Antoni Sygietyński

polski krytyk (literacki, muzyczny, teatralny), powieściopisarz, pianista, pedagog

Antoni Sygietyński, ps. „Gosławiec”[1] (ur. 5 marca 1850, zm. 14 czerwca 1923) – ceniony w swoim czasie[2] krytyk literacki, muzyczny i teatralny, naturalistyczny powieściopisarz, zwolennik realizmu w malarstwie i naturalizmu w prozie, pianista, pedagog.

Antoni Sygietyński
Gosławiec
Ilustracja
Data urodzenia 5 marca 1850
Data i miejsce śmierci 14 czerwca 1923
Warszawa
Narodowość polska
Dziedzina sztuki muzyka
pianista
Portret Antoniego Sygietyńskiego, pędzla Adama Chmielowskiego

ŻyciorysEdytuj

Jego najstarszy brat Karol zginął w powstaniu styczniowym, a majątek rodzinny uległ konfiskacie. Dorastał w Warszawie[1]. Przyjaźnił się z Aleksandrem Gierymskim[1]. W 1869 roku podjął naukę w klasie fortepianu w warszawskim Instytucie Muzycznym[3]. Studiował też w słynnym konserwatorium w Lipsku, w Wiedniu oraz estetykę i historię sztuki w Paryżu[3]. W czasie pobytu w stolicy Francji nawiązał współpracę z kilkoma warszawskimi gazetami[3].

Do kraju powrócił w 1881 roku z poślubioną córką argentyńskiego farmera[4]. Prowadził zajęcia z fortepianu w Instytucie Muzycznym oraz wykłady z estetyki. Współpracował z licznymi pismami[4]. W latach 1888-1893 był działaczem Ligi Polskiej[5]. Podejmował też działalność polityczną, związał się ze Związkiem Demokratycznym, redagował jego czasopismo. W 1907 roku został na krótko osadzony w Cytadeli Warszawskiej[4]. Był członkiem Polskiej Partii Postępowej oraz Stronnictwa Narodowo-Postępowego. Pod koniec życia pełnił funkcję naczelnika wydziału prasowo-widowiskowego w Komisariacie Rządu[4]. Spoczywa na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kw. D-5-12)[6].

Ojciec założyciela zespołu Mazowsze, Tadeusza Sygietyńskiego.

TwórczośćEdytuj

Autor omówienia programu Ligi Polskiej - Co robić (Paryż 1891)[7].

Wydał drukiem: zbiór artykułów Współczesna powieść we Francji[3], monografię Maksymilian Gierymski (1906)[8], powieści: Na skałach Calvados (1884)[9] i Wysadzony z siodła (1891)[10] oraz zbiory opowiadań: Drobiazgi (1900)[11] i Święty ogień (1918)[2][12]. Zaginęła natomiast w rękopisie jego ostatnia powieść – Pan Jezus w Przegorzałach[2].

PrzypisyEdytuj

  1. a b c Marta Rusek, Posłowie, w: A. Sygietyński, Wysadzony z siodła, Wydawnictwo Zielona Sowa, Kraków 2005, s. 168.
  2. a b c Marta Rusek, Posłowie, w: A. Sygietyński, Wysadzony z siodła, Wydawnictwo Zielona Sowa, Kraków 2005, s. 167.
  3. a b c d Marta Rusek, Posłowie, w: A. Sygietyński, Wysadzony z siodła, Wydawnictwo Zielona Sowa, Kraków 2005, s. 169.
  4. a b c d Marta Rusek, Posłowie, w: A. Sygietyński, Wysadzony z siodła, Wydawnictwo Zielona Sowa, Kraków 2005, s. 170-172.
  5. Wiesław Śladkowski, Liga Polska - reminiscencje wydarzeń sprzed lat 120, "Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska" Sectio F, Historia Vol. 61 (2006), s. 102,
  6. Cmentarz Stare Powązki: BRONISŁAWA SYGIETYŃSKA, [w:] Warszawskie Zabytkowe Pomniki Nagrobne [online] [dostęp 2020-04-28].
  7. Wiesław Śladkowski, Broszury propagandowe Ligi Polskiej proweniencji paryskiej, [w:] Polacy na obczyźnie. Studia i szkice z dziejów polskiej diaspory na święcie, red. Mariusz Gizowski, Gdańsk 2003, s. 147-159.
  8. Antoni Sygietyński, Maksymilian Gierymski, wyd. 1906, polona.pl [dostęp 2020-10-15].
  9. Antoni Sygietyński, Na skałach Calvados : powieść z życia normandzkich rybaków, wyd. 1884, polona.pl [dostęp 2020-10-15].
  10. Antoni Sygietyński, Wysadzony z siodła : powieść z życia współczesnego, wyd. 1891, polona.pl [dostęp 2020-10-15].
  11. Antoni Sygietyński, Drobiazgi, wyd. 1914, polona.pl [dostęp 2020-10-15].
  12. Antoni Sygietyński, Święty ogień, wyd. 1918, polona.pl [dostęp 2020-10-15].

Linki zewnętrzneEdytuj

Dzieła Antoniego Sygietyńskiego w serwisie Polona