Otwórz menu główne
Andrzej Toczewski

Andrzej Toczewski (ur. 2 marca 1947 w Zielonej Górze) – historyk wojskowości, muzealnik, regionalista, badacz dziejów II wojny światowej, w szczególności zbrodni hitlerowskich oraz problematyki jenieckiej, dyrektor Muzeum Ziemi Lubuskiej w Zielonej Górze, kustosz dyplomowany.

Jako historyk prowadzi działalność naukową dotyczącą – obok historii II wojny światowej – dziejów Ziemi Lubuskiej i tożsamości kulturowej jej mieszkańców oraz historii i funkcjonowania muzeów na Ziemi Lubuskiej. Pomysłodawca terminu Śląsk Lubuski[1] określającego południową część województwa lubuskiego.

ŻyciorysEdytuj

W 1976 roku ukończył studia historyczne w Wyższej Szkole Pedagogicznej w Zielonej Górze (WSP). Stopień doktora nauk humanistycznych w zakresie historii uzyskał na Wydziale Historycznym Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu w 1983 roku na podstawie pracy zatytułowanej Walki 1 Frontu Białoruskiego o przełamanie linii Środkowej Odry w 1945 roku.

Z WSP był związany zawodowo do 1994 roku, jako m.in. założyciel i pierwszy dyrektor wydawnictwa tej uczelni, adiunkt w Instytucie Historii, wykładowca i twórca Pracowni Badań nad Dziejami Środkowego Nadodrza, którą kierował do 1983 roku[2].

W latach 1983–1988 pełnił funkcję sekretarza generalnego Lubuskiego Towarzystwa Naukowego. W 1988 roku został pełnomocnikiem rektora ds. rozwoju WSP, jednocześnie w Instytucie Historii był wykładowcą historii powszechnej po 1945 roku. Od roku 2003 do 2010 był zatrudniony jako docent w Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej w Sulechowie, gdzie wykładał muzealnictwo i historię sztuki.

Kilkakrotny laureat stypendiów zagranicznych, m.in. w Niemczech, Wielkiej Brytanii i rocznego stypendium Fundacji Kościuszkowskiej w Stanach Zjednoczonych w latach 1991–1992. Od 1974 roku jest członkiem Głównej Komisji Badania Zbrodni Hitlerowskich w Polsce (obecnie Główna Komisja Badania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu Instytutu Pamięci Narodowej). W latach 1996–1998 pełnił funkcję dyrektora Okręgowej Komisji Badania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Zielonej Górze. W latach 1994–1998 był dyrektorem Wydziału Kultury Sportu i Turystyki Urzędu Wojewódzkiego w Zielonej Górze[3].

Dyrektor Muzeum Ziemi Lubuskiej w Zielonej Górze[4] w latach 1998-2015. Twórca stałych ekspozycji Muzeum Wina[5] i Muzeum Dawnych Tortur[6].

Dorobek naukowyEdytuj

Ważniejsze publikacje[7]:

  • Rola środkowej Odry w bitwie o Berlin w 1945 roku, Zielona Góra 1985
  • Kostrzyn 1945, Warszawa 1987
  • Międzyrzecki Rejon Umocniony, Zielona Góra 2001
  • (red.) Rola muzeów w turystyce i krajoznawstwie, Zielona Góra 2006
  • (red.) Ziemia Lubuska: studia nad tożsamością regionu, Zielona Góra 2004
  • Tradycje zielonogórskiego winiarstwa /Geschichte des Grünberger Weinbaus, Zielona Góra 2001
  • Zielonogórskie Winobrania, Zielona Góra 2005
  • Historia Ziemi Lubuskiej. Krótki zarys dawnych dziejów, Zielona Góra 2008
  • Oflag II C Woldenberg w Dobiegniewie, Dobiegniew-Zielona Góra 2009
  • Bitwa o Odrę w 1945 roku, Zielona Góra 2010
  • Miejsca zbrodni hitlerowskich na terenie Ziemi Lubuskiej, Zielona Góra 2011

Andrzej Toczewski jest twórcą i redaktorem naczelnym czasopisma „Studia Zielonogórskie”[8]

Działalność społecznaEdytuj

Niektóre pełnione funkcje i członkostwa:

  • przewodniczący Rady Muzeum Woldenberczyków–Oflagu IIC w Dobiegniewie[9],
  • wiceprezes Związku Muzeów Polskich (2002–2004)[10],
  • wiceprzewodniczący Wojewódzkiego Komitetu Ochrony Miejsc Pamięci Narodowej (1976–1980)[3],
  • prezes Zarządu Oddziału Polskiego Towarzystwa Historycznego w Zielonej Górze (1992–1996)[11],
  • założyciel (1994) i pierwszy przewodniczący Komitetu Katyńskiego w Zielonej Górze, przekształconego w stowarzyszenie Lubuska Rodzina Katyńska – obecnie jej członek honorowy[12],
  • członek Rady Naukowej Centralnego Muzeum Jeńców Wojennych w Łambinowicach-Opolu i Rady Muzeum w Międzyrzeczu[13],
  • członek Rady do Spraw Muzeów przy Ministrze Kultury (2002–2006)[14],
  • Honorowy Przewodnik Lubuski(2010)[15],
  • członek nadzwyczajny Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej, od 2011 prezes Zielonogórskiego Okręgu ŚZŻAK[16],
  • członek Stowarzyszenia Autorów Polskich (w latach 1986–1990 prezes Zarządu Okręgu SAP)[17].

Odznaczenia i nagrodyEdytuj

Andrzej Toczewski jest także Zasłużonym dla Miasta Kostrzyn nad Odrą oraz Honorowym Obywatelem Zielonej Góry[3].

PrzypisyEdytuj

  1. Śląsk Lubuski
  2. Ludzie nauki, [on-line], [dostęp 2013-11-22]
  3. a b c d e Anitta Maksymowicz, Rys biograficzny Andrzeja Toczewskiego, w: Historia-Kultura-Muzeum, red. A. Maksymowicz, Zielona Góra 2012, s. 24–25.
  4. Struktura organizacyjna MZL (pol.). Muzeum Ziemi Lubuskiej. [dostęp 2014-02-18].
  5. Muzeum Wina. Muzeum Ziemi Lubuskiej. [dostęp 2014-02-18].
  6. Muzeum Dawnych Tortur. Muzeum Ziemi Lubuskiej. [dostęp 2014-02-18].
  7. Wykaz publikacji Andrzeja Toczewskiego. Katalog Główny Biblioteki Narodowej. [dostęp 2014-02-18].
  8. Studia Zielonogórskie (pol.). Muzeum Ziemi Lubuskiej. [dostęp 2014-02-18].
  9. Sesja naukowa "Nowa Marchia – prowincja zapomniana – wspólne korzenie", WiMBP Gorzów, [dostęp: 4 marca 2014]
  10. Szef muzealników, Gazeta.pl [dostęp: 4 marca 2014]
  11. 50 lat Polskiego Towarzystwa Historycznego w Zielonej Górze 1954-2004, Instytut Historii Uniwersytetu Zielonogórskiego; [dostęp: 4 marca 2014]
  12. Włodzimierz Bogucki, Lubuska Rodzina Katyńska w Zielonej Górze (cz. I), „Studia Zielonogórskie”, 2008, t. XIV, s. 151-153.
  13. Anitta Maksymowicz, Biogram Andrzeja Toczewskiego, [w:] Muzeum w Zielonej Górze 1922-2012, red. A. Cincio, A. Maksymowicz, Zielona Góra 2012, s. 303.
  14. Decyzja Ministra Kultury w sprawie powołania Rady do Spraw Muzeów przy Ministrze Kultury, BIP Ministerstwa Kultury; [dostęp: 4 marca 2014]
  15. Andrzej Toczewski – honorowym przewodnikiem lubuskim, „Przewodnik Lubuski”; [dostęp: 4 marca 2014]
  16. Nadzywczajny Zjazd Okręgowy Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej w Zielonej Górze, „Biuletyn Informacyjny Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej Zarządu Okręgu w Zielonej Górze”, marzec 2011, nr 1, s. 3, 5.
  17. pbl.ibl.poznan.pl
  18. „Museion” 1999, nr 4, s. 18
  19. Uroczysta sesja Rady Miasta Zielona Góra, BIP Urzędu Miasta w Zielonej Górze, [dostęp: 4 marca 2014]
  20. „Museion” 2008, nr 23, s. 5.
  21. „Museion” 2012, nr 31, s. 4.
  22. „Museion” 2012, nr 32, s. 7.
  23. „Museion” 2013, nr 34, s. 24.

Linki zewnętrzneEdytuj

  • Andrzej Toczewski w programie Regionalnej Telewizji Lubuskiej Superbohater ZG