Otwórz menu główne

Andriej Iwanowicz Jeriomienko, ros. Андрей Иванович Ерёменко (ur. 14 października 1892 we wsi Markowka, zm. 19 listopada 1970 w Moskwie) – radziecki dowódca wojskowy, marszałek Związku Radzieckiego (1955), deputowany do Rady Najwyższej ZSRR 3., 4., 5., 6., 7. i 8. kadencji, Bohater Związku Radzieckiego (1944), Bohater Czechosłowackiej Republiki Socjalistycznej (1970). W wyniku nieprawidłowej transliteracji nazwiska, w historiografii polskiej występuje pod nazwiskiem Jeremienko.

Andriej Iwanowicz Jeriomienko
Андрей Иванович Ерёменко
Ilustracja
Andriej Jeriomienko w 1944
marszałek Związku Radzieckiego marszałek Związku Radzieckiego
Data i miejsce urodzenia 14 października 1892
Markowka, gubernia charkowska, Imperium Rosyjskie
Data i miejsce śmierci 19 listopada 1970
Moskwa, ZSRR
Przebieg służby
Lata służby 19131917 (Armia Imperium Rosyjskiego)
19181970 (Robotniczo-Chłopska Armia Czerwona)
Siły zbrojne Coat of Arms of Russian Empire.svg Armia Imperium Rosyjskiego
Red star.svg Robotniczo-Chłopska Armia Czerwona
Stanowiska dowódca Frontów:

dowódca Samodzielnej Armii Nadmorskiej,
dowódca Frontów:

Główne wojny i bitwy I wojna światowa,
wojna domowa w Rosji,
II wojna światowa:
Odznaczenia
Złota Gwiazda Bohatera Związku Radzieckiego
Order LeninaOrder LeninaOrder LeninaOrder LeninaOrder LeninaOrder Rewolucji PaździernikowejOrder Czerwonego SztandaruOrder Czerwonego SztandaruOrder Czerwonego SztandaruOrder Czerwonego SztandaruOrder Suworowa I klasy (ZSRR)Order Suworowa I klasy (ZSRR)Order Suworowa I klasy (ZSRR)Order Kutuzowa I klasy (ZSRR)
Order Klementa Gottwalda (Czechosłowacja)Wielka Komandorska Legia Zasługi (USA)Order Krzyża Grunwaldu II klasyKrzyż Kawalerski Orderu Virtuti Militari

Spis treści

ŻyciorysEdytuj

Urodził się 14 października we wsi Markowka (gubernia charkowska) w rodzinie chłopskiej. Od 1913 w armii rosyjskiej jako poborowy, walczył w I wojnie światowej. W latach 1918–1920 organizator oddziału partyzanckiego w Donbasie, który wszedł w skład Armii Czerwonej. W czasie wojny domowej na stanowiskach dowódczych m.in. szef sztabu brygady 1 Armii Konnej. W 1925 ukończył kurs doskonalenia dowódców oraz w 1931 kurs w Wojskowej Akademii Politycznej.

W 1935 ukończył Akademię Wojskową im. Michaiła Frunzego, następnie był dowódcą 14 Dywizji Kawalerii, korpusu kozackiego i korpusu zmechanizowanego. W 1939 brał udział w radzieckiej agresji na Polskę jako dowódca korpusu kawalerii.

Od 14 stycznia 1941 (rozkaz LKO nr 0145) do 19 czerwca 1941 był dowódcą 1 Armii na Dalekim Wschodzie[1].

Po napaści Niemiec na ZSRR był dowódcą Frontu Zachodniego, zastępcą dowódcy i dowódcą Frontu Briańskiego (sierpień – październik 1941), od grudnia do lutego 1942 dowódcą 4 Armii Uderzeniowej, w okresie sierpień 1942 – luty 1943 dowódcą Frontu Południowo-Wschodniego, Frontu Stalingradzkiego i Frontu Południowego. W latach 1943–1945 pod jego dowództwem znalazły się kolejno: Front Kaliniński 9 kwietnia – listopad 1943, Samodzielna Armia Nadmorska (walcząca na Krymie luty – kwiecień 1944), 2 Front Nadbałtycki (kwiecień 1944 – luty 1945) i 4 Front Ukraiński (marzec – maj 1945). Uczestniczył w bitwach: moskiewskiej i stalingradzkiej, walk pod Smoleńskiem, wyzwolenia Krymu, wybrzeża Bałtyku i Czechosłowacji. Był trzykrotnie ranny.

Po wojnie dowodził okręgami wojskowymi: Karpackim, Zachodniosyberyjskim i Północnokaukaskim. Od maja 1958 był w grupie inspektorów Ministerstwa Obrony ZSRR.

Deputowany do Rady Najwyższej ZSRR od 3. do 8. kadencji.

Pochowany pod murem kremlowskim na Placu Czerwonym w Moskwie.

PublikacjeEdytuj

  • Andriej Jeriomienko – Uwagi i polemiki
  • Andriej Jeriomienko – Na kierunku zachodnim
  • Andriej Jeriomienko – Stalingrad
  • Andriej Jeriomienko – W naczale wojny

AwanseEdytuj

  • gen. por. 04 czerwca 1940;
  • gen. płk 11 września 1941;
  • gen. armii 27 sierpnia 1943;
  • marszałek Związku Radzieckiego 11 marca 1955.

OdznaczeniaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Командный и начальствующий состав Красной Армии в 1940-1941 гг. Структура и кадры центрального аппарата НКО СССР, военных округов и общевойсковых армий. Документы и материалы. Российский государственный военный архив, Moskwa 2005. str. 100.
  2. a b „za wybitne zasługi przy wyzwoleniu Polski spod okupacji niemieckiej” M.P. z 1947 r. nr 27, poz. 210

BibliografiaEdytuj

  • Bolesław Potyrała, Hieronim Szczegóła, Czerwoni marszałkowie. Elita Armii Radzieckiej 1935–1991, Zielona Góra: Wyd. WSP im. Tadeusza Kotarbińskiego, 1997, ISBN 83-86832-23-1, OCLC 835148265.
  • Bolesław Potyrała, Władysław Szlufik, Who is who? Trzygwiazdkowi generałowie i admirałowie radzieckich sił zbrojnych z lat 1940–1991, Częstochowa: WSP, 2001, ISBN 83-7098-662-5, OCLC 831020923.
  • Słownik biograficzny marszałków Związku Radzieckiego, Koszalin 2004
  • Mała Encyklopedia Wojskowa, t. I, Wyd. MON, Warszawa 1967
  • Encyklopedia II wojny światowej, Wyd. MON, Warszawa 1975
  • (ros.) A. Abramow – U kremlowskoj stieny, Wyd. Izdatielstwo polityczeskoj litieratury, Moskwa 1978
  • (ros.) W. Jegorszyn – Feldmarszałkowie i marszałkowie, Moskwa 2000
  • (ros.) K. Zalesskij – Imperium Stalina. Biograficzny słownik encyklopedyczny, Moskwa 2000
  • (ros.) Radziecka Encyklopedia Wojskowa, t. I, Moskwa
  • (ros.) Wielka Encyklopedia Radziecka, t. 9, ss. 91-92, Moskwa 1969-1978
  • (ros.) Wojskowy słownik encyklopedyczny, Moskwa 1986
  • Андрей Иванович Ерёменко – Герои страны (ros.)
  • Андрей Иванович Еременко – Проект ХРОНОС (ros.)
  • Wyżsi dowódcy Związku Radzieckiego (ros.)