Aspergiloza (łac. aspergillosis) jest zakażeniem lub reakcją alergiczną wywoływaną przez grzyby z rodzaju Aspergillus (kropidlak). Postacie aspergilozy o największym znaczeniu to poważne infekcje płucne u pacjentów z obniżoną odpornością, takich jak chorzy na AIDS, leczeni chemioterapią lub antybiotykami przez dłuższy czas. W alergiach Aspergillus odgrywa mniejszą rolę.

Grzybica kropidlakowa [Aspergiloza]
Aspergillosis
Klasyfikacje
ICD-10

B44

Obraz histopatologiczny inwazyjnej płucnej aspergilozy u pacjenta ze śródmiąższowym zapaleniem płuc. Barwienie metodą Grocotta (srebrem)

Przyczyny, występowanie, czynniki ryzyka

edytuj

Aspergillus występuje na całym świecie. Wzrasta w ziemi, na martwych liściach, w żywności, spichrzonym zbożu, kompoście oraz innej rozkładającej się roślinności. Można go także znaleźć w farbach, nawiewach powietrznych, a nawet w środkach odkażających. Aspergillus wywołuje trzy główne postacie choroby:

  • reakcja alergiczna u ludzi chorych na astmę (alergiczna aspergiloza oskrzelowo-płucna)
  • kolonizacja i wzrost w uszkodzeniach płuc (jak w wyniku gruźlicy czy ropnia płuca), które uległy wyleczeniu z pozostawieniem jamy, w zatokach nosowych lub w jamie ucha, gdzie wytwarza postać zwaną grzybniakiem kropidlakowym (aspergilloma)
  • inwazyjna infekcja systemowa z zapaleniem płuc, martwicą w jamie nosowej lub zapaleniem ucha oraz martwicą, która rozprzestrzenia się do innych części ciała poprzez krążenie (aspergillosis invasiva).

Postać inwazyjna może zająć oko (powodując ślepotę), a także każdy inny narząd ciała, ale zwłaszcza serce, płuca, mózg i nerki. Trzecia postać występuje prawie wyłącznie u ludzi z obniżoną odpornością z powodu nowotworu złośliwego, AIDS, terapii immunosupresyjnej (u biorców przeszczepów), przyjmowania wysokich dawek sterydów, chemioterapii lub innych chorób, w których występuje obniżona zawartość białych krwinek.

Objawy

edytuj

W alergicznej aspergilozie oskrzelowo-płucnej mogą wystąpić objawy podobne, jak w astmie oskrzelowej, tj. kaszel, świsty (związane ze zwężeniami dróg oddechowych), a także gorączka, utrata wagi ciała i złe samopoczucie.

W zakażeniu inwazyjnym występują:

Badania

edytuj

Do wykrycia aspergilozy stosuje się:

Gdy grzyb nacieka oskrzela można czasami zauważyć łańcuchy konidiów w plwocinie.

Leczenie

edytuj

Sposób leczenia aspergilozy zależy od jej postaci.

Rokowanie

edytuj

Rokowanie w aspergilozie zależy od jej postaci, a także od stanu odporności organizmu. Najlepsze rokowanie dotyczy postaci alergicznej, w której najczęściej dochodzi do poprawy stanu pacjenta. Postać inwazyjna jest nieraz trudna w leczeniu i może nawet doprowadzić do śmierci, jeśli nie uda się opanować choroby.

Powikłania

edytuj

W postaci płucnej aspergilozy powikłaniem może być krwotok, natomiast w przypadku stosowania w leczeniu amfoterycyny B może dojść do uszkodzenia nerek.

Zapobieganie

edytuj

Zapobieganie aspergilozie sprowadza się do unikania stanów związanych z obniżoną odpornością, takich jak AIDS czy leczenie immunosupresyjnie (w tym często kortykosterydami).

Klasyfikacja ICD10

edytuj
kod ICD10 nazwa choroby
ICD-10: B44 Grzybica kropidlakowa [Aspergiloza]
ICD-10: B44.0 Inwazyjna grzybica kropidlakowa płuc
ICD-10: B44.1 Inne grzybice kropidlakowe płuc
ICD-10: B44.2 Grzybica kropidlakowa migdałków
ICD-10: B44.7 Grzybica kropidlakowa rozsiana
ICD-10: B44.8 Inne postacie grzybicy kropidlakowej
ICD-10: B44.9 Grzybica kropidlakowa, nie określona

Przypisy

edytuj
  1. Raoul Herbrecht i inni, Voriconazole versus amphotericin B for primary therapy of invasive aspergillosis, „The New England Journal of Medicine”, 347 (6), 2002, s. 408-15, DOI10.1056/NEJMoa020191, PMID12167683.