Otwórz menu główne

Andrzej Kola

polski historyk i archeolog

Andrzej Henryk Kola (ur. 17 stycznia 1940 w Toruniu) – polski historyk i archeolog, specjalizujący się w archeologii podwodnej, archeologii średniowiecza i nowożytności, profesor nauk humanistycznych.

Andrzej Kola
Data i miejsce urodzenia 17 stycznia 1940
Toruń
Zawód, zajęcie historyk, archeolog, nauczyciel akademicki
Tytuł naukowy profesor nauk humanistycznych
Alma Mater Uniwersytet Mikołaja Kopernika
Odznaczenia
Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Medal Opiekuna Miejsc Pamięci Narodowej Medal „Pro Memoria” Medal Komisji Edukacji Narodowej

ŻyciorysEdytuj

W 1957 roku ukończył II Liceum Ogólnokształcące w Toruniu. Kontynuował edukację w Studium Nauczycielskim w Toruniu (kierunek fizyka). Po jego ukończeniu w 1959 roku podjął studia archeologiczne na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika, w tym czasie brał udział w ekspedycji na zamku krzyżackim w Toruniu. Pracował też w Muzeum Okręgowym w Toruniu.

W trakcie studiów, a także po ich zakończeniu był członkiem sekcji koszykarskiej toruńskiego AZS-u. W latach 1959–1970 rozegrał 148 meczów w ekstraklasie, zdobywając 980 punktów[1]. Występował także w akademickiej reprezentacji Polski[2].

Ukończył studia w 1966 roku, po czym został zatrudniony jako pracownik naukowo-techniczny w Instytucie Archeologii i Etnografii UMK. W 1976 roku uzyskał stopień doktora, tematem jego rozprawy doktorskiej było Wczesnośredniowieczne Chełmno w świetle źródeł archeologicznych, a promotorem Kazimierz Żurowski. Stopień doktora habilitowanego uzyskał w 1991 roku na Uniwersytecie Wrocławskim na podstawie rozprawy Grody ziemi Chełmińskiej w późnym średniowieczu. W 1995 roku otrzymał stanowisko profesora nadzwyczajnego UMK, a w 2007 roku tytuł profesora nauk humanistycznych.

Od 1990 roku kierował Katedrą Archeologii Podwodnej UMK. W latach 1999–2002 pełnił funkcję prodziekana Wydziału Nauk Historycznych na tym uniwersytecie.

W latach 1994–1996 kierował ekipą polskich archeologów prowadzących badania w Charkowie, w miejscu pochowania zamordowanych oficerów polskich. Kierował także pracami ekshumacyjnymi na terenie cmentarza ofiar represji stalinowskich w Bykowni na Ukrainie oraz pracami ekshumacyjnymi w Jedwabnem (2001[3]).

Odznaczenia i wyróżnieniaEdytuj

Wybrane publikacjeEdytuj

  • Źródła archeologiczne z terenu zamku krzyżackiego w Toruniu: badania z 1958–1966 r. (1974, wspólnie z Jadwigą Chudziakową)
  • Wczesnośredniowieczny gród w Mełnie w świetle badań wykopaliskowych (1982, wspólnie z Ryszardem Boguwolskim)
  • Archeologia podwodna. Cz. 1, Badania w akwenach śródlądowych Europy Środkowej i Wschodniej (1985, wspólnie z Gerardem Wilke, ​ISBN 83-231-0025-X​)
  • Grody ziemi chełmińskiej w późnym średniowieczu (1991, ​ISBN 83-85196-33-1​)
  • Średniowieczny gródek rycerski Ryńsk (1995, wspólnie z Ryszardem Boguwolskim, ​ISBN 83-901717-1-6​)
  • Wczesnośredniowieczne grodziska w Świeciu n. Osą i Mędrzycach (1996, wspólnie z Ryszardem Boguwolskim, ​ISBN 83-901717-1-6​)
  • Region Radzynia Chełmińskiego w pradziejach i wczesnym średniowieczu (1996, wspólnie z Ryszardem Boguwolskim, ​ISBN 83-901717-6-7​)
  • Szlakiem średniowiecznych grodzisk gminy Gruta (1996, wspólnie z Ryszardem Boguwolskim, ​ISBN 83-901717-7-5​)
  • Hitlerowski obóz zagłady Żydów w Bełżcu w świetle źródeł archeologicznych: badania 1997-1999 (2000, ​ISBN 83-905590-6-4​)
  • Mosty sprzed tysiąca lat: archeologiczne badania podwodne przy rezydencji pierwszych Piastów na Ostrowie Lednickim (2000, wspólnie z Gerardem Wilke, ​ISBN 83-231-1184-7​)
  • Charków, Katyń, Twer: w sześćdziesiątą rocznicę zbrodni: zbiór studiów (2001, redakcja pracy zbiorowej, wspólnie z Janem Szilingiem, ​ISBN 83-231-1318-1​)
  • Archeologia zbrodni: oficerowie polscy na cmentarzu ofiar NKWD w Charkowie (2005, ​ISBN 83-231-1899-X​)
  • Plemięta: wieżowa siedziba rycerska z XIV–XV wieku w ziemi chełmińskiej (2005, współautor, ​ISBN 83-88076-16-7​)

PrzypisyEdytuj

  1. Andrzej Kola. plkhistory.ugu.pl. [dostęp 2015-04-15].
  2. Piotr Kieraciński: Zryw „Twardych Pierników”. forumakad.pl, październik 2000. [dostęp 2015-04-15].
  3. Kończcie już, bo szabas. wprost.pl, 26 grudnia 2012. [dostęp 2015-04-15].
  4. Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 24 marca 2011 r. o nadaniu orderów (M.P. z 2011 r. nr 64, poz. 635).
  5. Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 24 marca 2011 r. o nadaniu orderów (M.P. z 2001 r. nr 10, poz. 159).
  6. a b c d e Profesor Andrzej Kola z Instytutu Archeologii UMK odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski za upowszechnianie prawdy o zbrodni katyńskie. orbitorun.pl, 6 kwietnia 2011. [dostęp 2015-04-15].

BibliografiaEdytuj

  • Sławomir Kalembka (red.): Pracownicy nauki i dydaktyki Uniwersytetu Mikołaja Kopernika 1945–2004. Materiały do biografii. Toruń: Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, 2006, s. 347-348. ISBN 83-231-1988-0.
  • Andrzej Kola w bazie „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI). [dostęp 2015-04-15].