Antonina Kawecka

śpiewaczka polska, pedagog

Antonina Kawecka (ur. 16 stycznia 1923 w Warszawie, zm. 5 października 1996 w Poznaniu) – polska śpiewaczka (mezzosopran, sopran) i pedagog. Od 1945 śpiewała w Operze Śląskiej, a od 1947 w operze w Poznaniu.

Antonina Kawecka
Ilustracja
Antonina Kawecka
Data i miejsce urodzenia 1923-01-1616 stycznia 1923
Warszawa
Data i miejsce śmierci 1996-10-055 października 1996
Poznań
Typ głosu mezzosopran, sopran
Zawód śpiewaczka, pedagog
Odznaczenia
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski
Tablica przy ul. Libelta 1 w Poznaniu

ŻyciorysEdytuj

Córka Mieczysława. Naukę śpiewu rozpoczęła w Tajnym Konserwatorium pod kierunkiem Stanisława Kazuro, Margerity Trombini-Kazuro i Piotra Rytla. Zadebiutowała w 1943 w koncercie zorganizowanym przez Radę Główną Opiekuńczą. W 1945 została zaangażowana do Opery Śląskiej jako mezzosopran. Kontynuowała naukę śpiewu u Adama Didura i Stefana Beliny-Skupiewskiego.

Jej pierwszą partią w Operze Śląskiej była Lola w Rycerskości wieśniaczej, a kolejnymi: Zofia w Halce, Jadwiga w Strasznym dworze, Flora w Traviacie, Berta w Cyruliku Sewilskim, Suzuki w Madame Butterfly, Mercedes w Carmen, Amneris w Aidzie, Santuzza w Rycerskości wieśniaczej i tytułowa partia Carmen.

W 1947 została zaangażowana w Operze Poznańskiej. Tu po mezzosopranowych rolach Carmen, Amneris i Oldze w Eugeniuszu Onieginie – zaśpiewała pierwsze partie sopranowe: Tatianę w Eugeniuszu Onieginie i Santuzzę w Rycerskości wieśniaczej. Pozostawała pod stałą opieką wokalną Józefa Wolińskiego.

RepertuarEdytuj

W swym repertuarze posiadała ponad 40 partii operowych. Śpiewała między innymi: Aidę, Toscę, Amelię w Balu maskowym, Desdemonę w Otellu, Elżbietę w Trubadurze, Jarosławnę w Kniaziu Igorze, Martę w Nizinach, Marynę w Borysie Godunowie, Giocondę, Elżbietę w Tannhauserze, Izoldę, Katarzynę Izmajłową, Halkę, Hrabinę (w Hrabinie St. Moniuszki), Agatę w Wolnym strzelcu, Magdę Sorel w Konsulu.

Nagrania i występyEdytuj

Dokonała wielu archiwalnych nagrań dla Polskiego Radia. Nagrała kilka płyt. Występowała na wielu scenach operowych i estradach świata, między innymi: w Chinach, byłym ZSRR, Rumunii, na Węgrzech, w Bułgarii, w byłej Jugosławii i Czechosłowacji (gdzie w Narodnym Divadlo jako pierwsza cudzoziemka wcieliła się w postać Wendulki w Pocałunku B. Smetany), w USA (w Chicago zaśpiewała na polonijnej scenie Madame Butterfly, a w City Center Opera w Nowym Jorku zaśpiewała Aidę oraz dokonała nagrań pieśni Chopina, Moniuszki i Szymanowskiego).

PedagogikaEdytuj

W 1971 rozpoczęła pracę pedagogiczną w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej w Poznaniu. Wychowała kilkudziesięciu absolwentów, z których wielu pozostaje solistami światowych scen operowych i estrad. Wielokrotnie była członkiem jury krajowych i międzynarodowych konkursów wokalnych.

OdznaczeniaEdytuj

Przyznano jej szereg odznaczeń, nagród i wyróżnień, m.in.: Krzyż Kawalerski (1953)[1], Oficerski (1959) i Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (1976), Medal Polonia Mater Nostra Est (1996), Nagrodę Państwową II stopnia (1973), nagrody Ministra Kultury i Sztuki (1982, 1989, 1994), tytuł Zasłużony dla Kultury Narodowej (1990), tytuł Zasłużony Obywatel Miasta Poznania, Nagrodę Indywidualną Województwa Poznańskiego (1969), tytuł Wielkopolanin Roku 1972. Za osiągnięcia w pracy pedagogicznej rektor Akademii Muzycznej w Poznaniu przyznał jej nagrody w 1987 i 1990. Z rąk prezydenta Lecha Wałęsy otrzymała w 1993 nominację profesorską, a rok później Nagrodę Indywidualną Ministra Kultury i Sztuki.

3 maja 1996 Fundacja Pamięci Narodu Polskiego przyznała jej medal Polonia Mater Nostra Est. Zmarła w dniu 5 października 1996. Spoczęła w Alei Zasłużonych Cmentarza Komunalnego na Junikowie w Poznaniu.

Tablica pamiątkowaEdytuj

W dniu 5 grudnia 2011 roku w ramach obchodów 15-lecia śmierci Antoniny Kaweckiej, jej wnuk, Wojciech Kulesza dokonał odsłonięcia tablicy pamiątkowej. Została ona umieszczona na budynku, w którym mieszkała Artystka, w Poznaniu, przy ul. Libelta 1. O tym wydarzeniu pisał między innymi Polska Głos Wielkopolski[2].

Fundacja im. Antoniny KaweckiejEdytuj

W 1999 powołana została do życia Fundacja im. Antoniny Kaweckiej, która stawia sobie za cele m.in.

  • ochrona dorobku artystycznego i pedagogicznego Antoniny Kaweckiej,
  • kultywowanie pamięci o Artystce,
  • podejmowanie działań na rzecz rozwoju, popularyzacji sztuki operowej i liryki wokalnej,
  • wspieranie rozwoju polskiej wokalistyki oraz promowanie młodych talentów.

Prezesem Fundacji w latach 2003-2009 był Jaromir Trafankowski.

Requiem Antonina Kawecka in memoriamEdytuj

W roku 2009 w ramach IX Międzynarodowego Festiwalu „Muzyka w Katedrze” w Kołobrzegu odbyło się prawykonanie Requiem a-moll[3]. Kompozytor Jan Pogány swój utwór poświęcił pamięci Antoniny Kaweckiej. Prawykonania dokonali międzynarodowej rangi soliści, japońska sopranistka Ikumu Mizushima, uczeń Antoniny Kaweckiej tenor Leo Garda, Orkiestra Kameralna Camerata-Wrocław oraz Chór Kameralny Akademii Medycznej we Wrocławiu przygotowany przez Agnieszkę Franków-Żelazny. Koncertem dyrygował kompozytor Jan Pogány.

UpamiętnienieEdytuj

Uchwałą podjętą na sesji Rady Miasta Poznania w dniu 23 stycznia 2018 skwer położony u zbiegu ulic Henryka Wieniawskiego i Aleksandra Fredry, między parkiem Wieniawskiego, a Teatrem Wielkim na obszarze Osiedla Stare Miasto w Poznaniu otrzymał imię Antoniny Kaweckiej[4][5].

PrzypisyEdytuj

  1. M.P. z 1953 r. nr 14, poz. 190.
  2. Marek Zaradniak: Odsłonięto tablicę upamiętniającą Antoninę Kawecką (pol.). gloswielkopolski.pl. [dostęp 2012-12-05].
  3. Strona IV - Prapremiera Requiem w kołobrzeskiej bazylice
  4. Uchwała nr LXI/1120/VII/2018 z dnia 2018-01-23 - bip.poznan.pl, bip.poznan.pl [dostęp 2018-05-27] (pol.).
  5. Paweł Łazarewicz, Biuletyn Informacji Publicznej Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego GEOPOZ, www.geopoz.pl [dostęp 2018-05-27] (pol.).

BibliografiaEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj