Otwórz menu główne

Andrzej Marian Marecki (ur. 2 września 1898 w Grybowie, zm. 4 lipca 1943 w Gibraltarze) – pułkownik dyplomowany artylerii Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari.

Andrzej Marian Marecki
Ilustracja
pułkownik dyplomowany artylerii pułkownik dyplomowany artylerii
Data i miejsce urodzenia 2 września 1898
Grybów
Data i miejsce śmierci 4 lipca 1943
Gibraltar
Przebieg służby
Siły zbrojne cesarska i królewska Armia, Wojsko Polskie
Jednostki Wyższa Szkoła Wojenna, 27 Pułk Artylerii Lekkiej, Sztab Główny, Sztab Naczelnego Wodza
Stanowiska wykładowca taktyki
dowódca dywizjonu
attaché wojskowy
szef Oddziału III
Główne wojny i bitwy I wojna światowa,
wojna polsko-bolszewicka,
III powstanie śląskie,
II wojna światowa:
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Złoty Krzyż Zasługi Oficer Orderu Gwiazdy Rumunii Kawaler 1. klasy Orderu Miecza (Szwecja)

Spis treści

ŻyciorysEdytuj

Służbę wojskową rozpoczął jako ochotnik w cesarskiej i królewskiej Armii. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w 1918 roku wstąpił do Wojska Polskiego i został dowódcą artylerii pociągu pancernego. Za udział w wojnie polsko-bolszewickiej otrzymał krzyż srebrny orderu wojennego Virtuti Militari. Jako ochotnik brał udział w III powstaniu śląskim w 1921 roku, a w 1922 rozpoczął służbę w 7 pułku artylerii ciężkiej w Poznaniu. Z dniem 1 listopada 1924 został przydzielony do Wyższej Szkoły Wojennej w Warszawie, w charakterze słuchacza Kursu Normalnego 1924–1926. 1 grudnia 1924 awansował na kapitana ze starszeństwem z dniem 15 sierpnia 1924 i 131. lokatą w korpusie oficerów artylerii. Z dniem 11 października 1926, po ukończeniu kursu i otrzymaniu dyplomu naukowego oficera Sztabu Generalnego, został przydzielony do Doświadczalnego Centrum Wyszkolenia w Rembertowie. W Wyższej Szkole Wojennej był asystentem wykładowcy taktyki mjr. Jana Kosiny[1], w latach 1930–1934 pełnił w WSWoj. służbę jako wykładowca taktyki[2]. 17 grudnia 1931 awansował na majora ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1932 i 19. lokatą w korpusie oficerów artylerii. W latach 1934–1936 służył w 27 pułku artylerii lekkiej we Włodzimierzu Wołyńskim na stanowisku dowódcy dywizjonu[3]. Jesienią 1936 został przeniesiony do Sztabu Głównego i mianowany attaché wojskowym w Sztokholmie z siedzibą w Warszawie[4].

W kampanii wrześniowej był oficerem Oddziału III Operacyjnego Sztabu Naczelnego Wodza. 18 września 1939 opuścił kraj przez granicę z Rumunią, a następnie przedostał się do Francji i zgłosił do generała Władysława Sikorskiego. W okresie kampanii francuskiej pełnił funkcję oficera łącznikowego przy francuskim Sztabie Generalnym. Po klęsce Francji znalazł się w Londynie i pracował w Sztabie Naczelnego Wodza na stanowisku szefa Oddziału III Operacyjnego. Był również komendantem Wyższej Szkoły Wojennej w Wielkiej Brytanii i głównym redaktorem (wydawanego w Londynie) czasopisma wojskowego „Bellona”[5].

Był żonaty z Zofią Marecką z d. Korczyńską (1906-2001), miał syna Jacka (ur. 1930 r.) i córkę Teresę (ur. 1934)[5].

Śmierć w GibraltarzeEdytuj

Pułkownik Andrzej Marecki zginął w Gibraltarze 4 lipca 1943 w katastrofie lotniczej. Samolot Liberator II AL523 spadł do morza o godzinie 23:07, 16 sekund po wystartowaniu. Ciało pułkownika zostało wyrzucone przez morze i odnalezione trzy dni po katastrofie[6]. Pochowany na cmentarzu Polskich Lotników w Newark w Anglii.

Ekshumacja w 2010 i ponowny pogrzebEdytuj

 
Grób Andrzeja Mareckiego na warszawskim Cmentarzu Wojskowym na Powązkach

W grudniu 2010 ramach śledztwa Instytutu Pamięci Narodowej dokonano ekshumacji poległych w katastrofie w Gibraltarze trzech oficerów, Tadeusza Klimeckiego, Andrzeja Mareckiego i Józefa Ponikiewskiego, w celu przeprowadzenia badań w Zakładzie Medycyny Sądowej Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. 9 grudnia 2010 r. odbył się ponowny pogrzeb pułkownika Andrzeja Mareckiego. Spoczął w Kwaterze Żołnierzy Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie (kwatera D20/1/3)[7].

Ordery i odznaczeniaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Paweł Kosina. Helena Kosinówna. Rodzina i sanoccy przyjaciele. „Góra Przemienienia”, s. 12, 22 (14) z 28 maja 2006. Parafia Przemienienia Pańskiego w Sanoku. 
  2. Rocznik oficerski 1932, s. 185, 798.
  3. Dziennik Personalny Ministra Spraw Wojskowych z 22 grudnia 1934 r., Nr 14, s. 263.
  4. Piotr Stawecki, Attaché wojskowi Drugiej Rzeczypospolitej, s. 120, 132.
  5. a b Informacje uzyskane od syna płk. Mareckiego, niezweryfikowane
  6. David Irving: Wypadek: Śmierć generała Sikorskiego. Rachocki i S-ka, 2000. ISBN 83-86379-46-4.
  7. Quiz - Instytut Pamięci Narodowej, www.ipn.gov.pl [dostęp 2017-11-21] (pol.).
  8. Dziennik Personalny z 1922 r. Nr 2, s. 112
  9. Zarządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej. Nadanie Krzyża Zasługi. „Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych”. Nr 4, s. 19, 19 marca 1935. 
  10. Zarządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej. Zezwolenie na przyjęcie i noszenie orderów. „Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych”. Nr 1, s. 6, 19 marca 1937. 

BibliografiaEdytuj

  • Piotr Stawecki, Attaché wojskowi Drugiej Rzeczypospolitej, Przegląd Historyczno-Wojskowy Nr 2 (202), Warszawa 2004.

Linki zewnętrzneEdytuj