Otwórz menu główne

Andrzej Rozhin (ur. 4 maja 1940 we Lwowie) – polski reżyser teatralny, aktor, scenarzysta, dyrektor teatrów i festiwali teatralnych.

Andrzej Rozhin
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 4 maja 1940
Lwów
Zawód reżyser teatralny
Współmałżonek Izabella Rozhin
Lata aktywności od 1961 roku
Odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi Złota Odznaka im. Janka Krasickiego Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” Zasłużony dla Kultury Polskiej
Strona internetowa

Spis treści

ŻyciorysEdytuj

Student i aktorEdytuj

Andrzej Rozhin studiował w Państwowej Wyższej Szkole Teatralnej w Krakowie i na Uniwersytecie Marii Curie Skłodowskiej w Lublinie, gdzie w 1961 założył Akademicki Teatr UMCS GONG-2, mający stać się później jednym z najważniejszych teatrów studenckich lat 60. i 70. Teatr GONG-2 powstał pod nazwą „Gong 7/30”. Rozhin był jego kierownikiem artystycznym, reżyserem, autorem spektakli i aktorem. We wrześniu 1965 „Gong 7/30” przekształcił się w Akademicki Teatr GONG-2. Rozhin zrealizował w Gongu ponad 30 przedstawień, m.in. Pieśni i songi Pana Brechta, prapremierę światową dramatu Daniela Charmsa Elżbieta Bam, Wietnam ukrzyżowany, Dialog na Święto Narodzenia a.d. 1647, Testament Francois Villona, Everymana, a także sztuki Różewicza, Brylla, Grochowiaka i inne.

Równolegle w latach 1961-1967 Andrzej Rozhin był aktorem Teatru im. H.Ch. Andersena w Lublinie, gdzie zadebiutował jako reżyser w teatrze profesjonalnym sztuką St. Lema Eden (1979). W latach 1965-74 organizował w Lublinie Festiwal Młodej Kultury – Studencką Wiosnę Teatralną, której kontynuacją była Lubelska Wiosna Teatralna – kierował nią w latach 1985-93.

Po zakończeniu działalności w Gong -2 wyjechał do Gorzowa Wielkopolskiego, gdzie objął dyrekcję w Teatrze im. Juliusza Osterwy. W latach 1974-1993 jako dyrektor i kierownik artystyczny zarządzał wieloma teatrami w Polsce: Teatrem im. Stefana Jaracza w Olsztynie, Teatrem im. Juliusza Słowackiego w Koszalinie, Teatrem Polskim w Szczecinie oraz Teatrem im. Juliusza Osterwy w Lublinie, gdzie odniósł największe sukcesy artystyczne i frekwencyjne.

Członek Rady Kultury przy Ministrze Kultury (minister urzędujący: Izabella Cywińska)Edytuj

Członek rzeczywisty SPATiF – ZASP od 1964 roku. Od 1996 roku działa aktywnie w ZASP. W latach 1997-99 był wiceprzewodniczącym Koła Aktorów Niezależnych przy Oddziale Warszawskim ZASP, zabiegał o utworzenie Teatru ZASP. Przewodniczący Sądu Koleżeńskiego Oddziału Warszawskiego ZASP. Członek Zarządu Sekcji Dramatu. Na 47 Zjeździe ZASP wybrany do Zarządu Głównego ZASP. Członek Zarządu Głównego w latach 2002-2006). Od roku 2007 (49 Zjazd) członek Rady Programowej ZASP. Pełnomocnik Prezesa ZASP ds. Raportu o stanie polskiego teatru[1], którego jest inicjatorem i współautorem oraz organizatorem I Forum Teatr Jutra (Teatr Narodowy 04.2004). Był redaktorem książki prezentującej dyskusje i referaty I Forum Teatr Jutra. Organizator i współautor wystawy fotograficznej Twarze ZASP(2006). Inicjator reaktywowania Sekcji Dyrektorów ZASP, organizator spotkania dyrektorów polskich teatrów (2006). Pełnomocnik Prezesa ds. jubileuszu 90-lecia ZASP.

Rozhin jest współautorem, wraz z córką Aleksandrą, monografii Teatru Gong-2 Akademicki Teatr GONG 2. Spojrzenie w przeszłość Wyd. UMCS 2005[2].

Autor projektu, redaktor, współautor, producent wydawnictwa jubileuszowego Artyści sceny polskiej w ZASP 1918-2008: 90 lat Związku Artystów Scen Polskich: księga jubileuszowa[3] (wyd. ZASP 2008) oraz Suplementu do księgi jubileuszowej[4] (2010).

TwórczośćEdytuj

W sumie wyreżyserował ponad 180 realizacji w teatrach polskich i zagranicznych.
W teatrach Andrzeja Rozhina debiutowało wielu polskich artystów, m.in. Agnieszka Holland (Emigranci Sł. Mrożka), Bohdan Cybulski (Akt przerywany T.Różewicza), Feliks Falk, Marcin Jarnuszkiewicz, Joanna Pielat-Rusinkiewicz, Laco Adamik, Michał Bajor, Piotr Rubik, Bogusław Linda, Leon Barański i inni.

Jako reżyser w teatrze dramatycznym Andrzej Rozhin zadebiutował w Teatrze Wybrzeże (Gdańsk) sztuką Tadeusza Różewicza Kartoteka (1970). Wiele razy potem wraca do tego wybitnego polskiego autora (Spojrzenia, czyli przygotowanie do wieczoru autorskiego, Teatr niekonsekwencji Warszawa 1978, Białe małżeństwo Olsztyn 1976, Lublin 1988, Węgry 1989, Warszawa 1996).

Rozhin uprawiał różne gatunki dramatyczne (komedia, dramat, musical, opera). Jest inscenizatorem wielkich widowisk teatralnych, doskonale czuje muzykę i ruch w teatrze. Realizuje wielki repertuar m.in. sztuki Szekspira, Słowackiego, Wyspiańskiego, Bogusławskiego, Fredry, ale także z wielkimi sukcesami repertuar musicalowy. Kilkakrotnie reżyseruje Operę za 3 grosze Brechta, ale także Mutter Courage. Wprowadza na polskie sceny musicale O Podlas Gabora Pressera i Braci krwi Willy’ego Russela. (Ten ostatni musical reżyseruje z powodzeniem na Słowacji, gdzie był grany 7 sezonów). Reżyseruje Człowieka z La Manchy i Betleem Polskie w wersji operowej.

Andrzej Rozhin realizował wiele tytułów w teatrach słowackich (m.in. Presov, Zvolen, Bańska Bystrzyca, Spiska Nowa Wieś), na Węgrzech (Debrecen, Eger, Budapeszt). Jest reżyserem przedstawień w Teatrze TV. Wprowadził na polskie sceny wiele sztuk m.in. Equus Shaffera, Edukację Rity W. Russela, Dekoratora i Chwile słabości D. Churchilla, Beauty and the Best Boswella, ale także sztuki Williamsona, Cooneya, Toma Kempinskiego, Colline Serreau, Mortimera i Cooke’a, N. Erdmana (Mandat, Samobójca), Wampiłowa, Gelmana i innych. Wielokrotnie reżyseruje sztuki polskich autorów (M. Choromański, W. Gombrowicz, St. Mrożek, Wł. Terlecki, E. Redliński, K. Orłoś, St. Tym. St. Dejczer i inni). Z prapremier warto wymienić m.in. prapremierę polskiego musicalu Cyrano E. Brylla i P. Rubika (Warszawa), Obrażonych E. Lachnitt, Wodza R.M. Grońskiego w Teatrze Polskiego Radia, Cara Samozwańca Adolfa Nowaczyńskiego, Warunek E. Rylskiego, widowisko Sny, Imaginacje, Idee St. Wyspiańskiego. Reżyserował wielkie widowiska plenerowe i galowe (150-lecie Banku Handlowego w Warszawie, 400-lecie Warszawy, Festiwal Kraków 2000, FAMA i inne).

Andrzej Rozhin tworzył swoje przedstawienia z wybitnymi polskimi aktorami m.in. Tadeuszem Łomnickim, Janem Świderskim, Ireną Kwiatkowską, Marianem Kociniakiem, Czesławem Wołłejką, Andrzejem Kopiczyńskim, Pawłem Wawrzeckim, Wojciechem Pokorą, Krzysztofem Globiszem, Krystyną Jandą, Michałem Bajorem, Grażyną Barszczewską, Jerzym Kamasem, Henrykiem Machalicą, Małgorzatą Foremniak, Jerzym Bończakiem, Ewą Wencel, Ewą Ziętek, Ewą Kasprzyk, Teresą Lipowską, Barbarą Rylską, Pawłem Małaszyńskim i wieloma innymi.

Przedstawienia Rozhina zdobywały liczne nagrody na festiwalach krajowych i zagranicznych, m.in. we Wrocławiu, Łodzi, Warszawie, Opolu, Nancy, Parmie, Zagrzebiu, Schersbergu, Budapeszcie, Toruniu, Bratysławie, Zvoleniu i innych.

W ostatnich sezonach zrealizował m.in. prapremierę sztuki Liz Lochhead Perfect days w Teatrze Kwadrat w Warszawie (prem. 16.03.2007), Piękną i bestię Laurence’a Boswella w Teatrze im. Al. hr. Fredry w Gnieźnie (prem. 1.06.2007); operetkę Carla Zellera Ptasznik z Tyrolu w Teatrze Muzycznym w Lublinie (prem. 27.10.2007), prapremierę sztuki Marcina Szczygielskiego Berek, czyli Upiór w moherze w Teatrze Kwadrat w Warszawie (prem. 13.12.2008), Zemstę Fredry w Teatrze J.Osterwy w Gorzowie (prem. 27.03.2009) oraz sztukę N. Ephron Kiedy Harry poznał Sally w Teatrze Kwadrat (prem. 10.05.2010).

W 2011 roku Andrzej Rozhin obchodził 50-lecie pracy artystycznej. 27 marca 2011 w Teatrze Powszechnym im. Jana Kochanowskiego w Radomiu odbyła się premiera sztuki Brat naszego Boga na podstawie dramatu Karola Wojtyły w reżyserii Rozhina. Premierze spektaklu towarzyszyła promocja książki Wybrałem teatr, dokumentującej półwiecze działalności artystycznej Andrzeja Rozhina.

Odznaczenia i nagrodyEdytuj

Za swoją działalność Andrzej Rozhin otrzymał liczne odznaczenia państwowe, regionalne i ministerialne, m.in.: Złoty Krzyż Zasługi, Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski, Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”.

  • 1965 – Zasłużony dla Kultury Studenckiej, Rada Naczelna ZSP
  • 1968 – Srebrna Odznaka „Zasłużony dla Uniwersytetu Marii Curie Skłodowskiej w Lublinie”
  • 1969 – Odznaka „Zasłużony Działacz Kultury”
  • 1970 – Za Zasługi dla Ruchu Amatorskiego, CPARA - Warszawa
  • 1970 – Złota Odznaka Zrzeszenia Studentów Polskich
  • 1971 – Medal „Za Zasługi dla Kultury Studenckiej 1951-1971” – RN ZSP
  • 1971 – Odznaka „XX Lat Zrzeszenia Studentów Polskich”
  • 1972 – Nagroda Indywidualna Ministra Nauki, Szkolnictwa Wyższego i Techniki – za rok 1972 - III stopnia
  • 1974 – Złota Odznaka „Zasłużony Dla UMCS”
  • 1974 – Złota Odznaka im. Janka Krasickiego
  • 1974 – Medal „Nauka W Służbie Ludu” za zasługi dla Uniwersytetu nadany Uchwałą Senatu 23 grudnia 1974
  • 1974 – Medal XX lat UMCS - Zasłużony dla UMCS
  • 1975 – Odznaczenie „Gryf Szczeciński” – Za Zasługi dla Województwa Szczecińskiego
  • 1976 – Złota Odznaka Honorowa „Za Zasługi dla Województwa Gorzowskiego”
  • 1979 – Złota Odznaka Honorowa „Za Zasługi dla Województwa Koszalińskiego”
  • 1979 – Nagroda Wojewody Koszalińskiego za rok 1979
  • 1986 – Srebrna Honorowa Odznaka Zasłużonemu dla Lublina – 5 lutego 1986
  • 1987 – Nagroda Prezydenta Miasta Lublina
  • 1988 – Nagroda Artystyczna Miasta Lublina za Sezon 1988/89
  • 1988 – Nagroda Wojewódzkiej Rady Narodowej Za Wybitne Osiągnięcia w Dziedzinie Kultury
  • 1989 – Złoty Krzyż Zasługi
  • 1990 – Złota Odznaka „Zasłużony dla Województwa Lubelskiego”
  • 1990 – Wojewódzka Nagroda Teatralna
  • 1991 – Złota Odznaka Honorowa „Zasłużony dla Lublina”
  • 2002 – Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski
  • 2003 – Złota Odznaka FAMA 2003 (Festiwal Artystyczny Młodzieży Akademickiej)
  • 2008 – Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”[5]

PrzypisyEdytuj

  1. Raport o stanie polskiego teatru za rok 2001. Związek Artystów Scen Polskich. Warszawa 2003, ​ISBN 83-901766-6-1
  2. Aleksandra Rozhin, Gong 2. Spojrzenie w przeszłość. Akademicki Teatr Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Wydawca Uniwersytet Marii Curie – Skłodowskiej. Liczba stron: 394. Oprawa: miękka. Wymiar: 165x240 mm, EAN: 9788322722879, ​ISBN 83-227-2287-7
  3. Artyści sceny polskiej w ZASP 1918-2008: 90 lat Związku Artystów Scen Polskich: księga jubileuszowa, pod red. Andrzeja Rozhina, Warszawa, Wydawnictwo Związku Artystów Scen Polskich, 2008, ​ISBN 978-83-901766-8-0
  4. Artyści sceny polskiej w ZASP 1918-2008: 90 lat Związku Artystów Scen Polskich: księga jubileuszowa: suplement, pod red. Andrzeja Rozhina, konsultacja naukowa Barbara Osterloff, Warszawa, Wydawnictwo Związku Artystów Scen Polskich, cop. 2010, ​ISBN 978-83-901766-9-7
  5. Jubileusz 90-lecia ZASP. mkidn.gov.pl, 22 grudnia 2008. [dostęp 2012-12-29].

BibliografiaEdytuj

  • Baza Działu Dokumentacji Instytutu Teatralnego im. Zbigniewa Raszewskiego w Warszawie, http://www.e-teatr.pl/pl/osoby/2570.html
  • Aleksandra Rozhin, Gong 2. Spojrzenie w przeszłość. Akademicki Teatr Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Wydawca Uniwersytet Marii Curie - Skłodowskiej. Liczba stron: 394. Oprawa: miękka. Wymiar: 165x240 mm, EAN: 9788322722879, ​ISBN 83-227-2287-7
  • Wybrałem teatr, o teatrze Andrzeja Rozhina z okazji jubileuszu 50-lecia pracy artystycznej (1961-2011), pod redakcją Tomasza Miłkowskiego i Anny Kulpy, wydawca Miasto Lublin, Teatr Powszechny im. J. Kochanowskiego w Radomiu, 2011, ​ISBN 978-83-930356-2-5

Linki zewnętrzneEdytuj