmina Andrespol jest jedną z najgęściej zaludnionych i najlepiej rozwijających się gmin w Polsce.

Usługi i handelEdytuj

Znajdowała się tu duża wytwórnia płytek ceramicznych. Jej teren został przejęty przez prywatnego inwestora, który stworzył tutaj cały kompleks budowlanego centrum handlowego - Stone Master.

W roku 2016 zakończyła się nowa inwestycja na terenie tego kompleksu. Powstało tutaj wielobranżowe centrum handlowe Galeria Andrespol.[9]

W Andrespolu przy ulicy Gabrieli Zapolskiej znajduje się targowisko.

Znajdują się tutaj także restauracje, cukiernie, sklepy budowlane, sklepy ogólnospożywcze, sklepy zoologiczne, sklepy ogrodnicze i wszelkiego rodzaju małe działalności gospodarcze.

We wsi znajduje się siedziba Banku Spółdzielczego w Andrespolu.

Transport i komunikacjaEdytuj

Przez Andrespol przechodzi droga wojewódzka nr 713, łącząca Łódź, Tomaszów Mazowiecki i Opoczno. W pobliżu Andrespola przebiega także Autostrada A1, na którą można wjechać przez Giemzów (węzeł Łódź-Górna), lub przez łódzką dzielnicę Widzew (węzeł Łódź-Wschód).

W sąsiednim sołectwie Bedoń znajduje się stacja kolejowa, dzięki której gmina jest połączona z siecią Łódzkiej Kolei Aglomeracyjnej.

W Andrespolu kursują także autobusy MPK Łódź. Linie miejskie 90A, 90B, 90C, 82A, 82B, linie podmiejskie 201,202 oraz linie nocne N1A, N1B.[10]

PrzypisyEdytuj

  1. Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Andrespol. s. 36 url = http://web.archive.org/web/20150226151419/http://andrespol.bip.cc/photos_news/384p_Studium%20Gminy%20Andrespol%20-%20projekt.pdf.
  2. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. s. 5. [dostęp 2013-04-15].
  3. a b Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  4. Gmina Andrespol, andrespol.pl [dostęp 2019-02-17].
  5. Gmina Andrespol, andrespol.pl [dostęp 2019-02-17].
  6. Gmina Andrespol, andrespol.pl [dostęp 2019-02-17].
  7. Gmina Andrespol, andrespol.pl [dostęp 2019-02-17].
  8. Gmina Andrespol, andrespol.pl [dostęp 2019-02-17].
  9. Andrespol – Informacje – Aktualności Gminy Andrespol, andrespol.info [dostęp 2019-02-17].
  10. Rozkłady jazdy - MPK-Łódź Spółka z o.o., www.mpk.lodz.pl [dostęp 2019-02-17].

Linki zewnętrzneEdytuj