Otwórz menu główne

Atago (jap. 愛宕, あたご)krążownik ciężki typu Takao japońskiej cesarskiej marynarki wojennej z okresu II wojny światowej. Zatopiony 23 października 1944 podczas bitwy o Leyte.

Atago
Ilustracja
„Atago” w Yokosuce 30 listopada 1939
Klasa ciężki krążownik
Typ Takao
Historia
Stocznia Kure
Położenie stępki 28 kwietnia 1927
Wodowanie 16 czerwca 1930
 Nippon Kaigun
Wejście do służby 30 marca 1932
Zatopiony 23 października 1944
Dane taktyczno-techniczne
Wyporność standardowa: 11 350 ton
pełna: 15 186 ton
Długość 203,76 metra
Szerokość 20,4 metra
Zanurzenie 6,5 metra
Napęd
4 turbiny o mocy łącznej 130 000 KM
12 kotłów, 4 śruby
Prędkość 35,5 węzłów
Zasięg 7000 mil morskich/14 węzłów
Uzbrojenie
10 dział 203 mm (5xII),
4 działa 120 mm plot (4xI),
8 działek 25 mm plot (4xII)
Wyrzutnie torpedowe 16 x 610 mm
Wyposażenie lotnicze
wodnosamoloty: 1 x Aichi E13A, 2 x Mitsubishi F1M
Załoga 920 oficerów i marynarzy

HistoriaEdytuj

„Atago” był jednym z dwóch pierwszych krążowników ciężkich typu Takao, zamówionych na początku 1927 roku, w ramach programu finansowego z tego roku. Budowano go w Stoczni Marynarki w Kure, jako „krążownik nr 6” (aczkolwiek w stoczni stosowano prowizoryczny numer 10)[1].

Stępkę pod budowę położono 28 kwietnia 1927, kadłub wodowano 16 czerwca 1930, a okręt wszedł do służby 30 marca 1932, jako pierwszy okręt typu[1].

Z powodu przeciążenia i problemów ze statecznością, w latach 1938-1939 „Atago” (wraz z „Takao”) został przebudowany. Przede wszystkim, obniżono i przebudowano nadbudówkę dziobową i zmniejszono masę masztu dziobowego. Przebudowa łączyła się też ze wzmocnieniem uzbrojenia torpedowego, z czterech podwójnych do czterech poczwórnych wyrzutni torped 610 mm[1].

SłużbaEdytuj

W chwili wybuchu wojny na Pacyfiku „Atago” wchodził w skład Sił Głównych Obszaru Południowego wiceadmirała Nobutake Kondō, które były przeznaczone do osłony sił desantowych atakujących Malaje i Filipiny, a następnie Holenderskie Indie Wschodnie[2].

Od 25 lutego do początku marca 1942 „Atago” działał z zespołem okrętów przeciwko alianckiej żegludze pomiędzy Jawą a Australią, topiąc m.in. australijski slup HMAS „Yarra”[2].

W kwietniu-maju 1942 „Atago” przeszedł modernizację artylerii przeciwlotniczej – zamiast 4 dział 120 mm zamontowano 8 dział 127 mm w podwójnych stanowiskach[2].

Na początku czerwca 1942 „Atago” wziął udział w operacji mającej na celu zajęcie Midway, jako okręt flagowy Sił Inwazyjnych wiceadm. Kondō, lecz inwazja nie doszła do skutku z powodu klęski w bitwie o Midway[2].

W dniach 19-30 sierpnia „Atago” jako okręt flagowy wiceadm. Kondō brał udział w operacji KA, podczas której doszło do powietrzno-morskiej bitwy koło wschodnich Wysp Salomona[2]. 26 października 1942 uczestniczył w powietrzno-morskiej bitwie koło wysp Santa Cruz.

14-15 listopada 1942 „Atago” brał udział w II bitwie pod Guadalcanalem, ostrzeliwując amerykański pancernik USS „South Dakota” (BB-57). Sam odniósł nieznaczne uszkodzenia od ostrzału pancernika USS „Washington” (BB-56)[3].

W lipcu-sierpniu 1943 „Atago” został wyposażony w radar Model 21 i wzmocniono mu lekkie uzbrojenie plot, dodając 6 działek 25 mm (2xIII)[3].

5 listopada 1943 „Atago” został uszkodzony w amerykańskim nalocie na Rabaul przez bliskie wybuchy 3 bomb 227 kg (zginęło 22 osoby wraz z dowódcą kmdr. Nobuyoshi Nakaoką). Podczas remontu w Yokosuka do stycznia 1944 dodano m.in. 8 pojedynczych działek 25 mm i radar Model 22[3].

19-20 czerwca 1944 „Atago” w składzie japońskiego zespołu brał udział w powietrzno-morskiej bitwie na Morzu Filipińskim, nie odnosząc uszkodzeń[3].

W czerwcu-lipcu 1944 po raz kolejny wzmocniono lekkie uzbrojenie przeciwlotnicze, montując wokół komina rufowego cztery potrójne i 22 pojedyncze działka 25 mm, co podniosło ich liczbę do 60 (6xIII, 6xII, 30xI). Zainstalowano też radar Model 13[3].

W dniach 22-23 października 1944 okręt wziął udział w bitwie o Leyte, jako flagowy okręt wiceadm. Kurity. O godz. 6.34 23 października „Atago” został trafiony czterema torpedami amerykańskiego okrętu podwodnego USS „Darter” (SS-227), po czym o 6.53 zatonął na pozycji 9°30′N 117°13′E/9,500000 117,216667[3]. Zginęło 360 osób załogi, wraz z dowódcą kmdr. Tsutō Araki, natomiast ok. 700 osób wraz z wiceadm. Kuritą przejęły niszczyciele „Kishinami” i „Asashimo[3].

PrzypisyEdytuj

  1. a b c G. Bukała, Krążowniki...
  2. a b c d e G. Bukała, Dzieje...
  3. a b c d e f g G. Bukała, Dzieje... - dokończenie

BibliografiaEdytuj

  • Grzegorz Bukała. Krążowniki o urodzie pancerników. „Morza Statki i Okręty”. 1998. nr 6. 
  • Grzegorz Bukała. Dzieje japońskich krążowników typu Takao. „Morza Statki i Okręty”. 1999. nr 4. s. 31-38. 
  • Grzegorz Bukała. Dzieje japońskich krążowników typu Takao - dokończenie. „Morza Statki i Okręty”. 1999. nr 5. s. 30-37.