Azoty Chorzów

polski klub sportowy z siedzibą w Chorzowie, założony w 1924 roku

Azoty Chorzów (pierwotnie Odra Chorzów, następnie Klub Sportowy Chorzów, Robotniczy Klub Sportowy Azoty) – polski klub sportowy założony w 1924 roku w Chorzowie, w 2002 roku przekształcony w Starochorzowskie Centrum Sportu Sokół.

Azoty Chorzów
Odra Chorzów
Ilustracja
Brama KS Azoty Chorzów przy ul. Harcerskiej w Chorzowie (2018)
Pełna nazwa Klub Sportowy Azoty Chorzów
Data założenia 1924
Data rozwiązania 2002
Państwo  Polska
Województwo  śląskie
Siedziba Chorzów
Adres ul. Harcerska

Dwukrotny mistrz Polski w piłce ręcznej (1931, 1936), siedmiokrotny mistrz Śląska w piłce ręcznej, a także członek Górnośląskiego Związku Okręgowego Piłki Nożnej. Na przestrzeni lat działało w jego obrębie wiele sekcji, m.in. piłki nożnej, ręcznej, siatkowej, boksu.

HistoriaEdytuj

 
Korty tenisowe i boisko do piłki nożnej przy ul. Harcerskiej w Chorzowie, teren KS Azoty Chorzów (2018)

Klub został założony przez mechanika Zakładów Azotowych, Wiktora Setnika[1] (ur. ok. 1900, zm. 1930[1]), w 1924 roku[2] w gminie Chorzów[3]. Wiktor Setnik był jego pierwszym prezesem w latach 1924–1929[1]. Klub nosił pierwotnie nazwę Klub Sportowy Odra[3] bądź Odra Chorzów[1][2] na cześć powstańców śląskich, który walczyli nad Odrą[1]; rok później nazwę zmieniono na Klub Sportowy Chorzów[3][2] bądź KS Chorzów III[1]. Jako pierwsza powstała sekcja piłki nożnej[1]. W 1929 roku klub został objęty patronatem Państwowej Fabryki Związków Azotowych w Chorzowie[3]. Klub należał do Górnośląskiego Związku Okręgowego Piłki Nożnej z siedzibą w Bytomiu, był przypisany do obwodu Królewska Huta[4] i brał udział w rozgrywkach ligi śląskiej[5], nie zagrał nigdy w I lidze[1]. W 1929 roku Paweł Wocławek i Roman Lindner założyli sekcję piłki ręcznej[1]. W czasie II wojny światowej majątek klubu został zlikwidowany przez niemieckich okupantów[1]; osoby związane z klubem: Rajmunda „Langego” Gładkiego i Antoniego „Rolanda” Kawkę zamordowano w Auschwitz-Birkenau[1], natomiast Jan Macha został ścięty w Katowicach[6], a Ksawery Lazar został ścięty w Mysłowicach[1].

Klub został reaktywowany w połowie lutego 1945 roku[2], nadano mu nazwę Robotniczy Klub Sportowy Azoty[1], jako pierwsza została wznowiona sekcja piłki nożnej[1]. Stadion klubu mieścił się przy ul. Harcerskiej w Chorzowie[7]; w latach 70. XX wieku klub nazywał się KS Azoty przy Zakładach Azotowych im. Pawła Findera[2]. Po II wojnie światowej klub działał w obrębie sekcji: bokserskiej, gimnastycznej i piłki ręcznej[2]. Od 1956 roku poszerzono działalność, poza wymienionymi wcześniej działały od tego czasu sekcje: brydża sportowego, piłki nożnej, piłki ręcznej kobiet, siatkówki, szachowa, tenisa stołowego, żeglarska[2]. Powołano także sekcję kajakarską[1]. Z uwagi na trudną sytuację ekonomiczną sponsora klubu – Zakładów Azotowych w latach 80. XX wieku stopniowo zamykano poszczególne sekcje[1]. Ostatecznie Zakłady Azotowe zaprzestały finansowania klubu, dlatego w 2002 roku na bazie majątku klubu Azoty Chorzów utworzono Starochorzowskie Centrum Sportu Sokół[8][1], które „nawiązuje do bogatej tradycji chorzowskiego sportu”[8], prowadziło ono sekcje siatkarską, szachową oraz żeglarską[1] oraz zajmuje się tenisem ziemnym[9].

Osoby związane z klubemEdytuj

 
Agnieszka Kosmatka (2011)

Wychowankowie:

Inni zawodnicy, którzy grali w klubie:

Ponadto jednym z klubowych trenerów kobiet był olimpijczyk Zbigniew Zarzycki[18][19], trenerem Azotów był także Czesław Tobolski[20].

SukcesyEdytuj

 
Siedziba Sokoła Chorzów przy ul. Harcerskiej w Chorzowie (2018)

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x Paweł Czado: Azoty Chorzów. W: wyborcza.pl Katowice [on-line]. Agora SA, 2003-04-08. [dostęp 2020-06-16].
  2. a b c d e f g h i j k l Norbert Janik: Sport, turystyka, wypoczynek. Kluby sportowe. W: Chorzów. Zarys rozwoju miasta. Jan Kantyka (red.). Katowice: Wydawnictwo „Śląsk”. Śląski Instytut Naukowy, 1977, s. 448.
  3. a b c d Stefan Włoczyk, Julia Tomaszewska, Paweł Kubocz, Benedykt Marciszewski: Monografia z okazji 75 rocznicy Zakładów Azotowych. circa 1990, s. 82.
  4. Konieczny, Krawczyk 1971 ↓, s. 16–17.
  5. Konieczny, Krawczyk 1971 ↓, s. 69.
  6. Grażyna Kuźnik: W hitlerowskim więzieniu w Katowicach działała gilotyna. Zginął od niej m.in. młody ksiądz Jan Macha. slaskie.naszemiasto.pl, 2011-10-29. [dostęp 2020-02-29].
  7. Obiekty sportowe. Stadiony i boiska. W: Plan Chorzowa. Warszawa: Państwowe Przedsiębiorstwo Wydawnictw Kartograficznych, 1975.
  8. a b Krzysztof Nos: Sokół zamiast Azotów. W: naszemiasto.pl Chorzów [on-line]. Polska Press. [dostęp 2020-06-16].
  9. Przy Harcerskiej nowa hala tenisowa. W: Tuba Chorzowa [on-line]. 2017-02-06. [dostęp 2020-06-16].
  10. Adam Dawidziuk: Oskar Brajter nie żyje. W: Legia.Net [on-line]. 2004-12-28. [dostęp 2020-06-16].
  11. Eugeniusz Ksol. W: Multimedialna Encyklopedia Gorzowa [on-line]. Wojewódzka i Miejska Biblioteka Publiczna im. Zbigniewa Herberta w Gorzowie Wielkopolskim. [dostęp 2020-06-16].
  12. Tomasz Ferens: Wspomnienie Henryka Alszera. Ruch Chorzów SA, 2018-10-21. [dostęp 2020-06-16].
  13. Czy pamiętamy Iwonę Hołowacz?. W: wyborcza.pl Poznań [on-line]. Agora SA, 2003-02-24. [dostęp 2020-06-16].
  14. Piotr Płatek: Twierdza Bielsko-Biała podbita przez Farmutil. W: wyborcza.pl Katowice [on-line]. Agora SA, 2008-03-01. [dostęp 2020-06-16].
  15. Jarosław Galusek: Ewa Piątkowska z Rudy Śląskiej została mistrzynią Belgii w siatkówce. W: naszemiasto.pl Ruda Śląska [on-line]. Polska Press, 2006-05-26. [dostęp 2020-06-16].
  16. Mistrzowie Śląska. W: absta.pl [on-line]. [dostęp 2020-06-16]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-06-16)].
  17. Kalendarium życia ks. Jana Machy. Archidiecezja Katowicka. [dostęp 2020-06-16].
  18. Zarzycki Zbigniew. Polski Komitet Olimpijski. [dostęp 2020-06-16].
  19. Olga Krzysztofik: Złota drużyna Wagnera – to oni zdobyli mistrzostwo świata w 1974 roku. Grupa WP, 2014-08-12. [dostęp 2020-06-16].
  20. AG: Tobolski blisko AZS. W: Kurier Poranny [on-line]. Polska Press, 2004-11-11. [dostęp 2020-06-16].

BibliografiaEdytuj

  • Andrzej Konieczny, Karol Krawczyk: Piłka jest okrągła. 50 lat piłkarstwa w województwie katowickim. Katowice: Wydawnictwo „Śląsk”, 1971.