Otwórz menu główne

Andrzejówka (województwo małopolskie)

wieś w województwie małopolskim

Andrzejówka (dawniej: Jędrzejówka) – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie nowosądeckim, w gminie Muszyna[2].

Andrzejówka
wieś
Ilustracja
Państwo  Polska
Województwo  małopolskie
Powiat nowosądecki
Gmina Muszyna
Strefa numeracyjna 18
Kod pocztowy 33-370[1]
Tablice rejestracyjne KNS
SIMC 0454741[2]
Położenie na mapie gminy Muszyna
Mapa lokalizacyjna gminy Muszyna
Andrzejówka
Andrzejówka
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Andrzejówka
Andrzejówka
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Andrzejówka
Andrzejówka
Położenie na mapie powiatu nowosądeckiego
Mapa lokalizacyjna powiatu nowosądeckiego
Andrzejówka
Andrzejówka
Ziemia49°20′26″N 20°49′22″E/49,340556 20,822778
Dawna cerkiew
Stacja kolejowa

PołożenieEdytuj

Miejscowość znajduje się w Paśmie Jaworzyny w Beskidzie Sądeckim i stanowi najbardziej na południe wysunięta jego część. Położona jest w Dolinie Popradu nad tą rzeką i w dolinie niewielkiego potoku będącego jego dopływem(o tej samej nazwie co miejscowość). Z trzech stron otoczona jest wzniesieniami Beskidu Sądeckiego: Stawiska (759 m), Skała (769 m), Prehyba (673 m), Piotrusina (645 m) i Zapała (639 m)[3]. Wieś jest podzielona na trzy przysiółki: Ługi, Międzymostki i Ośrodek[4].

Leży przy drodze wojewódzkiej 971 i przy linii kolejowej 96. Najbliższe miasta to Muszyna (7 km) i Piwniczna-Zdrój (21 km). Do centrum wsi można się dostać tylko jedną drogą.

HistoriaEdytuj

Miejscowość ma metrykę średniowieczną i istnieje co najmniej od XIV wieku. Odnotowana po raz pierwszy w 1352 w dokumencie zapisanym w języku łacińskim jako Andrzejówka, Ondrzejowa, Andrzeiowka[5].

Wieś została założona w roku 1352. Już od XIV wieku istniała tu parafia rzymskokatolicka. Początkowo była własnością królewską, a od 1391 wchodziła w uposażenie biskupstwa krakowskiego. W 1391 król polski Władysław Jagiełło nadał biskupowi krakowskiemu Janowi zamek i miasto Muszynę wraz z okolicznymi wsiami w tym Andrzejówką. Miejscowość została wymieniona w historycznych dokumentach własnościowych i podatkowych. W 1529 klucz muszyński należał do biskupa krakowskiego, który pobierał we wsi 40 groszy czynszu od kmieci oraz obiedne[5].

W XVI wieku nastąpił napływ osadników wołoskich wyznania prawosławnego, w późniejszym czasie greckokatolickiego, którzy zbudowali tu pierwszą cerkiew[6].

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa nowosądeckiego.

Budynki użyteczności publicznejEdytuj

  • Szkoła Podstawowa od przedszkola do 3 klasy (dalej naukę dzieci i młodzieży kontynuuje w zespole Szkolno-Przedszkolnym w Złockim)
  • Peron kolejowy
  • Świetlica wiejska przy wjedzie dla centrum wsi

DemografiaEdytuj

W 1921 r. spośród 403 mieszkańców 27 było wyznania rzymskokatolickiego, 372 greckokatolickiego i 4 mojżeszowego. Narodowość polską zadeklarowały 32 osoby, pozostałe 371 rusińską[7].

Ludność według spisów powszechnych, w 2009 według PESEL[8][7][9][10].

 
Budynki mieszkalne
Rok 1900 1921 1931 2002
Liczba 74 73 88 96
Zwierzęta hodowlane w 1900 roku[8]
Zwierzęta Konie Bydło Owce Świnie
Liczba 19 219 57 31

ZabytkiEdytuj

We wsi znajduje się zabytkowa dawna cerkiew greckokatolicka z 1864, obecnie kościół filialny. Dodatkowo uroku temu zabytkowi dodają stuletnie lipy (pomniki przyrody), które stanowią otoczenie cerkwi. W wiosce tej można spotkać również zabytkowe połemkowskie drewniane spichlerze z przełomu XVIII i XIX wieku.

AtrakcjeEdytuj

Andrzejówka posiada źródła mineralne. Należą one do szczaw, w skład których wchodzą kwaśne węglany wapnia, magnezu, potasu i sole żelaza[11].

W miejscowości znajduje się tunel kolejowy.

W 2019 oddano do użytku ścieżką rowerowa w ramach projektu Eurovelo,w budowie znajduje się kładka nad rzeką Poprad w przysiółku Ługi.

Baza noclegowaEdytuj

We wsi, w przysiółku Ługi, znajduje się Ośrodek Wypoczynkowo-Szkoleniowy, położony bardzo blisko rzeki „Poprad”[12].

PrzypisyEdytuj

  1. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. s. 5. [dostęp 2013-04-19].
  2. a b Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części. „Dziennik Ustaw”. Nr 29, poz. 200, s. 14, 2013-02-13. Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji. [dostęp 2013-04-19]. 
  3. Beskid Sądecki. Mapa 1:50 000. Piwniczna: Agencja Wyd. „Wit” s.c.. ISBN 83-915737-3-7.
  4. Mapa Polski Targeo.
  5. a b Leszczyńska-Skrętowa 1986 ↓.
  6. Magdalena i Artur Michniewscy, Marta Duda, Cerkwie Drewniane Karpat. Polska i Słowacja, Oficyna Wydawnicza „Rewasz”, Pruszków 2003, s. 85, ​ISBN 83-89188-08-2​.
  7. a b Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej – Tom XII – Województwo Krakowskie i Śląsk Cieszyński, Główny Urząd Statystyczny Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa 1925.
  8. a b Gemeindelexikon der im Reichsrate vertretenen Königreiche und Länder. Bearbeitet auf Grund der Ergebnisse der Volkszählung vom 31. Dezember 1900, tom XII, „Galizien”, Wien 1907.
  9. Statystyka Polski, t. XXVI, Warszawa 1926, Główny Urząd Statystyczny.
  10. Statystyka Polski seria C, z. 88 Warszawa 1938 Główny Urząd Statystyczny.
  11. Muszyna – portal miejski.
  12. OWS Andrzejówka Żegiestów noclegi Muszyna – Zdrój.

BibliografiaEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj

Zobacz teżEdytuj