Otwórz menu główne

Andrew Wiles

matematyk angielski

Andrew John Wiles (ur. 11 kwietnia 1953 w Cambridge) – brytyjski matematyk mieszkający w USA, pracujący w uniwersytecie w Oksfordzie, specjalizujący się w teorii liczb. Znany przede wszystkim z udowodnienia wielkiego twierdzenia Fermata.

Andrew Wiles
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 11 kwietnia 1953
Cambridge
Zawód matematyk

ŻyciorysEdytuj

Wiles uzyskał tytuł bakałarza na University of Oxford w 1974 r., a w 1980 r. stopień doktora w Clare College na Uniwersytecie Cambridge. Razem z Johnem Coatesem prowadził badania nad arytmetyką krzywych eliptycznych. Od 1982 r. pracuje na Uniwersytecie Princeton.

W lipcu 1993 r. Wiles przedstawił dowód hipotezy Shimury-Taniyamy w kilku przypadkach, w tym wymaganych do udowodnienia wielkiego twierdzenia Fermata. Jego dowód został opublikowany w „Annals of Mathematics”[1]. Pod koniec tego samego roku wykryto w rozumowaniu Wilesa pewne luki, które udało się jednak uzupełnić po dwóch latach dalszej pracy.

Za swoje dokonania Wiles został wyróżniony szeregiem odznaczeń, jest laureatem m.in. nagrody Schocka (1995) i nagrody Wolfa (1996). W 1998 roku Międzynarodowa Unia Matematyczna przyznała mu srebrną plakietkę (w zastępstwie medalu Fieldsa, którym nagradzani są tylko matematycy poniżej 40. roku życia). W 2005 roku otrzymał Nagrodę Shawa w dziedzinie matematyki. W 2016 przyznano mu Nagrodę Abela[2].

PrzypisyEdytuj

  1. Andrew Wiles. Modular Elliptic Curves and Fermat's Last Theorem. „Annals of Mathematics”. Second Series, Vol. 141, No. 3 (maj 1995), s. 443-551. DOI: 10.2307/2118559 (ang.). 
  2. Andrew Wiles, który udowodnił słynne twierdzenie Fermata, dostał matematycznego Nobla, wyborcza.pl [dostęp 2016-03-19] (pol.).

Linki zewnętrzneEdytuj