Otwórz menu główne

Artur Śliwiński

polityk polski, premier

Artur Śliwiński (ur. 17 sierpnia 1877 w Ruszkach zm. 16 stycznia 1953 w Warszawie) – polski historyk, publicysta, polityk, premier Polski w 1922, senator IV i V kadencji w II RP w latach 1935–1939[1], wolnomularz[2].

Artur Śliwiński
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 17 sierpnia 1877
Ruszki, Królestwo Polskie
Data i miejsce śmierci 16 stycznia 1953
Warszawa, Polska
Prezes Rady Ministrów
Okres od 28 czerwca 1922
do 7 lipca 1922
Poprzednik Antoni Ponikowski
Następca Julian Nowak
Odznaczenia
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Wawrzyn Akademicki

ŻyciorysEdytuj

Urodził się w rodzinie ziemiańskiej jako syn Artura i Mani z Zielińskich, właścicieli folwarków Ruszki i Wyrów k. Żychlina. Miał liczne rodzeństwo - starsi bracia Stefan był lekarzem, Stanisław - inżynierem cukrownikiem, młodszy Tadeusz - technologiem cukrownikiem. Ukończył gimnazjum w Warszawie oraz studiował w Akademii Handlowej w Lipsku.

Od 1902 r. był członkiem Polskiej Partii Socjalistycznej. W latach 1900-1905 współpracował z lewicowymi czasopismami w Warszawie. W okresie rewolucji 1905 przebywał w Kijowie gdzie kierował miejscową organizacją PPS. W 1905 roku ożenił się z Leokadią Czarnecką. W 1906 będąc pod nadzorem policyjnym wraz z żoną wyjeżdża do Galicji. W listopadzie 1906 roku został redaktorem teoretycznego dwutygodnika „Trybuna” w Krakowie, nieoficjalnego organu „starych”, po rozłamie w PPS – Frakcji Rewolucyjnej. Od 1907 roku członek Komitetu Zagranicznego PPS. W 1907 osiedla się na stale wraz z żoną w Warszawie. W tym okresie pracuje w banku. Od 1908 wydawał dwutygodnik Witeź. W 1912 jeden z założycieli a następnie czołowych działaczy Związku Patriotów.

Podczas I wojny światowej, był jednym z najbliższych współpracowników starszej generacji Józefa Piłsudskiego . Inspirator powstania i jeden z przywódców działającego VIII - X 1914 Zjednoczenia Organizacji Niepodległościowych[3] w którym reprezentował PPS. Po przekroczeniu lini frontu we wrześniu 1914 został jednym z inicjatorów a następnie działaczy Polskiej Organizacji Narodowej. W październiku 1914 przedostaje się powtórnie do Warszawy i tam współuczestniczy w odbudowie warszawskiej organizacji PPS. Następnie we władzach Unii Stronnictw Niepodległościowych z ramienia PPS. Od połowy 1915 roku wycofuje się całkowicie z działalności na terenie PPS i od tej pory działa w Związku Patriotów i USN. Jeden z inicjatorów a następnie członków utworzonego 5 VIII 1915 Komitetu Naczelnego Zjednoczonych Stronnictw Niepodległościowych.

Następnie przewodniczył Centralnemu Komitetowi Narodowemu w Warszawie (18 XII 1915 - 18 II 1917). W 1917 został sekretarzem Tymczasowej Rady Stanu i prezesem Stronnictwa Niezawisłości Narodowej. Był jednym z czołowych działaczy Komisji Porozumiewawczej Stronnictw Demokratycznych[4].

Po wojnie, w latach 1918–1919 pełnił funkcję wiceprezesa Warszawskiej Rady Miejskiej, a w latach 1919–1922 był wiceprezydentem Warszawy. Został powołany na urząd premiera 28 czerwca 1922. Podał się do dymisji 7 lipca 1922. W 1925 został dyrektorem naczelnym Teatrów Miejskich w Warszawie[5], a w latach 1932–1939 był dyrektorem Polskiego Banku Komunalnego. W latach 30. wrócił do polityki, tym razem pełniąc mandat senatora (1935–1939), jako powoływany przez prezydenta[6].

Po wybuchu II wojny światowej należał do Komitetu Obywatelskiego w Warszawie, później w latach 1939–1941 prezesował Stołecznemu Komitetowi Samopomocy Społecznej.

W 1905 r. ożenił się z Leokadią Czarnecką, z którą miał dwie córki[7].

Zmarł 16 stycznia 1953 w Warszawie, został pochowany na Powązkach (kwatera 50, rząd 6, miejsce 4[8]).

OdznaczeniaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Profil na stronie Biblioteki Sejmowej.
  2. Forpoczty masonerii w Polsce, w: „Myśl Narodowa” z 1933, nr 30, s. 343.
  3. Jerzy Z. Pająk, Lewica niepodległościowa w Królestwie Polskim (sierpień 1914-sierpień 1915), w: "Czasy Nowożytne", 1998, t. 5, s. 42.
  4. Jerzy Pająk: Zjazdy Okręgowej Komisji Porozumiewawczej Stronnictw Niepodległościowych w Kielcach w listopadzie 1917 roku, w: Między Wisłą a Pilicą. Studia i materiały historyczne, pod red. K. Brachy i S. Wiecha, t. 1, 2000, s. 305
  5. Edward Krasiński: Warszawskie sceny 1918–1939. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1976, s. 37.
  6. Album-skorowidz Senatu i Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej oraz Sejmu Śląskiego. Kadencja 1935/1940, 1936, s. 197.
  7. Katarzyna Czekaj-Kotynia, Artur Śliwński (1877–1953) [w:] Polski Słownik Biograficzny, t. 50, Warszawa-Kraków 2015, s. 602.
  8. Wielka księga Powązek, powazki.warsawguide.com.pl [dostęp 2019-07-10].
  9. Order Odrodzenia Polski. Trzechlecie pierwszej kapituły 1921–1924. Warszawa: Prezydium Rady Ministrów, 1926, s. 21.
  10. Rocznik Polskiej Akademii Literatury, Warszawa 1937, s. 255.

BibliografiaEdytuj