37 mm armata przeciwlotnicza SK C/30

Armata przeciwlotnicza 37 mm (3,7 cm) SK C/30 – niemiecka morska półautomatyczna armata przeciwlotnicza z lat 30. XX wieku, standardowe lekkie działo przeciwlotnicze niemieckich okrętów okresu II wojny światowej, używana głównie w postaci sprzężonej po 2 lufy, a także w pojedynczej.

Armata C/30 na podstawie LC/30 na okręcie szkolnym "Drache"
Armata C/30 na krążowniku "Nürnberg"

Warianty i opisEdytuj

Armata kalibru 37 mm SK C/30 (oryginalnie kaliber oznaczany jako 3,7 cm) została zaprojektowana w 1930 roku, do masowej produkcji i do służby weszła od 1934[1]. Wywodziła się z armaty lądowej Flak 18[2]. Skrót SK (lub S.K.) oznaczał Schiffskanone (armata okrętowa), a C – rok konstrukcji[3]. Przede wszystkim używano jej na podwójnie sprzężonej podstawie Dopp.L. C/30 (Doppellafette – podwójna laweta) na prawie wszystkich większych i średnich niemieckich okrętach tego okresu, do II wojny światowej włącznie. Podstawa miała obsadę 6-osobową. Maksymalna liczba podstaw to 8 na pancernikach typu Bismarck, na krążownikach ciężkich stosowano 6, na lekkich 4, a na niszczycielach 2 (często w toku wojny ich liczbę zwiększano)[1]. Podwójna podstawa była wyposażona w stabilizację żyroskopową, co dawało teoretycznie wysoką celność mimo ruchu okrętu, lecz w praktyce rozwiązanie to nie spełniało oczekiwań i stwarzało problemy w eksploatacji[1].

Drugim wariantem była pojedyncza podstawa L. C/30, głównie dla małych jednostek, w tym kutrów torpedowych oraz jednostek pomocniczych, która od 1934 roku występowała w wariancie L. C/34 z tarczą ochronną grubości 8 mm[2]. Ostatnim wariantem była zmodyfikowana armata SK C/30U na pojedynczej podstawie Ubts.L. C/39 dla okrętów podwodnych, która mogła być zanurzana[4].

Pomimo wysokich osiągów balistycznych zapewnianych przez długą lufę (długości 83 kalibrów), była ona średnio skuteczną bronią do celów obrony przeciwlotniczej, gdyż była armatą półautomatyczną – każdy nabój musiał być ładowany ręcznie po wystrzale, co powodowało niską szybkostrzelność praktyczną. Z tej przyczyny w toku wojny zaczęto ją zastępować automatycznymi armatami 37 mm KM42 i KM43[1].

Działa używano nie tylko na niemieckich okrętach, pewną ich partię wyeksportowano przed wojną do Hiszpanii[1]. Pojedyncze armaty używane były na greckim krążowniku „Averof”[5].

Dane taktyczno-techniczneEdytuj

  • pionowy zamek klinowy.
  • kaliber: 37 mm
  • długość armaty: ?
  • długość lufy: 3074 mm (L/83 – 83 kalibry)
  • szybkostrzelność praktyczna: 80 strzałów/min na lufę[6]
  • masa armaty (bez podstawy): 243 kg
  • amunicja zespolona, z pociskami wybuchowymi ze smugaczem (HE-T)
  • masa naboju: 2,1 kg[6]
  • masa pocisku: 0,745 kg[6]
  • masa materiału wybuchowego: 0,365 kg
  • masa ładunku miotającego: 0,365 kg
  • długość naboju: 51,16 cm
  • prędkość wylotowa: 1000 m/s[6]
  • donośność:
    • pozioma (podniesienie 45°): 8500 m[6]
    • pionowa (podniesienie 85°): 6800 m (praktyczna do 2000 m)[7]
  • kąt podniesienia:
    • dwulufowa L.C/30: -10 +85°
    • pojedyncza L.C/34: -10 +80°
    • pojedyncza L.C/39: -10 +90°
  • masy podstaw:
    • dwulufowa L.C/30: 3,67 t[6]
    • pojedyncza L.C/30: 1,86 t[6]
    • pojedyncza L.C/34: 2,02 t[6]
    • pojedyncza L.C/39: 1,45 t[6]

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d e German 3.7 cm/L83 (1.5") SK C/30, 3.7 cm/L83 (1.5") SK C/30U
  2. a b Stehr i Breyer 1999 ↓, s. 8.
  3. Stehr i Breyer 1999 ↓, s. 2.
  4. Stehr i Breyer 1999 ↓, s. 8-10.
  5. S. Patianin, A. Daszjan, K. Bałakin, M. Barabanow, K. Jegorow: Kriejsiera Wtoroj mirowoj. Ochotniki i zaszczitniki. Moskwa: Jauza – Kollekcyja – EKSMO, 2007, s. 130. ISBN 5-699-19130-5. (ros.)
  6. a b c d e f g h i Stehr i Breyer 1999 ↓, s. 41.
  7. Stehr i Breyer 1999 ↓, s. 9, 41.

BibliografiaEdytuj