Otwórz menu główne

Archidiecezja utrechcka

Ten artykuł dotyczy archidiecezji rzymskokatolickiej. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.

Archidiecezja utrechcka (łac. Archidioecesis Ultraiectensis, niderl. Aartsbisdom Utrecht) – rzymskokatolicka archidiecezja holenderska położona we wschodniej części kraju, największa na terenie kraju. Siedziba arcybiskupa znajduje się w parafii św. Augustyna położonej ok. 60 km od Utrechtu (do 2007 mieściła się ona w katedrze św. Katarzyny).

Archidiecezja utrechcka
Ilustracja
Archidiecezja utrechcka na mapie metropolii utrechckiej
Państwo  Holandia
Siedziba Utrecht
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Metropolia utrechcka
Katedra diecezjalna Katedra św. Katarzyny w Utrechcie
Biskup diecezjalny kard. Willem Jacobus Eijk
Biskup pomocniczy bp Ted Hoogenboom
bp Herman Woorts
bp Johannes Antonius de Kok (emerytowany)
Biskup senior kard. Adrianus Simonis
Dane statystyczne (2007)
Liczba wiernych 754 000[1]
Liczba kapłanów
• w tym diecezjalnych
• w tym zakonnych

217
243
Liczba dekanatów 5[2]
Liczba parafii 312[3]
Powierzchnia 10 000 km²
Położenie na mapie Utrechtu
Mapa lokalizacyjna Utrechtu
Katedra św. Katarzyny w Utrechcie
Katedra św. Katarzyny w Utrechcie
Położenie na mapie Holandii
Mapa lokalizacyjna Holandii
Katedra św. Katarzyny w Utrechcie
Katedra św. Katarzyny w Utrechcie
Ziemia52°05′15,2″N 5°07′26,2″E/52,087556 5,123944
Herb archidiecezji
Katedra św. Katarzyny w Utrechcie

HistoriaEdytuj

Założycielem diecezji utrechckiej był św. Wilibrord, który był tutejszym pierwszym biskupem w latach 695–739. Założenie biskupstwa w Utrechcie związane było z tym, iż miasto to należało do zamożniejszych w regionie oraz wyróżniało się dużą liczbą kościołów. W 799 r. biskupstwo zostało podporządkowane metropolii kolońskiej.

Wraz z rozpadem terytorialnym Rzeszy Niemieckiej w ciągu średniowiecza ordynariusze utrechccy uzyskali również władzę świecką jako książęta na podległym im terytorium. Ostatnim księciem-biskupem był bp Henryk Wittelsbach w XVI w. W 1559 r. diecezja została podniesiona do rangi archidiecezji i metropolii, której jako sufraganię przydzielono biskupstwa w: Haarlem, ’s-Hertogenbosch, Middelburg, Deventer, Leeuwarden i Groningen.

W XVI w. w czasie reformacji struktura diecezji została całkowicie zniszczona przez zyskujący poparcie lokalnej społeczności oraz władców terytorialnych kalwinizm. Jego wyznawcy byli prześladowani przez Habsburgów.

Po powstaniu i antyhiszpańskiej wojnie wyzwoleńczej z lat 1566–1609 północna część Niderlandów uzyskała niepodległość, najpierw w 1579 r. zawierając tzw. Unię Utrechcką, a w 1581 r. powołując do życia Republikę Zjednoczonych Prowincji. Władze nowej republiki już w 1573 r. zakazały katolikom kultu publicznego, a w 1580 r. całkowicie zlikwidowano struktury kościelne w północnych Niderlandach. W ich miejsce Stolica Apostolska utworzyła w 1592 r. wikariat apostolski, którym zarządzali duchowni z zagranicy.

Wikariat apostolski został w 1727 r. przekształcony w misję sui iuris. W 1723 r. doszło wśród katolików holenderskich do schizmy, w wyniku której powstał Kościół Starokatolicki.

4 marca 1853 r. misja sui iuris w Holandii została przekształcona przez papieża Piusa IX w archidiecezję utrechcką, podległą bezpośrednio do Rzymu. 6 lutego 1936 r. podniesiona została ona do rangi metropolii, która objęła swoim zasięgiem cały kraj.

Według danych z 2010 roku archidiecezja liczyła ok. 754 tys. wiernych, a niecałe 32 tys. spośród nich deklarowało udział w niedzielnej Mszy św[4].

W 2019 roku ze względu na zbyt duże koszty utrzymania dla malejącej liczby wiernych rada parafii wystawiła na sprzedaż katedrę św. Katarzyny[4]

BiskupiEdytuj

Podział administracyjnyEdytuj

W skład archidiecezji utrechckiej wchodzi obecnie 312 parafii, zgrupowanych w 5 dekanatach.

Główne świątynie[5]Edytuj

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Stan na 2010 r.
  2. Stan na 2006 r.
  3. Stan na 2009 r.
  4. a b KAI: Katedra w Utrechcie wystawiona na sprzedaż, diecezjanie protestują. deon.pl, 2019-02-28.
  5. Lista bazylik holenderskich na gcatholic

Linki zewnętrzneEdytuj