Otwórz menu główne

Autobusy miejskie w Toruniu

Autobusy miejskie w Toruniu – system komunikacji autobusowej istniejący od 16 listopada 1924 roku w Toruniu.

Autobusy miejskie w Toruniu
autobus
Ilustracja
Linia podmiejska nr 35
Państwo  Polska
Lokalizacja Toruń
Operator MZK Toruń
Liczba linii dzienne: 38
nocne: 4
razem: 42
Lata funkcjonowania od 1924
Tabor
Liczba pojazdów 169 (stan z 30 grudnia 2018)
Portal Portal Transport
Autobus marki Jelcz 043 przy CH Toruń Plaza, w ramach obchodów 95. rocznicy wyjazdu pierwszego autobusu miejskiego na ulice Torunia
Bilet komunikacji miejskiej z 1977 roku
Jelcz 120M z 1994 roku
Zajezdnia autobusowa, którą otwarto w 1976 roku
MAN Lion's City z 2006 roku

CharakterystykaEdytuj

Linie autobusowe w mieście obsługuje Miejski Zakład Komunikacji Sp. z o.o. w Toruniu. System składa się z 32 linii dziennych, 7 podmiejskich i 3 nocnych[1], których łączna długość wynosi ok. 500 kilometrów. Codziennie na ulice Torunia wyjeżdża ponad 120 wozów. Rocznie pokonują one ponad 10 milionów kilometrów[2]. Komunikacja autobusowa jest obok tramwajowej, głównym środkiem transportu w Toruniu.

HistoriaEdytuj

Lata 1924 – 1945Edytuj

Pierwsze autobusy (Ford) pojawiły się w Toruniu 16 listopada 1924 roku i jeździły ze Starówki na dworzec PKP Toruń Główny. Rok później autobusy dojeżdżały do Podgórza i Jakubskiego Przedmieścia[3], jednak w 1925 roku zlikwidowano komunikację autobusową, gdyż była deficytowa. Reaktywowano ją podczas okupacji niemieckiej w 1940 roku, obsługując połączenie dworca głównego z centrum miasta siłami 20 autobusów Graf Stift (pod koniec wojny przerobiono je na korzystanie z gazu drzewnego i świetlnego)[4].

Lata 1945 – 1989Edytuj

Po wyzwoleniu miasta, komunikacja autobusowa nie działa wskutek zniszczeń lub ewakuacji taboru i reaktywowano ją w lutym 1946 roku, na tej samej trasie co za okupacji i niemieckimi maszynami. Pierwszy nowy autobus sprowadzono w 1952 roku, a na szerszą skalę zaczęto wymieniać tabor od 1955 roku na autobusy Star-52[4]. Początkowo znaczenie autobusów w komunikacji miejskiej było znikome, ale pod koniec lat 60. XX w. rola rozbudowanych linii autobusowych zaczęła szybko rosnąc i od 1977 roku przewoziły więcej osób niż tramwaje, co utrzymywało się także w 1985 roku[4]. W 1980 roku MPK posiadało głównie Berliety (32 szt.) i Autosany (38 szt.), podrzędnie także Jelcz R-50 (22 szt.), wszystkie starsze typy były już wycofane; zaś w 1985 roku pozostały wyłącznie Berliety[4].

Od 1989Edytuj

17 sierpnia 2005 roku nastąpiła realizacja zakupu autobusów niskopodłogowych (kupiono ich 10)[5]. Do 31 stycznia 2009 roku autobusy MZK dojeżdżały do kilku miejscowości gminy Lubicz (linie 23, 24, 25, 35, 37). Od 1 lutego 2009 wygasła umowa między MZK a gminą Lubicz. Obsługę linii podmiejskich (101, 102, 103) przejął Mobilis Sp. z o.o. Oddział Bydgoszcz[6]. Ważną kwestią było zakupienie we wrześniu 2008 roku dwóch niskopodłogowych autobusów przegubowych MAN NG313 Lion's City G. Ostatni kremowo-czerwony Jelcz 120M numer taborowy #408 został wycofany z ruchu w marcu 2010 a sprzedany do Zęgwirtu na złomowisko w grudniu 2010 roku[7].

Po roku 2010 nastąpił kolejny okres rozwoju komunikacji autobusowej w mieście. Powstały nowe linie, m.in. po otwarciu w 2013 roku mostu drogowego im. Elżbiety Zawackiej[8], a także rozbudowano infrastrukturę – w 2014 roku powstał węzeł przesiadkowy w alei Solidarności, który integruje komunikację autobusową z tramwajową[9]. Od 1 stycznia 2012 roku autobusy MZK rozpoczęły ponownie regularne kursy do gminy Lubicz[10], a od 1 września 2016 roku także do gmin: Zławieś Wielka (PrzysiekRozgarty) oraz Obrowo (SilnoDzikowo)[11]. W ramach inwestycji miejskich w tabor MZK, w latach 2010-2016 zakupiono ok. 50. pojazdów różnych marek. Do 2020 roku planuje się objęcie komunikacji autobusowej Systemem Informacji Pasażerskiej[12][13].  

W 2018 roku władze miasta, za pośrednictwem MZK Toruń, kupiły 35 nowych autobusów: 21 Solarisów zasilanych olejem napędowym i 14 MAN-ów o napędzie hybrydowym. Był to największy zakup autobusów w jednym roku w całej historii toruńskiego MZK[14].

StatystykaEdytuj

Liczba dziennych linii autobusowych na przestrzeni lat[15]
Rodzaj transportu 1891 1907 1924 1957 1973 1978 1981 1986 1993 1998 2018
Autobus brak brak 1 5 8 12 14 20 25 30 39

Linie autobusoweEdytuj

System komunikacji autobusowej w Toruniu składa się z (stan z maja 2019 roku)[16]:

  • 31 linii dziennych: 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31, 32, 33, 34, 39, 40, 41, 42, 44, 0 i C
  • 7 linii podmiejskich: 21, 23, 35, 36, 37, 45 i 46
  • 4 linii nocnych: 01, 02, 03 i 05
  • 1 linii za tramwaj: 53[17]
  • 1 linii turystycznej: 62

Wszystkie toruńskie linie autobusowe (z wyjątkiem linii "0" i "C") maja dwucyfrową numeracje.

Linie dzienneEdytuj

Linia Trasa
10
Szubińska – Poznańska – Plac Armii Krajowej – most im. J. Piłsudskiego – Plac Rapackiego – Aleja św. Jana Pawła II – Wały gen. Sikorskiego – Aleja Solidarności – Szosa Chełmińska – Grudziądzka – Legionów – Polna – Ugory – Watzenrodego - Osiedle Jar
11
Czerniewice – Zdrojowa – Włocławska – Łódzka – Hallera – Kniaziewicza - Łódzka -Podgórska – Plac Armii Krajowej – most im. J. Piłsudskiego – Plac Rapackiego – Aleja św. Jana Pawła II – Osiedle Młodych – Kraszewskiego – Fałata – Sienkiewicza – Św. Józefa – Żwirki i Wigury – Legionów – Koniuchy
12
Rudak – Podgórska – Plac Armii Krajowej – most im. J. Piłsudskiego – Plac Rapackiego – Aleja św. Jana Pawła II – Wały gen. Sikorskiego – Aleja Solidarności – Odrodzenia – Warnenczyka – Grudziądzka – Polna – Traktorowa – Ugory – Kwiatowa – Szosa Chełmińska – Wrzosy I / Osiedle Leśne – Polana
13
Gliniecka / Działki Rudak – Rudacka – Podgórska – Plac Armii Krajowej – most im. J. Piłsudskiego – Aleja św. Jana Pawła II – Wały gen. Sikorskiego – Aleja Solidarności – Odrodzenia – Przy Kaszowniku – Warneńczyka – Podgórna – Kościuszki – Dworzec Wschodni
14
Okólna – Kniaziewicza – Hallera – Łódzka – Podgórska – Plac Armii Krajowej – most im. J. Piłsudskiego – Plac Rapackiego – Aleja św. Jana Pawła II – Wały gen. Sikorskiego – Odrodzenia – Warneńczyka – Grudziądzka – Polna – Kociewska – Mleczna – Chrobrego – Mazowiecka – Celnicza – Cmentarz Centralny
15
Rubinkowo II – Dziewulskiego – Łyskowskiego – Rydygiera – Szosa Lubicka – Żółkiewskiego – Chrobrego – Przy Kaszowniku – Odrodzenia – Kraszewskiego – Plac Hoffmana – Bema – Broniewskiego – Reja – Gagarina – Szosa Okrężna – Uniwersytet
16
Olimpijska – Konstytucji 3 Maja – Ślaskiego – Jamontta – Dziewulskiego – Łyskowskiego – Rydygiera – Wschodnia – Skłodowskiej-Curie – Równinna – Polna – Grudziądzka – Wielki Rów – Długa – Szosa Chełmińska – Wrzosy I
17
Uniwersytet – Szosa Okrężna – Gagarina – Św. Józefa – Żwirki i Wigury – Grudziądzka – Polna – Kociewska – Mleczna – Chrobrego – Mazowiecka (pętla) – Cmentarz Centralny
18
Port Drzewny – Starotoruńska – Szosa Bydgoska – Szosa Okrężna – Gagarina – Św. Józefa – Szpital Bielany – Żwirki i Wigury – Szosa Chełmińska – Wrzosy I
19
Spacerowa – Zdrojowa – Łódzka – Most gen. Elżbiety Zawackiej – Plac Daszyńskiego – Żółkiewskiego – Chrobrego – Dobrzyńska – Plac św. Katarzyny
20
Poznańska – Poznańska – Plac Armii Krajowej – most im. J. Piłsudskiego – Plac Rapackiego – Aleja św. Jana Pawła II – Wały gen. Sikorskiego – Aleja Solidarności – Szosa Chełmińska – Grudziądzka – Legionów – Polna – Ugory – Watzenrodego - Osiedle Jar
22
Na Skarpie – Kolankowskiego – Ligi Polskiej – Konstytucji 3 Maja – Ślaskiego – Szosa Lubicka – Żółkiewskiego – Dworzec Wschodni – Chrobrego – Przy Kaszowniku – Odrodzenia – Aleja Solidarności – Wały gen. Sikorskiego – Aleja św. Jana Pawła II – Plac Rapackiego – Plac Armii Krajowej – Kujawska – Dworzec Główny
24
Aleja Solidarności – Odrodzenia - Przy Kaszowniku - Warneńczyka - Grudziądzka - Polna - Forteczna
25
Uniwersytet – Szosa Okrężna – Gagarina – Sienkiewicza – Fałata – Plac Hoffmana – Bema – Szosa Chełmińska – Trasa Średnicowa – Skłodowskiej Curie – Bukowa – Niesiołowskiego – Przybyłów – Dziewulskiego – Jamontta – Szosa Lubicka – Kolankowskiego – Na Skarpie
26
Rubinkowo II – Dziewulskiego – Łyskowskiego – Rydygiera – Szosa Lubicka – Plac Daszyńskiego – Żółkiewskiego – Kościuszki – Grudziądzka – Żwirki i Wigury – Św. Józefa – Gagarina – Szosa Okrężna – Plac Skalskiego – Plac Skalskiego-Toruń Plaza
27
Dworzec Główny – Kujawska – Plac Armii Krajowej – Most im. J. Piłsudskiego – Plac Rapackiego – Aleja św. Jana Pawła II – Wały gen. Sikorskiego – Aleja Solidarności – Szosa Chełmińska – Kwiatowa – Chabrowa – Lniana – Słoneczna – Ugory – Zbożowa – Szosa Chełmińska – Wrzosy IBarbarka
28
Uniwersytet – Szosa Okrężna – Gagarina – Sienkiewicza – Bema – Plac Hoffmana – Kraszewskiego – Czerwona Droga – Odrodzenia – Przy Kaszowniku – Warneńczyka – Grudziądzka – Trasa Średnicowa – Polna – Kociewska – Mleczna – Chrobrego – Mazowiecka (pętla)
29
Olimpijska – Konstytucji 3 Maja – Ślaskiego – Jamontta – Dziewulskiego – Łyskowskiego – Rydygiera – Wschodnia – Skłodowskiej Curie -Dworzec Wschodni – Żółkiewskiego – Plac Daszyńskiego – Most gen. Elżbiety Zawackiej – Działki Rudak – Rudacka – Podgórska – Okólna – Łódzka – Andersa – Kniaziewicza – Hallera – Armii Ludowej – Andersa – Okólna – Drzymały – Poznańska – Szubińska
30
Nad Strugą – Olsztyńska – Szosa Lubicka – Jamontta – Dziewulskiego – Łyskowskiego – Rydygiera – Wschodnia – Skłodowskiej-Curie – Dworzec Wschodni – Chrobrego – Przy Kaszowniku – Odrodzenia – Aleja Solidarności – Wały gen. Sikorskiego – Plac św. Katarzyny
31
Na Skarpie – Kolankowskiego – Ligi Polskiej – Konstytucji 3 Maja – Ślaskiego – Szosa Lubicka – Żółkiewskiego – Dworzec Wschodni – Chrobrego – Przy Kaszowniku – Uniwersytecka – Wały gen. Sikorskiego – Aleja Solidarności – Szosa Chełmińska – Kwiatowa – Chabrowa – Lniana – Słoneczna – Szosa Chełmińska – Wrzosy I Barbarka
32
Przy Lesie – Polna – Szosa Okrężna – Gagarina – Sienkiewicza – Bema – Matejki – Kraszewskiego – Aleja św. Jana Pawła II – Wały gen. Sikorskiego – Aleja Solidarności – Szosa Chełmińska – Żwirki i Wigury – św. Józefa – Szosa Chełmińska – Lisia – Wrzosowa
33
Olimpijska – Konstytucji 3 Maja – Ślaskiego – Jamontta – Dziewulskiego – Łyskowskiego – Rydygiera – Wschodnia – Skłodowskiej-Curie – Dworzec Wschodni – Chrobrego – Polna – Kociewska – Mleczna – Chrobrego – Mazowiecka (pętla)
34
Olimpijska – Konstytucji 3 Maja – Ślaskiego – Jamontta – Dziewulskiego – Łyskowskiego – Rydygiera – Wschodnia – Skłodowskiej-Curie – Dworzec Wschodni – Kościuszki – Grudziądzka – Wielki Rów – Długa – Szosa Chełmińska – Żwirki i Wigury – Św. Józefa – Gagarina – Szosa Okrężna – Plac Skalskiego – Plac Skalskiego-Toruń Plaza
39
Nad Strugą – Olsztyńska – Suwalska – Krynicka – Szczecińska – Olsztyńska – Szosa Lubicka – Przy Skarpie – Konstytucji 3 Maja – Ligi Polskiej – Turystyczna – Dożynkowa – Fantazyjna – Na Przełaj – Drwęca
40
Bielawy – Olsztyńska – Ligi Polskiej – Konstytucji 3 Maja – Ślaskiego – Jamontta – Dziewulskiego – Łyskowskiego – Rydygiera – Wschodnia – Skłodowskiej-Curie – Dworzec Wschodni – Kościuszki – Grudziądzka – Trasa Średnicowa – Szosa Chełmińska – Żwirki i Wigury – Św. Józefa – Gagarina – Szosa Okrężna – Plac Skalskiego-Toruń Plaza
41
Na Zapleczu – Chrzanowskiego – Skłodowskiej-Curie – Bukowa – Niesiołowskiego – Dziewulskiego – Łyskowskiego – Rydygiera – Wschodnia – Skłodowskiej-Curie – Dworzec Wschodni
42
Olimpijska – Konstytucji 3 Maja – Ślaskiego – Jamontta – Dziewulskiego – Łyskowskiego – Rydygiera – Wschodnia – Skłodowskiej-Curie – Kościuszki – Batorego – Towarowa – Chrobrego – Polna – Kociewska – Crhobrego – Mazowiecka – Mazowiecka (pętla)
44
Nad Strugą / Wapienna – Cegielnia – Barwna – Ligi Polskiej – Ślaskiego – Rubinkowo – Centrum – Plac Daszyńskiego – Rypińska – Strzałowa – Toruń główny – Hallera – Poznańska – Kluczyki Cmentarz – Poznańska
C
Bielawy – Olsztyńska – Ligi Polskiej – Konstytucji 3 Maja – Ślaskiego – Jamontta – Dziewulskiego – Łyskowskiego – Rydygiera – Wschodnia – Skłodowskiej-Curie – Kościuszki – Grudziądzka – Celnicza – Cmentarz Centralny
0
Uniwersytet - Szosa Okrężna- Gagarina- św. Józefa- Żwirki i Wigury- Grudziądzka- Celnicza- Cmentarz Centralny

Linie podmiejskieEdytuj

Linia Trasa
21
Gronowo – Brzeźno – Rogówko – Kolonia PapowskaGrębocinWapienna - Olsztyńska – Szosa Lubicka – Jamontta – Dziewulskiego – Łyskowskiego – Rydygiera – Wschodnia – Skłodowskiej-Curie – Dworzec Wschodni – Sobieskiego – Przy Kaszowniku – Odrodzenia – Aleja Solidarności – Wały gen. Sikorskiego – Plac św. Katarzyny
23
Kopanino – Złotoria – Kaszczorek – Na Przełaj – Fantazyjna – Dożynkowa – Turystyczna – Przy Skarpie – Szosa Lubicka – Żółkiewskiego – Chrobrego – Dobrzyńska – Plac św. Katarzyny
35
KrobiaLubicz Osiedle – Lubicz Górny – Lubicz Dolny – Odległa – Szosa Lubicka – Jamontta – Dziewulskiego – Łyskowskiego – Rydygiera – Wschodnia – Skłodowskiej Curie – Dworzec Wschodni – Chrobrego – Przy Kaszowniku – Odrodzenia – Aleja Solidarności – Wały gen. Sikorskiego – Plac św. Katarzyny
36
Szubińska – Poznańska – Inowrocławska – Andersa – Armii Ludowej – Hallera – Kniaziewicza – Andersa – Łódzka – Podgórska – Plac Armii Krajowej – Most im. J. Piłsudskiego – Plac Rapackiego – Aleja św. Jana Pawła II – Kraszewskiego – Fałata – Sienkiewicza – Gagarina – Szosa Okrężna – Plac Skalskiego – Starotoruńska - Port Drzewny – Przysiek - Rozgarty
37
Gronowo – Brzeźno – Rogówko – Kolonia PapowskaGrębocin – Wapienna - Olsztyńska – Skłodowskiej-Curie – Sobieskiego – Przy Kaszowniku – Odrodzenia – Aleja Solidarności – Wały gen. Sikorskiego – Plac św. Katarzyny
45
Rubinkowo II – Wyszyńskiego – Ligi Polskiej - Olimpijska – Lubicz Górny - Brzozówka - Szembekowo - Dobrzejewice - Zawały - Obrowo
46
Rubinkowo II – Wyszyńskiego – Ligi Polskiej - Turystyczna – Złotoria - Grabowiec - Silno - Osiek - Siciny - Kolonia Obrowska -Obrowo

Linie nocneEdytuj

Linia Trasa
01
Nad Strugą - Olsztyńska - (Ligi Polskiej - Turystyczna) - Szosa Lubicka - Jamontta - Dziewulskiego - Łyskowskiego - Rydygiera - Wschodnia - Skłodowskiej Curie - Kościuszki - Warneńczyka - Aleja Solidarności - Plac Rapackiego - most im. J. Piłsudskiego - Plac Armii Krajowej - Podgórska - Łódzka - Andersa - Kniaziewicza - Hallera - 63. Pułku Piechoty - Andersa - Okólna - Drzymały - Poznańska - Szubińska
02
Olimpijska – Kosynierów Kościuszkowskich – Słupska - Lubicz Dolny – Lubicz Górny
03

Spacerowa - Włocławska - Zdrojowa - Łódzka - Okólna - Podgórska - Plac Armii Krajowej - most im. J. Piłsudskiego - Plac Rapackiego - Aleja Solidarności - Szosa Chełmińska - Podgórna - Legionów - Żwirki i Wigury - Szosa Chełmińska - Długa - Legionów - Polna - Ugory - Kwiatowa - Szosa Chełmińska - Słoneczna - Ugory - Zbożowa - Wrzosy I

05
Olimpijska - Konstytucji 3 Maja - Ślaskiego - Jamontta - Dziewulskiego - Łyskowskiego - Rydygiera - Wschodnia - Skłodowskiej-Curie - Dworzec Wschodni - Kościuszki - Grudziądzka - Wielki Rów - Długa - Szosa Chełmińska - Żwirki i Wigury - św. Józefa - Gagarina - Szosa Okrężna - Plac Skalskiego-Toruń Plaza

Linia turystycznaEdytuj

Linia Trasa
62
Odrodzenia – Warneńczyka – Kościuszki – Kozacka – Polna – Papowo Toruńskie – Gostkowo – Turzno – Kamionki Małe – Kamionki Jezioro

Tabor liniowyEdytuj

Wykaz taboru (stan z 20 maja 2019):

 
Jelcz 120M
 
Solaris Urbino 12
 
MAN NL273
 
Solaris Urbino 8,6
 
MAN NG313
Typ autobusu Eksploatacja od                Liczba
Jelcz 120MM/1 1994 1
Jelcz 120M 1999 6
Jelcz 120M/3 1999 23
Jelcz 120MM/2 2002    3
Jelcz M081MB 2003       1
MAN NL 283 2003       10
MAN Lion's City NL 283 2004             13
MAN Lion's City NL 263 2006                1
MAN Lion's City NL 273 2007             11
MAN Lion's City NG 313 2008             2
Solaris Urbino 12 2010             16
Solaris Urbino 12 CNG 2010             3
Solaris Urbino 18 2010             1
Solaris Urbino 8,6 2011             5
Solaris Urbino 12 2012             5
Solaris Urbino 12 2013                5
Solaris Urbino 12 2014                6[18]
Solaris Urbino 12 Hybrid 2015                1[19]
Solaris Urbino 12 2015                2[20]
Ursus City Smile 12M LF 2017                3[21]
Ursus City Smile 10M LF 2017                2
Solaris Urbino 12 (używane)[22] 2018                8[23]
Solaris Urbino 12 IV[24] 2018                21[25][26]
MAN Lion's City Hybrid[27] 2018                14[28][29]
Wszystkie pojazdy 165[30]

ZajezdniaEdytuj

Oznaczenia toruńskiej komunikacjiEdytuj

Znak informacyjny
Tramwajowy rozkład jazdy
Przystankowe oznakowanie linii autobusowych
Tablica informacyjna z nazwą przystanku

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Nowa nocna linia autobusowa | www.torun.pl, www.torun.pl [dostęp 2016-10-31].
  2. https://www.torun.pl/pl/hybrydy-nowej-generacji
  3. Miejski Zakład Komunikacji w Toruniu – Historia
  4. a b c d Walczak-Więcławska A., 1986: 95 lat w służbie toruńczyków. Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne Toruń
  5. Miejski Zakład Komunikacji w Toruniu – Projekty europejskie
  6. Gazeta.pl : Error 404Od 1 stycznia 2012 urząd miasta postanowił o przywrócenie linii MZK poza granice miasta. LiniaPoczątkowo Gmina Miasta Toruń zaproponowała Gminie Lubicz uruchomienie trzech linii autobusowych: nr 23 na trasie pl. św. Katarzyny – Kopanino, nr 35 na trasie Pl. Teatralny – pl. św. Katarzyny – Sobieskiego – (powrót Chrobrego) – Skłodowskiej-Curie – Rydygiera – Łyskowskiego – Dziewulskiego – Jamontta ( kierunku przeciwnym wjazd na pętlę Rubinkowo II) – Szosa Lubicka – Lubicz Dolny – Lubicz Osiedle, nr 37 na trasie pl. św. Katarzyny – Sobieskiego – Skłodowskiej-Curie – Olsztyńska – Kolonia Papowska – Rogówko – Gronowo. Z uwagi na zbyt wysokie koszty związane z funkcjonowaniem trzech linii, wójt Gminy Lubicz zaproponował współpracę z GMT w zakresie ograniczonym do jednej linii komunikacji publicznej na trasie Toruń – Złotoria – Kopanino. Świadczenie usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego na terenie Gminy Lubicz będzie finansowane w części przez Gminę Lubicz i w części z wpływów ze sprzedaży biletów- całość stanowić będzie dochód GMT. nr 23 kursować będzie z Torunia do Kopanina (PLAC ŚW. KATARZYNY – Dobrzyńska – Sobieskiego – Dworzec Wschodni – Żółkiewskiego – Szosa Lubicka – Przy Skarpie – Turystyczna – Drwęca – Toruńska – Lipowa – Złotoria – KOPANINO) oraz z Kopanina do Torunia (KOPANINO – Złotoria – Lipowa – Toruńska – Drwęca – Turystyczna – Przy Skarpie – Szosa Lubicka – Żółkiewskiego – Dworzec Wschodni – Chrobrego – Dobrzyńska – PLAC ŚW. KATARZYNY).
  7. Adrian Giza. Sześćdziesiąt lat na kursie. „Nowości”, s. 12, 2010-04-21. 
  8. Artur Olewiński, Nowy most, nowe linie, „nowosci.com.pl” [dostęp 2017-04-28] (pol.).
  9. Pierwszy taki węzeł | www.torun.pl, www.torun.pl [dostęp 2017-04-28] (pol.).
  10. Szymon Spandowski, Toruńskie autobusy wracają do Lubicza, „nowosci.com.pl” [dostęp 2017-04-28] (pol.).
  11. Nowe bilety | www.torun.pl, www.torun.pl [dostęp 2017-04-28] (pol.).
  12. Szymon Spandowski, System informacji pasażerskiej także dla autobusów w Toruniu?, „nowosci.com.pl” [dostęp 2017-04-28] (pol.).
  13. Autobusy na tablicach elektronicznych | www.torun.pl, www.torun.pl [dostęp 2018-01-19] (pol.).
  14. k, Tak wyglądają nowe autobusy MAN dla MZK w Toruniu. Na razie jest ich 7, a docelowo będzie jeszcze drugie tyle, „nowosci.com.pl” [dostęp 2018-11-27] (pol.).
  15. Toruński Klub Miłośników Komunikacji Miejskiej, seba.rail.pl [dostęp 2018-12-28].
  16. Rozkład jazdy komunikacji miejskiej | www.torun.pl, www.torun.pl [dostęp 2016-09-24].
  17. Zmiany w rejonie placu Rapackiego | www.torun.pl, www.torun.pl [dostęp 2019-05-28] (pol.).
  18. Nowe solarisy w Toruniu (pol.). torun.pl. [dostęp 2014-11-12].
  19. Autobus Hybrydowy w Toruniu (pol.). mzk-torun.pl/uslugi.
  20. Wyborcza.pl, torun.wyborcza.pl [dostęp 2015-12-21].
  21. Spóźniony debiut Ursusa w Toruniu -, www.infobus.pl [dostęp 2017-02-28] (pol.).
  22. Używane autobusy dla MZK Toruń. Michalczewski vs Mobilis!, infobus.pl [dostęp 2018-08-07] (pol.).
  23. Toruń już ma warszawskie solarisy od Mobilisa [dostęp 2018-08-28] (pol.).
  24. b, MZK Toruń. Solaris wygrał przetarg. 21 nowych autobusów pojawi się jesienią na ulicach Torunia [ZDJĘCIA POJAZDÓW], „nowosci.com.pl” [dostęp 2018-03-06] (pol.).
  25. Takich zakupów MZK jeszcze nie robił. Kupi aż..., ddtorun.pl [dostęp 2017-10-24].
  26. Szymon Spandowski, W piątek do Torunia powinien dotrzeć ostatni z zamówionych autobusów MZK, nowosci.com.pl [dostęp 2018-12-30] (pol.).
  27. Hybrydowe autobusy już jesienią | www.torun.pl, www.torun.pl [dostęp 2018-03-06] (pol.).
  28. Pierwsze hybrydowe MAN-y dotarły do Torunia [WIDEO], „Tylko Toruń - portal informacyjny”, 20 listopada 2018 [dostęp 2018-11-20] (pol.).
  29. Prawie komplet hybrydowych MAN-ów w Toruniu, infobus.pl [dostęp 2018-12-23] (pol.).
  30. Pierwszy autobus hybrydowy w Toruniu (pol.). transport-publiczny.pl. [dostęp 2015-08-04].

BibliografiaEdytuj

  • Walczak-Więcławska A., 1986: 95 lat w służbie toruńczyków. Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne Toruń

Linki zewnętrzneEdytuj