Andrzej Dominik Lipiewicz

Andrzej Dominik Lipiewicz (ur. ok. 1724 w Krakowie, zm. 24 października 1778 w Palczowicach) – polski ksiądz, nauczyciel, pisarz, rektor Akademii Krakowskiej, cenzor książek drukowanych w diecezji krakowskiej w 1767 roku, sędzia prosynodalny w latach 1777–1778, egzaminator prosynodalny w latach 1776–1778, doktor filozofii i obojga praw[1].

Andrzej Dominik Lipiewicz
Data i miejsce urodzenia

1724
Kraków

Data i miejsce śmierci

24 października 1778
Palczowice

Wyznanie

katolicyzm

Kościół

rzymskokatolicki

Prezbiterat

1740

ŻyciorysEdytuj

Syn mieszczanina Józefa Lipiewicza. Był studentem w latach 1739–1740 Wydziału Filozoficznego Akademii Krakowskiej, na której otrzymał stopień magistra sztuk wyzwolonych[2]. Od 1741 do 1743 uczył w rodzinnym mieście w Szkołach Nowodworskich. Do 1746 będąc doktorem sztuk wyzwolonych i filozofii był w Akademii Poznańskiej (Lubranscianum) profesorem poetyki i matematyki. Był także geometrą przysięgłym i prefektem poznańskiej Drukarni Akademickiej[2]. Profesor matematyki i retoryki od 1746 do 1748 w Krakowie, a w 1755 wykładał na Wydziale Prawa Akademii Krakowskiej. Był postulatorem i promotorem kanonizacji Jana Kantego i do około 1760 zamieszkiwał w Rzymie. Został w 1762 doktorem obojga praw[2]. Rektor Akademii Poznańskiej od listopada 1763 do grudnia 1764[3] oraz cenzor ksiąg na diecezję poznańską[2]. Reprezentując Akademię Krakowską, Poznańską i Zamojską wystąpił w 1764 z pismem przeciwko niektórym opiniom J. Bielskiego (Widok Królestwa Polskiego, P. 1763). Pod koniec 1764 znalazł się z powrotem w Krakowie, a rok później został dziekanem i następnie podkanclerzym Wydziału Prawa. W diecezji krakowskiej wykonywał także urząd egzaminatora synodalnego, asesora oraz cenzora ksiąg[2]. Delegat na sejm 1766 z ramienia Akademii Krakowskiej[4][2]. W 1768 powołano go w skład Komisji dotyczącej reformy Szkół Nowodworskich, a rok później do opracowania projektu statutu organizacyjnego kolonii akademickich. W 1773 przedstawiał królowi i Komisji Edukacji Narodowej projekt na podstawie którego Akademia miałaby współpracować z nowymi władzami oświatowymi, a szczególnie na polu kształcenia nauczycieli[2]. Rektor Akademii Krakowskiej w latach 1775–1777[5], a następnie prefekt Szkół Nowodworskich[2] (gdzie nie do końca się sprawdził)[6].

W latach 1762–1772 proboszcz kościoła w Luborzycy[7], zaś we wrześniu 1777 otrzymał kanonię katedralną krakowską[2][5].

W jego dorobku autorskim figurują panegiryki, tezy prawnicze i matematyczne, polemiki, mowy sejmowe, kazania[8] i kalendarze[9].

Wybrane praceEdytuj

PrzypisyEdytuj

BibliografiaEdytuj

  • Antoni Gąsiorowski, Jerzy Topolski (red.): Wielkopolski słownik biograficzny. Warszawa-Poznań: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1981, s. 425. ISBN 83-01-02722-3.
  • Kozik Jerzy St.: Przeszłość odzyskana. Obrazy z dziejów parafii w Luborzycy. W: Pod red. Mateusza Wyżgi: Księgi metrykalne i inne źródła do historii lokalnej, ochrony i promocji lokalnego dziedzictwa kulturowego oraz tożsamości historycznej mieszkańców. Materiały z I Konferencji Naukowej Stowarzyszenia Korona Północnego Krakowa. Kraków – Raciborowice: Wydawnictwo Czuwajmy, 2011, s. 37 – 50. ISBN 978-83-62862-05-4.
  • Biogram w Internetowym Polskim Słowniku Biograficznym

Linki zewnętrzneEdytuj