Otwórz menu główne

Andrzej Jarosław Udalski (ur. 22 stycznia 1957[1] w Łodzi) – polski astronom i astrofizyk, profesor nauk fizycznych, dyrektor Obserwatorium Astronomicznego Uniwersytetu Warszawskiego.

Andrzej Udalski
Data i miejsce urodzenia 22 stycznia 1957
Łódź
Zawód, zajęcie astronom
Tytuł naukowy profesor nauk fizycznych
Stanowisko dyrektor Obserwatorium Astronomicznego Uniwersytetu Warszawskiego
Odznaczenia
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski

Spis treści

ŻyciorysEdytuj

W 1975 zdał maturę w VIII Liceum Ogólnokształcącym im. Adama Asnyka w Łodzi[2][3]. Ukończył w 1980 studia na Wydziale Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego. W tym samym roku został zatrudniony w Obserwatorium Astronomicznym tej uczelni. Doktoryzował się w 1988 na UW, a następnie odbył dwuletni staż naukowy na Uniwersytecie York w Toronto. Habilitował się na macierzystej uczelni w 1996 na podstawie rozprawy zatytułowanej Masowa fotometria gwiazd w kierunku centrum Galaktyki. Postanowieniem Prezydenta RP z 28 marca 2000 otrzymał tytuł profesora nauk fizycznych. Na UW został profesorem zwyczajnym, dyrektorem Obserwatorium Astronomicznego Uniwersytetu Warszawskiego i kierownikiem Katedry Astrofizyki Obserwacyjnej.

W 1992 stanął na czele stworzonego przez siebie i funkcjonującego od tego czasu projektu OGLE (Optical Gravitational Lensing Experiment). W latach 1995–1996 brał udział w budowie Teleskopu Warszawskiego w Obserwatorium Las Campanas w Chile. W 2001 samodzielnie zbudował szerokokątną kamerę mozaikową matrycę CCD, zawierającą ponad 65 milionów elementów światłoczułych. Wraz z grupą OGLE jest także współodkrywcą 30 planet pozasłonecznych wykrytych za pomocą techniki mikrosoczewkowania grawitacyjnego.

Jest autorem i współautorem około 400 prac naukowych. Objął funkcję redaktora naczelnego kwartalnikaActa Astronomica”. Został członkiem korespondentem[1], a następnie członkiem rzeczywistym Polskiej Akademii Nauk, a także członkiem korespondentem Polskiej Akademii Umiejętności[1].

Kierował zespołem naukowców, który dokonał odkrycia obiektu transneptunowego (471143) 2010 EK139 oraz planety pozasłonecznej OGLE-2005-BLG-390L b.

Odznaczenia i wyróżnieniaEdytuj

W 1996 otrzymał Nagrodę Prezesa Rady Ministrów za wybitne osiągnięcia naukowe. W 2002 został laureatem Nagrody Fundacji na Rzecz Nauki Polskiej (tzw. polskiego Nobla) w dziedzinie nauk ścisłych (za rewizję skali odległości we Wszechświecie i odkrycie wielu ciemnych obiektów towarzyszących gwiazdom). W 2009 otrzymał grant w wysokości blisko 2,5 miliona euro w programie Ideas Europejskiej Rady ds. Badań Naukowych wspierającym nowatorskie projekty naukowe[4]. W 2017 został uhonorowany nagrodą Dan David Prize[5].

W 2012 prezydent Bronisław Komorowski, za wybitne osiągnięcia w pracy naukowo-badawczej i działalności dydaktycznej, za zasługi na rzecz rozwoju nauki w Polsce i na świecie oraz wspieranie międzynarodowej współpracy naukowej, odznaczył go Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski[6][7].

PrzypisyEdytuj

  1. a b c Andrzej Udalski. pan.pl. [dostęp 2012-09-16].
  2. Absolwenci. W: Osiemdziesięciolecie powołania Społecznego Polskiego Gimnazjum Męskiego w Łodzi obecnego VIII Liceum Ogólnokształcącego im. Adama Asnyka. Biuletyn okolicznościowy z okazji zjazdu wychowanków 31 marca 2001 r.. s. 40.
  3. Naukowcy. VIII Liceum Ogólnokształcące w Łodzi. [dostęp 2013-04-28].
  4. Prof. Andrzej Udalski wyróżniony przez Europejską Radę ds. Badań Naukowych. astronomia.pl, 2009-11-04. [dostęp 2012-09-16].
  5. Polski astronom prof. Andrzej Udalski został laureatem nagrody Dan David Prize 2017. wyborcza.pl, 2017-02-09. [dostęp 2017-02-09].
  6. M.P. z 2012 r. poz. 765
  7. Odznaczenia z okazji Święta 3 Maja. prezydent.pl, 2012-05-03. [dostęp 2012-09-16].

BibliografiaEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj