Otwórz menu główne

Angela Bassett

amerykańska aktorka

Angela Evelyn Bassett[1][2] (ur. 16 sierpnia 1958 w Nowym Jorku) – amerykańska aktorka i reżyserka. Laureatka Złotego Globu dla najlepszej aktorki w komedii lub musicalu oraz nominowana do Oscara za rolę Tiny Turner w filmie Tina[3], ponadto sześciokrotnie nominowana do nagrody Emmy.

Angela Bassett
Ilustracja
Angela Bassett (2015)
Imię i nazwisko Angela Evelyn Bassett
Data i miejsce urodzenia 16 sierpnia 1958
Nowy Jork
Zawód aktorka, producentka, reżyserka, aktywistka
Współmałżonek Courtney B. Vance
(od 1997)
Lata aktywności od 1985

Spis treści

ŻyciorysEdytuj

Wczesne lataEdytuj

 
Angela Basset z mężem, aktorem Courtneyem B. Vance’m (2007).

Urodziła się w Nowym Jorku[4] jako córka Betty Jane (z domu Gilbert; 1935–2014)[5][6], i Daniela Benjamina Bassetta (1924–1981)[7]. Dorastała w Harlemie. Po separacji rodziców, przeniosła się z matką i młodszą siostrą D'nette z Winston-Salem w Północnej Karolinie do St. Petersburga na Florydzie, gdzie wychowywana była przez samotną matkę, która pracowała jako urzędnik państwowy[6] i pracownik socjalny[8]. Po ukończeniu szkoły podstawowej Jordan Park Elementary School, w 1970 zaczęła uczęszczać do Disston Middle School. Po ukończeniu siódmej klasy została przeniesiona do Azalea Middle School, gdzie ukończyła ósmą i dziewiątą klasę[9].

W młodości Bassett była „zakochana” w The Jackson 5 i wraz z rozwojem jej zainteresowań rozrywką z siostrą często wystawiały przedstawienia, czytały wiersze lub wykonywały muzykę popularną dla swojej rodziny. Nauczycielka szkoły średniej zachęciła ją do złożenia wniosku na Uniwersytet Yale[10]. Po ukończeniu Boca Ciega High School w Gulfport (1976)[3], otrzymała stypendium i podjęła afroamerykańskie studia na Uniwersytecie Yale’a w New Haven (1980)[3]. W roku 1983 uzyskała tytuł magistra sztuk pięknych w Yale School of Drama[9], a jako studentka poznała swojego przyszłego męża Courtneya B. Vance’a[11].

Podczas studiów w latach 1981-1982 występowała w przedstawieniu autorstwa Dereka Walcotta Beef, No Chicken w Yale Repertory Theatre[6]. W 1982 była obsadzona w produkcji off-Broadwayowskiej Colored People's Time[6]. W latach 1984-1985 była związana z Hartford Stage Company w Hartford, gdzie wystąpiła jako Eve, Żona Noego, Mary i Gill w The Mystery Plays[6].

KarieraEdytuj

W 1985 jej pierwszym występem na Broadwayu była spektakl Czarna kobieta w Second Stage Theatre. Wystąpiła także w dwóch dramtach Augusta Wilsona w Yale Repertory Theatre, pod kierunkiem swojego instruktora Lloyda Richardsa: Ma Rainey's Black Bottom (1985) i Joe Turner's Come and Gone (1985-1986) jako Martha Pentecost[12]. Zadebiutowała na szklanym ekranie jako prostytutka przy HQ w dreszczowcu telewizyjnym CBS Podwójne ujęcie (Doubletake, 1985)[13] z Richardem Crenną i Beverly D’Angelo. Jej pierwszym występem na kinowym ekranie była niewielka rola dziennikarki w filmie sensacyjnym F/X (1986)[10] u boku Bryana Browna i Briana Dennehy. Potem przyłączyła się do Screen Actors Guild (SAG).

W 1988 przeniosła się do Los Angeles, gdzie podjęła pracę na planie dramatu gangsterskiego Johna Singletona Chłopaki z sąsiedztwa (1991)[13] u boku Laurence’a Fishburne’a, Cuby Goodinga Jr. i Ice’a Cube. Dwukrotnie zagrała postać Betty Shabazz, wdowy po Malcolma X: w dramacie biograficznym Spike’a Lee Malcolm X (1992) z Denzelem Washingtonem i Mario Van Peeblesa Czarne Pantery (Panther, 1995)[14] z Kadeemem Hardisonem.

W miniserialu biograficznym ABC The Jacksons: An American Dream (1992)[13] w reżyserii Karena Arthura wystąpiła jako Katherine Jackson, matka słynnych dzieci (Michael Jackson, Randy Jackson, Jackie Jackson, Jermaine Jackson, Marlon Jackson, Tito Jackson, La Toya Jackson i Janet Jackson)[15]. W 1993 przyjęła rolę Tiny Turner (do roli kandydowały też Halle Berry i Robin Givens)[14] w dramacie biograficznym Briana Gibsona Tina (Tina – What's Love Got To With It), za którą otrzymała Złoty Glob dla najlepszej aktorki w filmie komediowym lub musicalu[15] i zdobyła nominację do Oscara dla najlepszej aktorki pierwszoplanowej[8] (nagrodę odebrała Holly Hunter za Fortepian).

W 1995 zagrała w komedii grozy Wesa Cravena Wampir w Brooklynie[13] jako torturowana policjant detektyw Rita Veder z mroczną tajemnicą u boku Eddie’ego Murphy, dreszczowcu Kathryn Bigelow Dziwne dni[13] jako szofer i ochroniarz Lornette „Mace” Mason (Nagroda Saturn w kategorii najlepsza aktorka drugoplanowa) z Ralphem Fiennesem i melodramacie Foresta Whitakera Czekając na miłość[8] wg powieści Terry McMillan jako Bernadine Harris z Whitney Houston.

Trzy razy zdobyła NAACP Image Awards: jako Ruby Delacroix, zamężna właścicielka baru w Luizjanie w dramacie Showtime Gdzieś w Luizjanie (Ruby's Bucket of Blood, 2001), za kreację Rosy Parks w dramacie telewizyjnym CBS Droga do wolności - historia Rosy Parks (The Rosa Parks Story, 2002) i za rolę Cate Banfield w serialu NBC Ostry dyżur (2008–2009).

Była sześciokrotnie nominowana do nagrody Emmy: w 1996 za występ w programie PBS Storytime, w 2002 za Droga do wolności - historia Rosy Parks (The Rosa Parks Story, 2002), w 2003 jako producentka dramatu Showtime Ich Ameryka (Our America, 2002) z Joshem Charlesem, w 2014 jako Marie Laveau w American Horror Story: Sabat (2013–14), w 2015 za rolę Desiree Dupree w American Horror Story: Freak Show (2014–15) oraz w 2017 jako Catherine w jednym z odcinków serialu Netflix Specjalista od niczego - pt. „Thanksgiving” (2017).

Życie prywatneEdytuj

12 października 1997 wyszła za mąż za Courtneya B. Vance’a[6]. 27 stycznia 2006 zostali rodzicami bliźniaków: Bronwyn Golden i Slatera Josiaha, urodzonymi w Kalifornii przez surogatkę[9].

Ambasadorka dobrej woli UNICEF[9]. Zwolenniczka Boys & Girls Clubs of America (BGCA)[14].

Jest osobą wierzącą, uczęszcza na nabożeństwa do Kościoła Bożego w Los Angeles, wraz ze swoim kolegą Denzelem Washingtonem[9].

Filmografia jako aktorkaEdytuj

FilmyEdytuj

Rok Tytuł Rola Dodatkowe informacje
1985 Podwójne ujęcie prostytutka film telewizyjny
1986 F/X reporterka telewizyjna
Liberty Linda Thornton film telewizyjny
1990 Challenger Cheryl McNair film telewizyjny
Gliniarz w przedszkolu stewardesa
Dla dobra dziecka Lori film telewizyjny
Perry Mason: Urwany śpiew Carla Peters film telewizyjny
1991 Chłopaki z sąsiedztwa Reva Devereaux
Inna strona miłości Willie film telewizyjny
Pożar. Uwięzieni na 37 piętrze Allison film telewizyjny
Miasto nadziei Reesha
Wyjątkowe zwycięstwo Lois film telewizyjny
Bohaterowie „Pustynnej Burzy” Phoebe Jeter film telewizyjny
Line of Fire: The Morris Dees Story Pat
1992 Malcolm X Betty Shabaz
Critters 4 Fran
Niewinna krew Sinclair
Wygrać z losem Dawn / Rhonda
1993 Tina Anna Mae Bullock / Tina Turner
1995 Dziwne dni Lornette Mace Mason
Czekając na miłość Bernadine Harris
Wampir w Brooklynie Rita Verder
Czarne Pantery Betty Shabazz
1997 Kontakt Rachel Constantine
1998 Jak Stella zdobyła miłość Stella Payne
1999 Nasz przyjaciel, Martin matka Milesa dubbing
Koncert na 50 serc Koncert na 50 serc
2000 Supernova Kaela Evers
Słoniątko Groove dubbing
Boesman i Lena Lena
2001 Rozgrywka Diane
Gdzieś w Luizjanie Ruby Delacroix film telewizyjny
2002 Miasto słońca Desiree
The Rosa Parks Story Rosa McCauley Parks film telewizyjny
2003 Jeźdźcy Apokalipsy kochanka
Unchained Memories lektorka głos
2004 Pan 3000 Mo
Uwięziona we śnie Elizabeth Chase
2005 Pan i pani Smith szefowa pana Smitha głos, niewymieniona w napisach
2006 Akeelah i jej nauczyciel Wanda
Bomba zegarowa Jill Greco
2007 Rodzinka Robinsonów Mildred dubbing
2008 Meet the Browns Brenda Brown
Gospel Hill Sarah Malcolm
Cena prawdy Bonnie Benjamin
Of Boys and Men Rieta Cole
2009 Notorious Voletta Wallace
2011 Green Lantern dr Waller
Skok przez miotłę Claudine Watson
Identity Martha Adams film telewizyjny
2012 A więc wojna Collins
Rogue Alice Vargas film telewizyjny
2013 Rodzinne święta Aretha Cobbs
Olimp w ogniu Lynn Jacobs
Betty i Coretta Coretta Scott King film telewizyjny
2014 Śnieżny ptak dr Thaler
2015 Ciekawski George 3: Powrót do dżungli dr Kulinda dubbing, film direct-to-video
Ocalona Maureen Crane
Chi-Raq panna Helen
2016 Londyn w ogniu Lynne Jacobs
2018 Czarna Pantera Ramonda
Mission: Impossible – Fallout Erica Sloan
2019 Bumblebee Shatter dubbing
Avengers: Koniec gry Ramonda
Otherhood Carol Walker
2020 Gunpowder Milkshake Anna May

SerialeEdytuj

Rok Tytuł Rola Odcinki Dodatkowe informacje
1985 Search for Tomorrow Salina McCulla
Spenser: For Hire córka Joego „The Choice”
Bill Cosby Show pani Mitchell „Mr. Quiet”
1987 Ryan’s Hope Leonie Peach nieznane odcinki
1988 Bill Cosby Show Sari „Bookworm”
1989 HeartBeat Jeanette Calder R.N. „Gestalt and Battery”
A Man Called Hawk Bailey Webster
Tour of Duty Camilla Patterson
227 Amy Burnett „A Pampered Tale”
Thirtysomething Kate Harriton „Legacy”
1990 Rodzina szpiegów Bev Andress miniserial
Alien Nation Renee Longstreet „Eyewitness News”
Equal Justice Janet Fields „Goodbye, Judge Green”
1991 Flash Linda Lake „Beat the Clock”
Stat Willie Burns „Ladyfinger”
1992 The Jacksons: An American Dream Katherine Jackson miniserial
Bar widmo Evelyn „Sanctuary for a Child”
1995 Get Smart modelka „Pilot” niewymieniona w napisach
2003 Freedom: A History of Us Sheyann Webb „Marching to Freedom Land” dubbing
Melba Pattillo „Let Freedom Ring” dubbing
The Bernie Mac Show ona sama „Laughing Matters”
2005 Agentka o stu twarzach Hayden Chase
2008–2009 Ostry dyżur Cate Banfield
2010 Simpsonowie Michelle Obama „Bart zdobywa pierwszą bazę” dubbing
2013–2018 American Horror Story Marie Laveau Sabat (sezon trzeci)
Apokalipsa (sezon ósmy)
Desiree Dupree Freak Show (sezon czwarty)
Ramona Royale Hotel (sezon piąty)
Lee Harris Roanoke (sezon szósty)
Monet Tumusiime
2015–2016 BoJack Horseman Ana Spanikopita dubbing
2016 Close to the Enemy Eva miniserial
2017 Underground położna „Ache” niewymieniona w napisach
Specjalista od niczego Catherine „Dziękczynienie”
2018–obecnie 9-1-1 Athena Grant 28 odcinków (wszystkie)

Gra wideoEdytuj

Rok Tytuł Rola
2015 Tom Clancy’s Rainbow Six Siege Agentka Six

Filmografia jako reżyserkaEdytuj

Rok Tytuł Dodatkowe informacje
2015 Whitney film telewizyjny
Megaodkrycia serial dokumentalny, odcinek „Water Apocalypse”
2016–2017 American Horror Story

TeatrEdytuj

Rok Tytuł Rola Teatr
1986 Black Girl nieznana McGinn-Cazale Theatre, Nowy Jork
1987 Henryk IV, część 1 Lady Percy Delacorte Theater, Nowy Jork
1988 Joe Turner’s Come and Gone Martha Pentecost Ethel Barrymore Theatre, Nowy Jork
1998 Makbet Lady Makbet Joseph Papp Public Theater / Martinson Theater, Nowy Jork
2011–2012 The Mountaintop Camae Bernard B. Jacobs Theatre, Nowy Jork

PrzypisyEdytuj

  1. Personalidade: Angela Bassett (EUA) (port.). InterFilmes.com. [dostęp 2019-06-23].
  2. Angela Bassett (ang.). Listal. [dostęp 2019-06-23].
  3. a b c Angela Bassett Pictures (ang.). FanPix.Net. [dostęp 2017-10-15].
  4. Angela Bassett - Životopis / Info (cz.). FDb.cz. [dostęp 2019-06-23].
  5. Angela Bassett - What Nationality Ancestry Race (ang.). Ethnicity of Celebs. [dostęp 2011-04-28].
  6. a b c d e f Angela Bassett Biography (1958?-) (ang.). Film Reference. [dostęp 2019-06-23].
  7. Daniel Benjamin Bassett, Jr (1924–1981) (ang.). Find A Grave. [dostęp 2019-06-23].
  8. a b c Angela Bassett (cz.). ČSFD.cz. [dostęp 2016-05-01].
  9. a b c d e Angela Bassett - Actor (rum.). CineMagia.ro. [dostęp 2017-10-15].
  10. a b Angela Bassett (ang.). TV.com. [dostęp 2019-06-23]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-06-23)].
  11. Charli Penn (2011-10-12): Black Love: Angela Bassett and Courtney B. Vance (ang.). Essence. [dostęp 2017-10-15].
  12. Angela Bassett (wł.). MYmovies.it. [dostęp 2019-06-23].
  13. a b c d e Angela Bassett Biography (ang.). Film Reference. [dostęp 2019-06-23].
  14. a b c Angela Bassett Actor, Producer (ang.). TV Guide. [dostęp 2018-11-15]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-06-23)].
  15. a b Angela Bassett (16 de Agosto de 1958) (port.). Filmow.com. [dostęp 2019-06-23].

Linki zewnętrzneEdytuj