Otwórz menu główne
Antoni Potocki

Antoni Michał Emilian Potocki herbu Szeliga (ps. „Jerzy Grot” i A.P. Ordyński) (ur. 17 września 1867 w Kojdanowie, zm. 5 października 1939 w Warszawie) – polski pisarz i krytyk literacki, brat Józefa Karola.

ŻyciorysEdytuj

Był synem Aleksandra Potockiego i Kasyldy z Jabłońskich. Szkołę średnią ukończył w Mińsku i Warszawie, studia wyższe odbył w latach 1894-1897 w Szkole Nauk Politycznych (Ecole des Science Politiques) w Paryżu. Tematem jego pracy była „Kwestia germanizacji na ziemiach polskich w Poznańskiem”. Gdy w 1897 r. w Paryżu powstało Koło Polskie Artystyczno-Literackie, został jego sekretarzem. Był członkiem Ligi Narodowej[1]. W roku 1900 powrócił do Paryża po nieudanym małżeństwie z Marią Przybyłkówną - artystką dramatyczną, z którą miał córkę Łucję. W tym okresie działalności (1900-1917) nazwany został ambasadorem polskiej kultury we Francji. Obok pracy redaktorskiej, publicystycznej i wydawniczej pełnił różne funkcje w organizacjach polonijnych (Komitet Francusko-Polski, Towarzystwo Polskie Literacko-artystyczne; był wiceprezesm w Zarządzie Towarzystwa Pracy Społeczno-Kulturalnej dla Wychodźstwa Polskiego we Francji). W czasie I wojny światowej był wiceprezesem Związku Narodowego Polskiego. W roku 1931 był komisarzem rządu polskiego na wystawie światowej w Paryżu. Tuż przed wybuchem II wojny światowej wrócił do Warszawy i zamieszkał w Hotelu Sejmowym, skąd – wraz z innymi mieszkańcami – został wyrzucony przez Niemców. Był związany z obozem Narodowej Demokracji.

TwórczośćEdytuj

Autor zbioru nowel: „Martosia i my” (1899), studiów literackich o Stanisławie Wyspiańskim (1902) i Marii Konopnickiej (1902), „Szkiców i wrażeń literackich” (1903), „Polskiej literatury współczesnej 1860-1910” (1911-1912, 2 tomy), obok książki Wilhelma Feldmana, najlepszego[potrzebny przypis] zarysu historycznego tego okresu literatury polskiej; z dziedziny historii sztuki: „Portret i krajobraz angielski” (1907), „Grottger” (1907, monografia); po francusku: „Mickiewicz” (1929); nadto licznych studiów i artykułów w czasopismach polskich i francuskich. Od 1900 r. mieszkał w Paryżu i tam był animatorem polskiego ruchu kulturalnego i jego propagandy zagranicznej[2]. Zmarł w Warszawie.

W 1925 r. rząd francuski odznaczył Potockiego Legią Honorową. W 1935 r. został odznaczony Złotym Wawrzynem Akademickim Polskiej Akademii Literatury[3].

PrzypisyEdytuj

  1. Stanisław Kozicki, Historia Ligi Narodowej (okres 1887-1907), Londyn 1964, s. 581.
  2. Kurier Poranny, Kurier Poranny nr 275, Warszawa 9 października 1939 str 2. Gazeta znajduję się w zbiorach cyfrowych biblioteki Uniwersytetu Warszawskiego.
  3. Rocznik Polskiej Akademii Literatury, Warszawa, 1937, s. 255.