Ten artykuł dotyczy miasta. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.

Auckland (wym. [ˈɔːklənd][1]; maor. Tāmaki-makau-rau) – największe miasto Nowej Zelandii, położone w północno-zachodniej części Wyspy Północnej, między Morzem Tasmana i Oceanem Spokojnym (Przesmyk Tamaki). Zamieszkane jest przez 1 467 800 osób (Czerwiec 2019)[2]. Auckland to ważny ośrodek gospodarczy, kulturalny i naukowy Nowej Zelandii.

Auckland
Ilustracja
Herb
herb Aucklandu
Państwo  Nowa Zelandia
Region Auckland
Burmistrz John Banks
Powierzchnia 559,2 km²
Populacja (2019)
• liczba ludności
• gęstość

1 467 800
2 531 os./km²
Nr kierunkowy 09
Kod pocztowy AU07
Położenie na mapie Nowej Zelandii
Mapa lokalizacyjna Nowej Zelandii
Auckland
Auckland
Położenie na mapie Auckland
Mapa lokalizacyjna Auckland
Auckland
Auckland
Ziemia36°51′00″S 174°47′00″E/-36,850000 174,783333
Strona internetowa
Portal Portal Nowa Zelandia
Centrum miasta
Port jachtowy

GeogragfiaEdytuj

Auckland jest położone Nad Zatoką Hauraki w Górach Hunua u podnóża wygasłego wulkanu Eden (196 mnpm). Okoliczne wzgórza pokryte są lasem deszczowym, a w okolicach miasta znajdują się 53 śpiące wulkany. Centrum miasta znajduje się na przesmyku między Portem Manukau na Morzu Tasmana i Portem Waitemata na Oceanie Spokojnym.

HistoriaEdytuj

Szacuje się, że populacja Maorysów była najliczniejsza na tym obszarze około 20 000 lat przed przybyciem tu Europejczyków. Na miejscu dzisiejszego miasta Auckland znajdowała się w pierwszej połowie XIX wieku osada wielorybników. Konflikt o ziemię pomiędzy Europejczykami i Maorysami doprowadził do wojny w połowie XIX wieku. Miasto zostało założone przez Brytyjczyków w 1840 roku. Od tego czasu było stolicą brytyjskiej kolonii, aż do roku 1865. Oficjalnie prawa miejskie zostały nadane od roku 1871.

PopulacjaEdytuj

Populacja Auckland ma pochodzenie głównie europejskie, choć odsetek ludności azjatyckiej lub innej spoza Europy wzrósł w ostatnich dziesięcioleciach znacznie z powodu imigracji i zniesienia ograniczeń bezpośrednio lub pośrednio ze względu na rasę. Imigracja do Nowej Zelandii jest silnie skoncentrowana na Auckland (częściowo z powodów związanych z rynkiem pracy). Ta silna koncentracja na Auckland sprawiła, że służby imigracyjne przyznały dodatkowe punkty w związku z wymogami wizowymi dla osób zamierzających przeprowadzić się do innych części Nowej Zelandii. Imigracja z zagranicy do Auckland jest częściowo równoważona przez emigrację netto ludzi z Auckland do innych regionów Nowej Zelandii, głównie Waikato i Zatoki Obfitości.

Auckland jest zamieszkiwane przez największą społeczność Polinezyjczyków na świecie.

KlimatEdytuj

Auckland leży w strefie klimatu subtropikalnego typu oceanicznego. Charakteryzuje się umiarkowanie ciepłym latem i łagodnymi, wilgotnymi zimami. Dzienne temperatury maksymalne wahają się od ok. 15 °C w lipcu i sierpniu do 24 °C w lutym. Najwyższą zanotowaną temperaturę zarejestrowano w lutym i wynosiła ona 30,5 °C, natomiast najniższa zanotowana temperatura wynosiła -3,9 °C.

Średnia temperatura i opady dla Auckland (port lotniczy Auckland, 37°00′32,1″S 174°47′10,4″E/-37,008917 174,786222)
Miesiąc Sty Lut Mar Kwi Maj Cze Lip Sie Wrz Paź Lis Gru Roczna
Średnie temperatury w dzień [°C] 23.1 23.7 22.4 20.1 17.7 15.5 14.7 15.1 16.5 17.8 19.5 21.6 19,0
Średnie dobowe temperatury [°C] 19.1 19.7 18.4 16.1 14.0 11.8 10.9 11.3 12.7 14.2 15.7 17.8 15,2
Średnie temperatury w nocy [°C] 15.2 15.8 14.4 12.1 10.3 8.1 7.1 7.5 8.9 10.4 12.0 14.0 11,3
Opady [mm] 73 66 87 99 113 126 145 118 105 100 86 93 1211
Średnia liczba dni z opadami 8.0 7.1 8.4 10.6 12.0 14.8 16.0 14.9 12.8 12.0 10.3 9.3 136
Wilgotność [%] 79 80 80 83 86 90 89 86 81 79 77 78 82
Średnie usłonecznienie (w godzinach) 229 195 189 157 140 110 128 143 149 178 188 197 2003
Źródło: NIWA[3] (liczba dni z opadami dla wartości 1 mm, wysokość 7 m n.p.m., nad zatoką, 25 km od oceanu, 1981-2010)
Średnia dobowa temperatura morza (°C)[4]
Sty Lut Mar Kwi Maj Cze Lip Sie Wrz Paź Lis Gru Rok
20,2 21,2 20,9 19,6 18,0 16,4 15,1 14,6 15,0 15,6 16,9 18,4 17,7

Atrakcje turystyczneEdytuj

  • Auckland Civic Theatre - Teatr o znaczeniu międzynarodowym, zbudowany w 1929 roku, odnowiony w 2000 roku
  • Auckland Harbour Bridge - Most łączący centrum Auckland i dzielnicę North Shore, symbol Auckland
  • City Hall - Ratusz z 1911 z salą koncertową uznaną za jedną z najlepszych akustycznie na świecie, budynek pełni funkcje administracyjne i rozrywkowe
  • Auckland War Memorial Museum - Muzeum w neoklasycystycznym budynku, zbudowane w 1929 roku
  • Aotea Square - Duży asfaltowy skwer obok Queen Street, używany do koncertów i spotkań na świeżym powietrzu oraz targów i wieców, może przebywać na nim nawet 20 000 osób
  • Aotea Centre - Plac rozrywkowy w centrum miasta
  • St. Patrick Cathedral - Katedra z XIX-wieku, gotycki budynek odrestaurowany w latach 2003-2007
  • Britomart Transport Centre - Węzeł transportu publicznego w centralnej dzielnicy biznesowej oraz północny końcem głównej linii kolejowej Wyspy Północnej Main Trunk
  • Eden Park - Główny stadion miasta i częste miejsce rozgrywania meczów drużyny rugby All Blacks i meczów krykieta Black Caps, w tym miejscu odbył się finał Pucharu Świata w rugby 2011
  • Karangahape Road - znana jako „K 'Road”, ulica w górnej części centrum miasta z barami, klubami, mniejszymi sklepami
  • Kelly Tarlton's Sea Life Aquarium - Akwarium i oceanarium na wschodnich przedmieściach Mission Bay, zbudowane w zestawie dawnych zbiorników do przechowywania ścieków, prezentujące pingwiny, żółwie, rekiny, ryby tropikalne, płaszczki i inne stworzenia morskie
  • MOTAT – Muzeum Transportu i Technologii w Western Springs
  • Mt Smart Stadium - Stadion wykorzystywany głównie do rozgrywek rugby i piłki nożnej, a także koncertów
  • Nowozelandzkie Muzeum Morskie - Zawiera wystawy i kolekcje związane z nowozelandzką historią morską
  • Ponsonby - Przedmieście i główna ulica bezpośrednio na zachód od centrum, znana ze sztuki, kawiarni i kultury
  • Queen Street - Główna arteria handlowa miasta
  • Rainbow's End - Park rozrywki o powierzchni 9,3 ha, z centrum rozrywkowym dla dzieci w wieku od 8 lat, jest największym parkiem rozrywki w Nowej Zelandi
  • Sky Tower - Wieża telekomunikacyjna, najwyższa wolnostojąca konstrukcja na półkuli południowej, ma wysokość 328 m i ma kilka dostępnych publiczności poziomów
  • Spark Arena (Auckland City Arena) - Scena rozrywkowa na południu miasta, pierwszym koncertem na niej był koncert Rock Star Supernova w 2007 roku
  • Wiadukt Basin - Przystań i osiedle mieszkaniowe w centrum Auckland oraz miejsce regat o Puchar Ameryki w 2000 i 2003 roku

Atrakcje przyrodniczeEdytuj

  • Auckland Domiain - Najstarszy park w mieście, z 75 ha jest jednym z największych w mieście, zawiera cały krater i większość otaczających go tufów wulkanu Pukekawa
  • Maungawhau \ Mount Eden - Stożek wulkaniczny z trawiastym kraterem, najwyższy naturalny punkt przesmyku Auckland, oferujący 360-stopniowe widoki na miasto
  • Takarunga \ Mount Victoria - Stożek wulkaniczny z widokiem na centrum miasta
  • Maungakiekie \ One Tree Hill - Stożek wulkaniczny, dominujący w panoramie na południowych przedmieściach, z widokiem na oba porty miasta, będący miejscem upamiętnienia przelewu krwi Maorysów, po wycięciu drzewa na szczycie został obelisk
  • Rangitoto Island - Wyspa o długości około 5,5 km, będąca wygasłym wulkanem tarczowym, od II wojny światowej jest połączona groblą ze starszą wyspą Motutapu, stanowi wybitny element na wschodnim horyzoncie
  • Waiheke Island- Druga co do wielkości wyspa w zatoce Hauraki i znana z plaż, lasów, winnic i gajów oliwnych

PrzemysłEdytuj

EdukacjaEdytuj

TransportEdytuj

Miejski transport publiczny oparty jest o autobusy, pociągi i promy. Usługi miejskiej komunikacji są świadczone przez różne firmy transportowe, których praca jest koordynowana przez agencję ARTA (Auckland Regional Transport Authority). Port Manukau jest największym portem morskim w kraju. Miasto posiada międzynarodowy port lotniczy, który obsługuje około miliona pasażerów międzynarodowych miesięcznie.

Miasta partnerskieEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. John C. Wells: Longman Pronunciation Dictionary. 2008. ISBN 978-1-4058-8118-0.
  2. https://www.stats.govt.nz/information-releases/subnational-population-estimates-at- 30-june-2019-provisional/
  3. National Institute of Water and Atmospheric Research: Climate data and activities.
  4. Auckland Sea Temperature – seatemperature.org.

Zobacz teżEdytuj