Anna Franke

polska spadochroniarka, pilot samolotowy i szybowcowy

Anna Chamoń z domu Franke (ur. 1932[3] w Knurowie) – polska spadochroniarka, instruktorka spadochronowa i reprezentantka Polski w spadochroniarstwie, pilot szybowcowy i samolotowy, sędzia sportowy.

Anna Chamoń (Franke)
Ilustracja
Anna Franke (1956)
Data i miejsce urodzenia 1932
Knurów
Zawód, zajęcie Technik
Miejsce zamieszkania Niemcy
Edukacja Technikum Budownictwa Komunalnego
Małżeństwo Waldemar Chamoń (1961-)
Dzieci Piotr Chamoń
Trener Jan Filus[1]
Zbigniew Chronik[2]
Klub Aeroklub Śląski
Aeroklub Gliwicki
Państwo  Polska
Dyscypliny Spadochroniarstwo
Dorobek medalowy
Reprezentacja  Polska
Spadochronowe Mistrzostwa Świata
srebro Bratysława 1958 celność-indywidualnie
srebro Bratysława 1958 celność-kobiety-drużynowo
srebro Bratysława 1958 celność-skok grupowy
brąz Orange 1962 celność-kobiety-drużynowo
srebro Orange 1962 celność-skok grupowy
Spadochronowe Mistrzostwa Polski
brąz Kraków 1956 celność-kobiety
brąz Strzebielino 1957 celność-kobiety
Zakończenie kariery: 1963 r.
Odznaczenia
Zasłużony Mistrz Sportu

ŻyciorysEdytuj

Anna Franke – wychowana na Śląsku, w rodzinie górniczej. Latała na szybowcach i samolotach oraz wykonywała skoki ze spadochronem. W 1949 roku ukończyła w Zabrzu teoretyczny kurs spadochronowy. We wrześniu 1951 roku uzyskała szybowcową kategorię A i B w Żeńskiej Szkole Szybowcowej w Lęborku i po powrocie została członkinią Aeroklubu Śląskiego. W czerwcu 1952 roku wyjechała do Centrum Wyszkolenia Spadochronowego w Nowym Targu, gdzie przez dziesięć dni uczyła się teorii i wykonywała ćwiczenia naziemne. Pierwszy skok ze spadochronem wykonała 1 lipca 1952 roku z wysokości 600 m, metodą „Na linę”, z liną zamocowaną do fotela pilota w kabinie samolotu. 20 lipca tego samego roku uczestniczyła w pokazie, 130-osobowym desancie spadochronowym, z okazji „Zlotu Młodzieży” w Warszawie[4], który stanowił ostatni punkt pokazu. W 1953 roku ukończyła Centrum Wyszkolenia Lotniczego we Wrocławiu i uzyskała licencję pilota samolotowego[5]. Od 1956 roku była zawodniczką, Aeroklubu Gliwickiego i pełniła funkcję przewodniczącej sekcji spadochronowej. Uczestniczyła w centralnych pokazach lotniczych, startowała w zawodach, w mistrzostwach Polski i mistrzostwach świata. Jako pierwsza w Polsce ustanowiła kobiecy rekord spadochronowy po wprowadzeniu przepisów FAI. Ustanowiła ich kilka. Pierwszy start na mistrzostwach świata miała w Moskwie 1956 roku[2]. W 1958 roku weszła w skład pierwszej kadry narodowej w sporcie spadochronowym[6] i wzięła udział w obozie przygotowawczym przed mistrzostwami świata. W tym samym roku otrzymała tytuł Mistrza Sportu w spadochroniarstwie. W 1961 roku startowała w NRD, a w 1962, w Rumunii[5].

W 1963 roku po odniesionej kontuzji, w skoku treningowym przed zawodami w Opolu, zmuszona została przerwać swoją spadochronową karierę[7]. Przez wiele lat pracowała społecznie w Aeroklubie Gliwickim (m.in. w zarządzie Aeroklubu Gliwickiego), a także jako sędzia sportowy zawodów spadochronowych[5].

Latem 1952 roku ukończyła 5-letnie Technikum Budownictwa Komunalnego. W 1961 roku wyszła za mąż za inż. Waldemara Chamonia i z ich związku urodził się syn Piotr[2]. Po zakończeniu kariery sportowej wyjechała na stałe do Republiki Federalnej Niemiec.

27 stycznia 1995 roku Zarząd Aeroklubu Gliwickiego wpisał Anne Franke na listę najlepszych sportowców 40. lecia Aeroklubu Gliwickiego[8].

Źródło[9]

Osiągnięcia sportoweEdytuj

  • 1952 – sierpień, I Krajowe Zawody Spadochronowe – lotnisko Gocław Aeroklubu Warszawskiego Ligi Lotniczej. Anna Franke w konkurencji kobiet zdobyła VIII miejsce[5] (na 26 startujących)[10].
  • 1953 – 23 maja skoczyła z 3000 m, z samolotu Zlín Z-26 Trenér SP-ASH, a następnego dnia z 4530 m ustanawiając tym samym kobiecy rekord krajowy skoku z natychmiastowym otwarciem spadochronu[11].
  • 1953 – 7 czerwca na lotnisku w Gliwicach, uczestniczyła w pokazach lotniczych m.in. skokach z szyku 5 samolotów, oraz skokach z opóźnionym otwarciem 15 s. Ciekawostką i atrakcją tych pokazów było lądowanie Anny Franke ze spadochronem, na dachu hangaru[12].
  • 1954 – 24 maja po kilku próbach z samolotu oraz z IS-C Żuraw ustanowiła pierwszy kobiecy krajowy rekord wysokości skoku z natychmiastowym otwarciem spadochronu. Samolot opuściła na wysokości 4350 m[5].
  • 1954 – w lipcu Anna Franke wykonała skok ze spadochronem z wysokości 4000 m z natychmiastowym otwarciem, ustanawiając rekord Polski. Samolot Zlín Z-26 Trenér pilotowany był przez pilota inst. Zdzisława Konika[12].
  • 1954 – 29 lipca na lotnisku w Gliwicach wykonano pierwsze skoki w nocy. Wykonawcami skoków byli instruktorzy spadochronowi: Anna Franke, Jan Filus, Adolf Byrski, Franciszek Wójcikiewicz oraz Marcin Jaxa-Rożen[12].
  • 1955 – 18-25 września II Spadochronowe Mistrzostwa Polski, Białystok. Klasyfikacja indywidualna: XXXVII miejsce – Anna Franke[13].
  • 1956 – 9-21 września III Spadochronowe Mistrzostwa Polski, Kraków. Klasyfikacja kobiet: III miejsce - Anna Franke (Aeroklub Gliwicki)[14].
  • 1956 – III Spadochronowe Mistrzostwa Świata – Moskwa. Klasyfikacja indywidualna: XVII miejsce – Anna Franke[10] [5].
  • 1957 – 4–16 sierpnia IV Spadochronowe Mistrzostwa Polski - Strzebielino. Klasyfikacja kobiet: III miejsce – Anna Franke[14] (Aeroklub Gliwicki[12].
  • 1958 – Międzynarodowe Zawody Spadochronowe NRD-Polska-ZSRR. Klasyfikacja indywidualna: VIII miejsce – Anna Franke[5].
  • 1958 – 10 lipca Anna Franke ustanowiła 2 rekordy krajowe na celność lądowania z wysokości 1500 m, wynikiem 2,7 m w klasyfikacji kobiet i ogólnej[12].
  • 1958 – 21 lipca Anna Franke wspólnie z Antoniną Chmielarczyk i Marią Wojtkowską pobiły rekord Polski w skokach dziennych z natychmiastowym otwarciem spadochronu, grupa 3, z wys. 600 m w Nowym Targu, uzyskując wynik 15,63 m[6].
  • 1958 – 9 sierpnia Anna Franke wspólnie z Antoniną Chmielarczyk i Marią Wojtkowską pobiły rekord Polski, grupa 3, z wysokości 1500 m, na Mistrzostwach Świata w Bratysławie uzyskując wynik 14,04 m[6].
  • 1958 – 16 sierpnia IV Spadochronowe Mistrzostwa Świata, Bratysława (Czechosłowacja). Polska wystawiła reprezentację kobiet w składzie: Anna Franke, Antonina Chmielarczyk, Maria Wojtkowska[15]. W konkurencji skoku grupowego zawodniczki te zajęły II miejsce zdobywając wicemistrzostwo świata i srebrny medal. W klasyfikacji drużynowej kobiet, w tym samym składzie, zajęły II miejsce zdobywając Wicemistrzostwo Świata i srebrny medal. Ogólnie, na tych Mistrzostwach Świata, Anna Franke reprezentując Polskę i Aeroklub Gliwicki zdobyła 3 srebrne medale[16]. Trenerem kadry narodowej był Zbigniew Chronik[2].
  • 1961 – Zawody Spadochronowe w Gera koło Lipska (NRD). Klasyfikacja zespołowa: II miejsce – ekipa polska z Anną Franke[17].
  • 1962 – 2 lipca w Bukareszcie (Rumunia), Anna Franke ustanowiła rekord krajowy skoku z wysokości 1000 m z opróżnionym otwarciem spadochronu na celność lądowania wynikiem 3,283 m[5] i w skoku grupowym w celności lądowania z opóźnionym otwarciem spadochronu z wysokości 1000 m, wynikiem 5,073 m[18].
  • 1962 – VI Spadochronowe Mistrzostwa Świata w Orange (USA). Polska reprezentacja kobieca w składzie: Anna Franke, Antonina Chmielarczyk, Janina Krajewska i Marianna Puchar w konkurencji drużynowej zajęły III miejsce, zdobywając brązowy medal. W konkurencji skoku grupowego zajęły II miejsce, zdobywając srebrny medal i tytuł Wicemistrzyń Świata[12] [19] [7]. W sumie Anna Franke ustanowiła w skokach spadochronowych pięć rekordów krajowych, plasując się na trzecim miejscu w klasyfikacji krajowej kobiet i na szóstym miejscu w klasyfikacji ogólnej[12].

PrzypisyEdytuj

  1. Malinowski (red.) 1957 ↓, s. 26.
  2. a b c d Malinowski 1978 ↓.
  3. Anna (Franke), ur. 1932, spadochroniarka, srebrna medalistka MŚ. [dostęp 2015-04-17].
  4. paulus76: Polskie defilady i pokazy lotnicze 1945–1989 (pol.). olesnica.vot.pl. [dostęp 2016-11-28].
  5. a b c d e f g h AGL 1968 ↓, s. 40.
  6. a b c Lewicki 2017 ↓, s. 20.
  7. a b (Nie)znośna lekkość bytu. [dostęp 2015-03-24].
  8. Lewicki 2017 ↓, s. 110.
  9. Malinowski (red.) 1957 ↓, s. 25-23.
  10. a b Malinowski (red.) 1957 ↓, s. 29.
  11. Malinowski (red.) 1957 ↓, s. 25.
  12. a b c d e f g Wójcikiewicz 1972 ↓, s. 1.
  13. Lewicki 2017 ↓, s. 14.
  14. a b Lidia Kosk: Wyniki Spadochronowych Mistrzostw Polski–konkurencje klasyczne, lata 1954-2012 (pol.). sportspadochronowy.pl. [dostęp 2015-05-04]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-04)].
  15. Hypkie (red.) i Kucharski (red.) 2003 ↓, s. 319.
  16. Archiwum AGL 1985 ↓, s. 6.
  17. Lewicki 2017 ↓, s. 26.
  18. Lewicki 2017 ↓, s. 28.
  19. Lidia Kosk: Medale 1955–2015. sportspadochronowy.pl, 1962. [dostęp 2016-11-24]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-02-18)].

BibliografiaEdytuj

  • Tomasz Hypkie (red.), Henryk Kucharski (red.): 85 lat Lotnictwa Polskiego. Praca zbiorowa. Wyd. I. Warszawa: Aeroklub Polski & Agencja Lotnicza Altair, 2003. ISBN 83-86217-49-9.
  • Tadeusz Malinowski. Po latach spotkanie. [ul. Fabryczna 16-22/23 00-446 Warszawa „Skrzydlata Polska”]. 35/1978, 1978. Warszawa. ISSN 0137-866X. [dostęp 2015-04-16]. 
  • Archiwum AGL. 30 lat Aeroklubu Gliwickiego 1955–1985. „Materiał promocyjny”. zam.138/85 n.300 k-24, 1985. Gliwice: ekomog. 
  • Franciszek Wójcikiewicz: Kronika sekcji spadochronowej Aeroklubu Gliwickiego. Gliwice: aeroklub.gliwice.pl, 1972.
  • Archiwum AGL. V Międzynarodowe Klubowe Zawody Spadochronowe, Gliwice 20-27 maja 1979. „Program zawodów”. chmo g-ce zam.75/79 n.500 G-23, 1979. Gliwice: Towarzystwo Przyjaciół Gliwic, Aeroklub Gliwicki. 
  • Sekcja Spadochronowa AGL. Kronika spadochronowa Aeroklubu Gliwickiego 1969-1998. „Kronika”, 1968. Gliwice: Sekcja Spadochronowa Aeroklubu Gliwickiego. 
  • Tadeusz Malinowski (red.): Kobiety na skrzydłach. Anna Franke, Próba odwagi. Wyd. I. Warszawa: Ministerstwo Obrony Narodowej, 1957, s. 25–34. (pol.)
  • Tadeusz Lewicki: 60 lat Sekcji Szybowcowej Aeroklubu Gliwickiego 1955–2015. Gliwice: 2017, s. 1–220.

Linki zewnętrzneEdytuj